سید باقر کاظمی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از باقر کاظمی)
پرش به ناوبری پرش به جستجو
باقر کاظمی
Kazemi.jpg
ریاست شورای مرکزی جبهه ملی دوم
نخست‌وزیرکاظم حسیبی
معاون نخست وزیر
وزیر فرهنگ
مشغول به کار
۱۳۲۳ – ۱۳۲۳
نخست‌وزیرمحمد ساعد
پس ازقاسم غنی
پیش ازعیسی صدیق
وزارت دارائی
وزیر بهداری
سفیر کبیر ایران در افغانستان
مشغول به کار
۱۹۳۸ – ۱۹۳۸
پس ازعلی اکبر بهمن
پیش ازمحمود صلاحی
وزیر امور خارجه
مشغول به کار
۲۶ شهریور ۱۳۱۲ – ۲۵ فروردین ۱۳۱۴
پس ازمحمدعلی فروغی
پیش ازعنایت الله سمیعی
استاندار گیلان
استاندار آذربایجان
وزارت کشور
وزارت طرق و شوارع
اطلاعات شخصی
زاده
سید باقر کاظمی

۱۲۷۱ خورشیدی
،
درگذشتاردیبهشت ۱۳۵۵
،
ملیت ایران
حزب سیاسیجبهه ملی ایران
همسر(ان)عین الملوک سالور
فرزندانعزالّدین، فرشته
شغلسیاستمدار
تخصصفعال سیاسی
مذهباسلام
لقب(ها)مهذب الدوله

سید باقر کاظمی معروف به مهذب‌الدوله، فرزند سید محمود معتصم الدوله در سال ۱۲۷۱ به دنیا آمد.

تحصیلات[ویرایش]

پس از تحصیلات متوسطه از مدرسه علوم سیاسی فارغ‌التحصیل گردید و در همان‌جا به تدریس پرداخت. او از ابتدای سال ۱۳۰۶ به کادر علمی مدرسه علوم سیاسی افزوده شد و به تدریس درس جغرافیا پرداخت.[۱]

خدمات اداری[ویرایش]

باقر کاظمی ایستاده از راست، در کنار علی‌اکبر سیاسی و نصرالله انتظام، در هنگام امضای منشور ملل متحد از سوی مصطفی عدل، نماینده ایران، در کنفرانس سان فرانسیسکو

مهذب الدوله پس از اتمام دوره تحصیل وارد وزارت خارجه گردید و پس از اندک زمانی به سمت دبیر اولی و رایزنی سفارت ایران در واشینگتن منصوب گردید. وی در مدت زمان اقامت در آمریکا مدرک کارشناسی ارشد خود را اخذ نمود. پس از اتمام مأموریت آمریکا، در سال ۱۳۰۶ به سمت کاردار ایران در کابل منصوب گردید. سپس در پایان مأموریت دو ساله خود به تهران برگشت و نخست به معاونت (۱۳۰۸) و سپس به سمت وزارت طرق و شوارع در کابینه رسید و پس از آن در کابینه دوم محمدعلی فروغی به وزارت امور داخله منصوب گشت. پس از آن به سمت استانداری آذربایجان رسید که یکی از کارهای مهم او در این دوران اقدام به انجام تعمیرات اساسی در شاه گـُلی تبریز بود.[۲][۳][۴]

او در کابینه جم به وزارت امور خارجه منصوب شد. از جمله کارهایی که کاظمی در سمت وزارت خارجه انجام داد مسافرت به کابل و امضای قرارداد راجع به تقسیم آب هلمند بود. سپس در سال ۱۳۱۵ با عنوان سفیر کبیر به ترکیه رفت و بعد سفیر ایران در افغانستان شد.[۵]

مخالفت با تقاضای فروغی در کابینه[ویرایش]

پس از شهریور ۱۳۲۰ ازنو در کابینه محمدعلی فروغی به وزارت بهداری و کشور انتصاب شد و با تغییر کابینه در سال ۱۳۲۱ در دولت احمد قوام سمت وزارت کشور معرفی شد و پس از ترمیم کابینه عهده‌دار وزارت دارائی شد. باقر کاظمی درکابینه ساعد مسوولیت وزارت فرهنگ را بر عهده گرفت. سمت بعدی او پس از سقوط کابینه ساعد، وزیر مختاری ایران در کشورهای اسکاندویناوی بود. همچنین مهذب الدوله عضو هیئت نمایندگی ایران در کنفرانس سان‌فرانسیسکو بود.[۵][۶] فروغی بعد از نخست‌وزیری به وزارت دربار منصوب شد و پس از چندی قرار شد با سمت سفیر کبیر به آمریکا عزیمت کند. برایش پذیرش خواستند، موافقت شد. فروغی قبل از حرکت به سبب بیماری تقاضا کرد در این مأموریت محمود فروغی فرزند کوچکش که کارمند وزارت امور خارجه بود نیز با او همراهی کند. این امر احتیاج به تصویب‌نامه هیات وزیران داشت. قوام‌السلطنه نخست‌وزیر موضوع را در هیات دولت مطرح کرد و با مخالفت باقر کاظمی مهذب‌الدوله مواجه شد. کاظمی در زمره افرادی بود که تمام ترقیات او مدیون فروغی بود. فروغی او را از کارمندی ساده وزارت امور خارجه به سفارت و وزارت رسانده بود و همیشه برای حمایت از او مورد ایراد و حتی طعن بعضی دوستان قرار می‌گرفت و انتظار نداشت در آن ایام کاظمی با تقاضای کوچک او مخالفت کند. موضوع چندی در هیات دولت باقی ماند و اخذ تصمیم به عمل نیامد. فروغی به شدت متأثر شد و بیماری او شدت یافت تا اینکه در روز ۵ آذر ۱۳۲۱ در سن ۶۷ سالگی بر اثر سکته قلبی درگذشت.

فعالیت‌های سیاسی[ویرایش]

با آغاز نهضت ملی باقر کاظمی به نهضت ملی پیوست او در کابینه اول دکتر مصدق وزیر امور خارجه و نایب نخست وزیر شد و در کابینه دوم هم تا اوایل مرداد ۱۳۳۲ وزیر دارائی شد و در اجرای برنامه اقتصاد بدون نفت تلاش کرد. بعد از آن به سمت سفر کبیر ایران در پاریس تعیین شد و تا شهریور ۱۳۳۲ در آن سمت ماند و پس از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲از سفارت استعفا داد. کاظمی پس از یک سال اقامت در اروپا به اتفاق شمس الدین امیر علائی به ایران بازگشت و در نهضت مقاومت ملی به فعالیت پرداخت. او در فروردین ۱۳۳۴ بازداشت و پس از مدتی تبعید شد.

او عضو هیئت مؤسس جبهه ملی دوم بود و همچنین منتخب نمایندگان کنگره در شورای مرکزی جبهه ملی دوم و ریاست شورای مرکزی را بر عهده داشت.[۷]

پس از جریان استعفای اعضای شورای مرکزی و اعلام سیاست صبر و انتظار از سوی الله‌یار صالح عملاً فعالیت‌های جبهه ملی دوم پایان یافت. کاظمی از سوی دکتر مصدق مأمور شد تا جبهه ملی سوم را با محور احزاب و بدون حضور منفردین برپا دارد. با تهیه اساسنامه و با حضور احزابی ماند حزب مردم ایران، گروه ملکی، حزب سوسیالیست، نهضت آزادی و حزب ملت ایران، ۳ جلسه برای تشکیل این جبهه برگزار گردید که سرانجام در جلسه سوم و با هجوم مأموران و دستگیری افراد شرکت‌کننده در جلسه عملاً راه‌اندازی جبهه ملی سوم منتفی شد.

سید باقر کاظمی مهذب الدوله در اردیبهشت ۱۳۵۵ درگذشت.[۸][۹][۹][۱۰][۱۱]


وزیران کابینهٔ اول محمد مصدق
ر. وزیر وزارت‌خانه ر. وزیر وزارت‌خانه
۱ محمدحسن لقمان‌ادهم، محمدعلی ملکی بهداری ۷ حسنعلی فرمند، خلیل طالقانی کشاورزی
۲ یوسف مشار، غلامحسین صدیقی پست و تلگراف ۸ علی‌اصغر نقدی، مرتضی یزدان‌پناه جنگ
۳ باقر کاظمی امور خارجه ۹ فضل‌الله زاهدی، امیرعلائی، محمدابراهیم امیرتیمور کلالی کشور
۴ جواد بوشهری راه ۱۰ محمدابراهیم امیرتیمور کلالی کار
۵ محمدعلی وارسته، محمود نریمان دارایی ۱۱ کریم سنجابی، محمود حسابی فرهنگ
۶ علی هیئت، شمس‌الدین امیرعلائی دادگستری ۱۲ شمس‌الدین امیرعلائی، علی امینی اقتصاد ملی
وزیر مشاور: محمدحسن لقمان‌ادهم
وزیر دربار: حسین علاء
معاون پارلمانی نخست وزیر: حسین فاطمی
کفالت نخست وزیری: باقر کاظمی



وزیران کابینهٔ دوم محمد مصدق
ر. وزیر وزارت‌خانه ر. وزیر وزارت‌خانه
۱ صبار فرمانفرمائیان-- محمدعلی ملکی بهداری ۷ خلیل طالقانی کشاورزی
۲ سیف‌الله معظمی پست و تلگراف ۸ محمد مصدق دفاع ملی
۳ حسین نواب، حسین فاطمی امور خارجه ۹ غلامحسین صدیقی کشور
۴ داوود رجبی، جهانگیر حق‌شناس راه ۱۰ ابراهیم عالمی کار
۵ باقر کاظمی دارایی ۱۱ مهدی آذر فرهنگ
۶ عبدالعلی لطفی دادگستری ۱۲ علی اکبر اخوی اقتصاد ملی
وزیر مشاور: داوود رجبی
وزیر دربار:حسین علاء
معاون پارلمانی نخست وزیر: محمدحسین علی‌آبادی، عزیزالله ملک‌اسمعیلی
نایب نخست وزیری: باقر کاظمی، غلامحسین صدیقی


جستارهای ویژه[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. [۱]
  2. [۲]
  3. شیری آذر، حبیب - والیان آذربایجان از ۱۳۰۴ تا ۱۳۲۰ -نشر خجسته -۱۳۷۸
  4. [۳]
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ شرح حال رجال سیاسی و نظامی معاصر ایران (جلد سوم)
  6. «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۳۰ ژانویه ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۱۵ دسامبر ۲۰۱۱.
  7. صورت جلسه کنگره جبهه ملی ایران به کوشش امیر طیرانی -نشر گام نو ۱۳۸۵
  8. [۴]
  9. ۹٫۰ ۹٫۱ دکتر باقر عاقلی شرح حال رجال سیاسی و نظامی معاصر ایران چاپ اول سال ۱۳۸۰ جلد سوم ص. ۱۲۸۰ نشر گفتار باهمکاری نشر علم
  10. [۵]
  11. [۶]