قاسم غنی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
قاسم غنی
وزیر بهداری
پادشاه محمدرضا شاه پهلوی
وزیر فرهنگ
نخست وزیر محمد ساعد
اطلاعات شخصی
تولد ۱۲۷۷ خورشیدی
سبزوار، ایران
مرگ ۱۳۳۱ خورشیدی
سان‌فرانسیسکو، ایالات متحده
ملیت State Flag of Iran (1964-1980).svg ایران
فرزندان سیروس غنی
پیشه پزشک، سیاست‌مدار، نویسنده
دین اسلام


قاسم غنی (۱۳۳۱–۱۲۷۷ ش) پزشک و ادیب و نویسندهٔ ایرانی بود.

او در سبزوار به دنیا آمد و در بیروت و فرانسه تحصیل کرد. چند بار نمایندهٔ مجلس شورای ملی شد و دو بار وزیر شد (بهداری و فرهنگ). در ۱۳۱۴ استاد دانشکده پزشکی دانشگاه تهران شد. زبان‌های فرانسه، انگلیسی و عربی را می‌دانست.

با محمد قزوینی در تصحیح دیوان حافظ و با محمدعلی فروغی در تصحیح رباعیات خیام همکاری کرد.

قاسم غنی با بسیاری از مشاهیر ایرانی و بین‌المللی (از جمله آلبرت اینشتین) دوست یا آشنا بود[۱]. در ۱۳۲۷ از سوی دربار برای ترتیبات طلاق محمدرضا پهلوی و فوزیه به مصر سفر کرد. او در سال ۱۹۴۵ م از اعضای هیئت نمایندگی ایران در کنفرانس سان‌فرانسیسکو بود که سازمان ملل متحد را پایه گذاشت.

دکتر غنی هم‌چنین در اوایل سلطنت محمدرضاشاه‌ پهلوی مدتی وزیر بهداری (به اقتضای رشته‌ تحصیلی و حرفه‌اش‌ که پزشکی بود) و سپس وزیر فرهنگ (به اقتضای تحقیقات ادبی و تاریخی و حافظشناختی‌اش) و بعد سفیر ایران در مصر (برای گرفتن طلاق فوزیه از محمدرضاشاه) و سپس سفیر ایران در ترکیه و سازمان ملل متحد (در مقام عضویت در هیئت نمایندگی ایران برای‌ تشکیل سازمان ملل متحد و کمیسیون حقوق بشر) شد؛ یک بار هم، به قول خودش، پیشنهاد نخست‌وزیری را رد کرد.[۲]

دکتر قاسم غنی دکتر محمد مصدق را در جهت ملی کردن صنعت نفت و کوتاه کردن دست انگلیسی‌ها از ایران تأیید می‌کرد، و در برخورد مصدق با دربار هم پشتیبان دکتر مصدق و ملّیون بود.[۳]

مجموعه یادداشت‌های او در سیزده جلد به کوشش پسرش سیروس غنی منتشر شده‌است.

در ۱۳۳۱ در سان فرانسیسکو درگذشت و در نزدیکی همان شهر مدفون است.

آثار[ویرایش]

  • رسالهٔ ابن سینا
  • بحث در آثار و افکار حافظ
  • معرفةالنفس
  • تاریخ تصوف در ایران
  • تاریخ عصر حافظ
  • بحثی در تصوف
  • بریان‌پزی ملکه سبا (ترجمه از اثر آناتول فرانس)
  • عصیان فرشتگان (ترجمه از اثر آناتول فرانس)
  • تائیس (ترجمه از اثر آناتول فرانس)
  • یادداشت‌ها (۱۳ جلد)

منابع[ویرایش]

  1. یادداشت‌های دکتر قاسم غنی. به کوشش سیروس غنی. تهران: زوار، ۱۳۷۶. 
  2. امین، سید حسن. نهضت ملی و مصدق از دیدگاه دکتر قاسم غنی. ج. اسفند. تهران، ۱۳۸۳. ۲۱-۲۵. بازبینی‌شده در ۱۴ ژانویه ۲۰۱۳. 
  3. یادداشت‌های دکتر قاسم غنی. ج. ۳. به کوشش سیروس غنی. تهران: زوار، ۱۳۷۷. 
  • مصاحب، غلامحسین، دائرةالمعارف فارسی، تهران ۱۳۵۶
  • Ghani, Cyrus, A Man of Many Worlds:The Memoirs and Diaries of Dr.Ghasem Ghani, Mage Publishers, Washington, D.C.
  • . ج. 1. زوار, 1367.