کلونازپام

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
کلونازپام
سامانه‌شناسی نام (آیوپاک)
5-(2-chlorophenyl)-7-nitro-2,3-dihydro-1,4-benzodiazepin-2-one
داده‌های بالینی
نام تجاری Klonopin
AHFS/Drugs.com monograph
مدلاین پلاس a682279
رده بارداری D(US)
تجویز Oral, I.M., I.V, sublingual
داده‌های فارماکوکینتیکی
فراهمی زیستی 90%
پیوند پروتئینی ~85%
متابولیسم Hepatic CYP3A4
نیمه‌عمر 18-50 hours
دفع Renal
شناسه
شماره سی‌ای‌اس 1622-61-3 YesY
ATC code N03AE01
پاب‌کم CID 2802
بانک‌دارو DB01068
کم‌اسپایدر 2700 YesY
UNII 5PE9FDE8GB YesY
KEGG D00280 YesY
ChEBI CHEBI:3756 YesY
ChEMBL CHEMBL452 YesY
داده‌های شیمی
فرمول C15H10ClN3O3 
وزن مولکولی 315.715
SMILES eMolecules & PubChem
 YesY(what is this?)  (verify)

کلونازپام (به انگلیسی: Clonazepam)

رده درمانی: بنزودیازپین‌ها ضد تشنج‌ها

اشکال دارویی: قرص

موارد مصرف[ویرایش]

کلونازپام را بعنوان یکی ازداروهای قویتر در گروه دارویی Benzodiazepine در نظر می گیرند. این دارو عمدتاً برای مقابله با برخی از انواع تشنج، بخصوص در انواع خاصی از صرع و نیز برای مقابله با شوکهای ناشی از ترس کاربرد دارد. اندازه گیری ها نشان می دهد که این دارو کیفیت زندگی و بهره وری کار افرادی را که از شوکهای ناشی از ترس رنج میبرند، بهبود میبخشد. از این دارو همچنین بعنوان یک داروی ضد افسردگی استفاده میکنند که بطـورکلی برای درمان اضـطراب، اختلال روانی کاتاتونیک (Catatonia)، اختلال وسـواس فکری عملی (Obsessive-compulsive disorder)، مرحله شیدایی مربوط به رفتارهای شیــدایی- افسـردگی (Manic-depressive behavior) و بیماری جمع هراسی (Social phobia) مورد استفاده قرار میگیرد. دو سال مطالعه تکمیلی بر روی افرادی که بطور مختصر برای درمان جمع هراسی داروی کلونازپام دریافت کرده بودند نشان داد که بهبودی حاصل از این درمان، پس از قطع دارو نیز همچنان ادامه میابد، این افراد در طی این دوسال در مقایسه با گروه شاهد که دارونما دریافت کرده بودند عملکرد بهتری را از خود نشان دادند. گاهی اوقات در درمان اضطراب، استفاده از کلونازپام بر Alprazolam ارجحیت پیدا میکند زیرا احتمال برگشت دوباره شرایط اضطراب تحت استفاده از کلونازپام نسبت به Alprazolam کمتر است. برای ترک افرادی که به مصرف Alperazolam وابسته شده اند میتوان کلونازپام را جایگزین آن کرد. از کلونازپام برای مبارزه با پرش عصبی (Tic) و نیز درمان بیـماریهای کنترل عضـلات مانند Akathisia و Tardive dyskinesia اسـتفاده میکنند. یک مطالعه نشان داد در میان کودکان مبـتلا به اخـتلال بیش فعالی همـراه با نقـص توجه (ADHD) که همچنین دچار پرش یا تیک های عصبی هسـتند، کلونازپام میتواند بدون آسیب به آثار روانپزشکی حاصـل از داروهای ADHD، تیک های عصبــی را متوقف کند. هــرچند کلــونازپام دارویی برای بیــماری اِم اِس (Multiple sclerosis) محسوب نمیشود اما آن را برای کاهش علائم این بیماری تجویز میکنند. کلونازپام دفعات غش کردن (Fainting spells) را کاهش میدهد. این دارو برای از بین بردن بیخوابی و نیز کاهش اختلالی تجویز میشود که در آن شخص در حین خواب دست و پا میزند. این دارو به درمان خوابگردی در افراد کمک میکند، مانند یک مورد مستند فوق العاده مهم که در آن فردی در حین خواب رانندگی میکرد و درگیر خشونتهایی با چاقو میشد. این دارو درد ناشی از مشکلات فک را تسکین میدهد و همچنین جهت کاهش استفراغ ناشی از شیمی درمانی، برای بیماران سرطانی تجویز میشود. کلونازپام و داروی ضد شیدایی لیتیوم (Lithium) را بطور آزمایشی همراه با یکدیگر به عنوان یک درمان موفقیت آمیز برای سردرد خوشه ای تجویز کرده اند. کلونازپام سندرُم سوزش دهان (Burning Mouth Syndrome) را تسکین داده است، نوعی احساس خود توصیفی که میتواند سالها ادامه یابد. بطور آزمایشی از این دارو، با موفقیت محدود، در درمان صدای زنگ در گوش استفاده کرده اند. [۱]

مکانیسم اثر[ویرایش]

کلونازپام از بنزودیازپین‌ها است. این دارو باعث تسهیل یا افزایش عمل مهاری GABA که یک ناقل عصبی مهاری در مغز است میشود که این خود باعث مهار پیش و پس سیناپسی در تمام نواحی CNS خواهد شد. اثرات آرام بخش و ضدتشنج کلونازپام بعلت اثرات این دارو در سطح لیمبیک و تحت قشری میباشد.

عوارض جانبی[ویرایش]

شایعترین اثرات جانبی کلونازپام شامل خواب آلودگی، بیحالی، آتاکسی، هیپوتونی، اختلالات رفتاری بخصوص در بچه‌ها شامل حالت تحریک‌پذیری و بیقراری میباشد. یبوست یا اسهال، گاستریت و آبریزش بینی و تنفس سطحی. مصرف زیاد این قرص می تواند باعث فشار و حملات قلبی شود و همینطور باعث فراموشی و یک حالت بیداری و در عین حال بیهوشی به طوری که فرد مصرف کننده پس از، از بین رفتن اثرات دارو ، خاطرات و اتفاقات را به صورت مبهم به یاد میاورد.

موارد منع مصرف: استفاده از کلونازپام را برای افرادی که مبتلا به Narrow angle glaucoma هستند توصیه نمیکنند. این ترکیب ممکن است بیماری های تنفسی را تشدید کند. این ماده تولید بزاق را افزایش میدهد. این دارو غالباَ خستگی و تداخل در هماهنگی عضلات را بوجود می آورد. همچنین ممکن است مانع از تصمیم گیری بموقع شود؛ چنین تأثیراتی مانع از بکارگیری توانایی های لازم هنگام کار با ماشین آلات خطرناک است. برای این دارو اثرات جانبی فراوانی که کمتر شایع هستند شرح داده میشود که دامنه آنها ازحساسیت پوستی تا لثه های دردناک کشیده میشود. نتایج حاصل از یک گزارش موردی نشان میدهد که کلونازپام ممکن است بیماری Porphyria را ایجاد کند (نوعی اختلال در ترکیبات شیمیایی بدن است که ممکن است در افراد مبتلا خشونت و حساسیت شدید به نور را ایجاد کند)، اما چنین نتایجی تقریباً بی سابقه است. بررسی سوابق پزشکی مردانی که بدلیل اختلال استرس پس از سانحه (Posttraumatic stress disorder) تحت درمان بودند نشان میدهد که این دارو به طور معمول ممکن است مانع ازعملکرد جنسی در چنین افرادی شود. بعضی از افراد به بیماری نگران کننده ای بنام آپنه (Apnea) دچار میشوند که طی آن فرد بطور موقت توانایی خود را برای نفس کشیدن از دست میدهد؛ گزارش های موردی حاکی از آن است که مصرف کلونازپام میتواند حملات آپنه ایجاد کند. یک آزمایش نشان داد در درمان بیخوابی، زمانی که افراد مصرف دارو را قطع میکنند همه چیز بجای اول خود باز میگردد به این معنی که نه تنها بیماری درمان نمیشود بلکه شرایط، حداقل برای مدتی، از قبل هم بدتر میشود. بر خلاف انتظارات معمول، گاهی گزارش شده است که مصرف این دارو به بروز شیدایی و حتی پرخاشگری منجر میشود. یک گزارش موردی متذکر شد چنانچه شوکهای ناشی از ترس (Panic attacks) بعنوان یک هشدار در برابر رفتار خاصی عمل کند، تواناییِ کلونازپام در کاهش یا از بین بردن شوکهای ناشی از ترس، همچنین میتواند حذف خویشتنداری فرد در برابر آن رفتار خاص را بدنبال داشته باشد. یک مطالعه کوچک نشان داد کلونازپامممکن است در کودکان خویشتنداری را کاهش دهد، همچنین گزارشهای موردی دیگری وجود دارد که همان تأثیر را در کودکان، نوجوانان و بزرگسالان نشان میدهد. محققان کنجکاو درباره کاهش خویشتنداری بواسطه مصرف کلونازپام، سوابق پزشکی 323 نفر را که به دلیل اختلال روانی در بیمارستان بستری شده بودند، مورد بررسی قرار دادند. اینها افرادی بودند که تأثیرات این چنینی کلونازپام ممکن بود در رفتار آنها کاملاً مشهود باشد. هرچند مطلعه مذکور برای نشان دادن رابطه علت و معلولی در این زمینه طراحی نشده بود اما سوابق بررسی شده خطر پایین کاهش خویشتنداری ناشی از مصرف Clonazepam و دیگر داروهای گروه Benzodiazepine را نشان میداد. [۲]

جستارهای وابسته[ویرایش]

بنزودیازپین‌ها

منابع[ویرایش]

  1. میلر، ریچارد لارنس. دانشنامه داروهای اعتیادآور. ترجمه اشکان پشنگ زاده. تهران: جهاد دانشگاهی، سازمان انتشارات، 1393.
  2. میلر، ریچارد لارنس. دانشنامه داروهای اعتیادآور. ترجمه اشکان پشنگ زاده. تهران: جهاد دانشگاهی، سازمان انتشارات، 1393.
  • فرهنگ داروهای ژنریک ایران، دکتر حشمتی ، ۱۳۸۷