میگرن

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
برای فیلم میگرن، مقالهٔ میگرن (فیلم) را ببینید.
میگرن

سردردهای میگرن می‌تواند باعث ضعف و ناتوانی گردد.
آی‌سی‌دی-۱۰ G43
آی‌سی‌دی-۹ 346
اُمیم 157300
دادگان بیماری‌ها ۸۲۰۷ (Migraine)
31876 (سرخرگ قاعده‌ای)
4693 (FHM)
مدلاین پلاس 000709
ای‌مدیسین neuro/218 neuro/517 emerg/230 neuro/529
پیشنت پلاس میگرن
سمپ D008881

میگرن یکی از اختلالات شدید است که ویژگی آن سردردهای ملایم یا شدید پی در پی می‌باشد و غالباً با علایمی در سیستم عصبی آتونومس همراه است. این واژه از زبان یونان/یونان ἡμικρανία (hemikrania)گرفته شده است، "درد در یک طرف سر"،",[۱] از ἡμι- (hemi-) و and κρανίον (kranion), "جمجمه"[۲] این نوع از سردرد در یک طرفه است (بر نیمی از سر تاثیر می‌گذارد) و ماهیتا ضربان‌دار است و از ۲ ساعت تا ۷۲ ساعت ادامه دارد. علایم همراه با آن می‌تواند شامل حالت تهوع، استفراغ، نورگریزی (افزایش حساسیت به نور)، صدا ترسی (افزایش حساسیت به صدا) باشد و درد به طور کلی با بالا رفتن فعالیت بدنی افزایش می‌یابد.[۳] بیش از یک سوم افراد مبتلا به سردردهای میگرنی نشانه‌های پیش درامدی/اورا را دریافت می‌کنند: نوعی اختلالات گذرای دیداری، حسی، زبانی یا حرکتی که نشان می‌دهند سردرد به زودی شروع خواهد شد. این باور وجود دارد که دلایل بروز میگرن ترکیبی از عوامل محیطی و ژنتیکی است. .[۴]حدود دو سوم افراد مبتلا سردردها را از خانواده به ارث می‌برند.[۵] نوسان سطح هورمون می‌تواند نقش داشته باشد: میگرن در زمان بلوغ، در پسرها کمی بیشتر از دخترهاست، اما در میان زنان حدود دو تا سه برابر بیشتر از مردان است. .[۶][۷] سردردهای میگرنی معمولاً در دوره بارداری کاهش می‌یابند. .[۶]ساز و کار دقیق میگرن ناشناخته است. البته این باور وجود دارد که میگرن به دلیل نوعی اختلال در رگهای خونی و عصبی باشد.[۵]نظریه اولیه مربوط به افزایش قابلیت تحرک قشر مخ و کنترل ناهنجار یاخته‌های عصبی درد در عصب سه قلوی ساقه مغز می‌باشد.[۸]

اولین توصیه مدیریتی برای این نوع از سردردها استفاده ازمسکنهایی مانند ایبوپروفن و استامینوفن است، و برای تهوع و پیشگیری از حمله استفاده از انتی امتیک توصیه می‌شود. داروهای تخصصی تر میگرن شامل تریپتانها یا ارگوتامینها هستند که آنها را می‌توان برای کسانی توصیه کرد که مسکن‌های ساده بر آنها تاثیر ندارند. در سراسر جهان بیش از 10% از مردم در برخی از برهه‌های زندگی دچار میگرن شده‌اند.

نشانه‌ها و علایم[ویرایش]

میگرن نوعاً با سردردهای شدید خود محدود، و پی در پی ظاهر می‌شود که با علایم خودکارهمراه است .[۵][۹]حدود 15-30% افراد مبتلا به میگرن تجربه درک اورا را دارند[۱۰][۱۱] و کسانی که این علایم پیش درآمدی میگرن را دریافت می‌کنند نسبت به کسانی که فاقد این علایم هستند بیشتر مبتلا به میگرن می‌شوند..[۱۲]شدت درد، طول مدت سردرد و تناوب حمله‌ها در افراد مختلف متفاوت است..[۵]میگرنی که بیش از ۷۲ ساعت طول بکشد را در اصطلاح وضعیت میگرنی می‌نامند..[۱۳] برای میگرن چهار مرحله را می‌توان در نظر گرفت، البته افراد مبتلا به میگرن الزاماً همه این مراحل را تجربه نمی‌کنند[۳]

  1. پیش نشانه، که چند روز یا چند ساعت قبل از سردرد بروز می‌کند
  2. اورا، که بلافاصله قبل از بروز سردرد ظاهر می‌شوند
  3. مرحله درد، که به آن مرحله سردرد نیز گفته می‌شود
  4. پس اثر، عوارض پس از پایان حمله میگرنی

مرحله پیش نشانه[ویرایش]

پیش نشانه یا علایم اخطار دهنده در حدود ۶۰٪ از کسانی که مبتلا به میگرن هستند دیده می‌شود[۱۴][۱۵]این علایم دو ساعت تا دو روز قبل از شروع درد یا اورا در فرد بروز می‌کنند[۱۶] ممکن است این نشانه‌ها شامل طیف گسترده‌ای از پدیده‌ها باشد[۱۷] از جمله: تغییر خلق و خو، زود رنجی، افسردگی یا سرخوشی، خستگی، ولع مصرف مواد غذایی خاص، سفتی عضلات (بخصوص عضلات گردن)، یبوست یا اسهال، و حساسیت به بو یا صدا.[۱۴]این مسئله می‌تواند در افراد مبتلا به میگرن همراه با علایم پیش درآمدی یا بدون این علایم بروز کند[۱۸]

مرحله پیش درآمدی[ویرایش]

Enhancements reminiscent of a zigzag fort structure Negative scotoma, loss of awareness of local structures
Positive scotoma, local perception of additional structures Mostly one-sided loss of perception

اورا پدیده عصب شناختی کانونی و گذرایی است که قبل یا در طول سردرد اتفاق می‌افتد.[۱۵] آنها به تدریج در طی چند دقیقه ظاهر می‌شوند و به طور کلی کمتر از ۶۰ دقیقه طول می‌کشند.[۱۹] این علایم می‌توانند ماهیتا دیداری، حسی یا حرکتی باشند و بسیاری از افراد بیش از یکی از آنها را تجربه می‌کنند..[۲۰]عوارض دیداری رایج ترین آنهاست و بیشتر از ۹۹٪ افراد مبتلا به میگرن و خصوصاً بیش از نیمی از آنها دچار این عارضه می‌شوند..[۲۰]اختلالات دیداری غالباً شامل اخگربینی (قسمتی از تغییر موضعی در میدان دید که چشمک می‌زند.)[۱۵] این علایم نوعاً در نزدیک کانون بینایی آغاز می‌شوند و سپس به صورت خط‌های کج و معوجی که در شکل دیوار قلعه نشان داده شده است به اطراف گسترش می‌یابند.[۲۰]معمولاً این خطوط سیاه و سفید هستند اما برخی از افراد خط‌های رنگی هم مشاهده می‌کنند.[۲۰] برخی افراد قسمتی از میدان دید خود را از دست می‌دهند که به نابینایی یک سویه معروف است در حالیکه برخی در این شرایط تجربه تاری دید دارند.[۲۰]

مرحله درد[ویرایش]

علایم پیش درآمدی حسی دومین نوع متداول این علایم است که حدود ۳۰-۴۰٪ افراد مبتلا به اورا آن را تجربه می‌کنند. .[۲۰] غالباً در یک طرف دست یا بازو خواب رفتگی احساس می‌شود و به بخش‌هایی از بینی و دهان که در همان سمت قرار دارند گسترش می‌یابد.[۲۰] معمولاً بعد از اینکه احساس خارش با از بین رفتن پوسیشن سنس رفع شد احساس بی حسی بروز می‌کند.[۲۰]سایر علایم مرحله پیش درآمد می‌تواند شامل: اختلالات زبانی یا گفتاری، احساس چرخش دنیا، و در موارد نادری مشکلات حرکتی باشد.[۲۰] علایم حرکتی نشان می‌دهند که میگرن از نوع نیمه فلج است، و این ضعف غالباً برخلاف سایر نشانه‌های پیش درآمدی بیش از یک ساعت طول می‌کشد..[۲۰]به ندرت اتفاق می‌افتد که نشانه پیش درآمدی با سردرد همراه نباشد،[۲۰] که آن را میگرن خاموش گویند.

از قدیم سردرد دردی است که در یک طرف سر و به صورت ضربان دار آغاز شده و از دردی ملایم به دردی شدید تبدیل می‌شود. [۱۹]این درد به تدریج آغاز می‌شود[۱۹] و با افزایش فعالیت جسمی شدت می‌گیرد.[۳]البته در بیش از ۴۰٪ موارد این درد می‌تواند در هر دو طرف سر باشد و معمولاً با گردن درد همراه است.[۲۱] دردی که در دو طرف سر وجود دارد بیشتر در افرادی رایج است که میگرن بدون علایم پیش درآمدی دارند.[۱۵] چندان رایج نیست که در ابتدا درد از پشت یا بالای سر آغاز شود..[۱۵]در بزرگسالان این درد معمولاً ۴ تا ۷۲ ساعت طول می‌کشد[۱۹] و در جوانان این زمان معمولاً کمتر از یک ساعت خواهد بود.[۲۲] تناوب حمله‌ها متفاوت است، از چند بار در طول مدت زندگی گرفته تا چندین بار در هفته، یا متوسط یک بار در ماه.[۲۳][۲۴]

این درد معمولاً با حالت تهوع، استفراغ، حساسیت به نور، حساسیت به صدا، حساسیت به بو، خستگی و زودرنجی همراه است.[۱۵]در میگرن بازیلار، میگرنی که همراه با علایم عصبی مربوط به ساقه مغزی یا با نشانه‌های عصب شناختی در هر دو طرف بدن است,[۲۵] عوارض شایع شامل: یا احساس چرخیدن دنیا، سردرگمی، و گیجی می‌باشد.[۱۵]تهوع تقریباً در ۹۰٪ افراد اتفاق می‌افتد و استفراغ در حدود یک سوم دیده شده است. .[۲۶] بنابراین بسیاری از این افراد به دنبال جایی تاریک و خلوت هستند.[۲۶]علایم دیگر می‌تواند شامل: تاری دید، گرفتگی بینی، اسهال، تکرر ادرار، رنگ پریدگی، یا عرق کردن باشد. .[۲۷] تورم یا حساسیت پوست سر و همچنین سفت شدن گردن نیز می‌تواند اتفاق بیفتد[۲۷]در افراد سالخورده این علایم کمتر دیده می‌شوند.[۲۸]

پس اثر[ویرایش]

ممکن است بعد از آنکه سردرد اصلی تمام شد عوارض میگرن برای چند روز باقی بماند؛ که به آن پس اثر میگرنی گویند. بسیاری گزارش کرده‌اند که در ناحیه‌ای که میگرن بروز کرده بود احساس درد شدیدی داشته‌اند، و برخی نیز گفته‌اند که بعد از تمام شدن سردرد برای چند روز در فکر کردن مشکل دارند. ممکن است بیمار احساس خستگی یا "خماری" سردرد، مشکلات شناختی، عوارض گوارشی، تغییر خلق و خو، و ضعف داشته باشد. .[۲۹] طبق یک گزارش خلاصه "برخی از افراد بعد از حمله احساس طراوت و سرخوشی دارند، درحالیکه عده‌ای دیگر گفته‌اند که احساس افسردگی و بی قراری می‌کنند."[۳۰]

عامل بیماری[ویرایش]

مهمترین عامل بیماری میگرن ناشناخته است[۳۱] با این حال اعتقاد بر این است که عوامل محیطی و ژنتیکی در بیماری میگرن نقش داشته باشند.[۴] در دو سوم موارد این بیماری در خانواده‌ها وجود دارد[۵] و به ندرت به خاطر نقص تک ژن اتفاق می‌افتند. .[۳۲] برخی از بیماری‌های روانی همچون بسیاری از رویدادهای زیستی یا محرک‌ها با این بیماری در ارتباط هستند که از این دسته می‌توان به: افسردگی، اضطراب، و اختلال دو قطبی اشاره کرد[۳۳].

عامل ژنتیکی[ویرایش]

مطالعه دوقلوها نشان می‌دهد که تاثیر ژنتیکی ۳۴ تا ۵۱٪ در احتمال ابتلا به میگرن موثر می‌باشد. .[۴] این رابطه ژنتیکی در میگرن‌هایی که دارای اورا هستند نسبت به میگرن‌هایی که اورا ندارند قویتر می‌باشد. .[۱۲] برخی از گونه‌های ویژه ژن‌ها خطر ابتلا به این بیماری را به میزان کم تا متوسط افزایش می‌دهند.[۳۴] اختلالات تک ژن که باعث به وجود آمدن میگرن می‌شوند اندک هستند.[۳۴] یکی از این گونه‌ها به عنوان میگرن نیم فلج خانوادگی شناخته شده است، که نوعی میگرن با اورا می‌باشد، و از طریق کرموزوم غیر جنسی غالب به ارث می‌رسد.[۳۵][۳۶] این اختلالات با انواع کدگذاری ژنی برای پروتئین‌هایی که کار انتقال یون را بر عهده دارند، در ارتباط می‌باشند[۱۵]. اختلال ژنتیکی دیگری که در بوجود آمدن میگرن دخیل است سندرم کاداسیل یا کرموزوم غیر جنسی غالب سرخرگی مغزی با انفارکتوس و لولکو انسفالوپاتی می‌باشد[۱۵].

محرک ها[ویرایش]

میگرن‌ها ممکن است توسط محرک‌ها بوجود آیند، که برخی از افراد در تعداد اندکی از موارد ار آنها به عنوان عامل موثر نام می‌برند[۵] و برخی دیگر در اکثر موارد[۳۷]. از بسیاری از عوامل با عنوان محرک یاد می‌شود، با این حال شدت و اهمیت این روابط مشخص نیست.[۳۷][۳۸] یک محرک می‌تواند بیش از 24 ساعت قبل از شروع علایم بیماری خود را نشان دهد[۵].

جنبه‌های فیزیولوژیکی[ویرایش]

از میان محرک‌های رایج گزارش شده می‌توان به استرس، گرسنگی، و خستگی (همه این موارد به طور یکسان در بوجود آوردن سردرد تنشی موثر می‌باشند) اشاره کرد.[۳۷]احتمال وقوع میگرن‌ها در دوران عادت زنانگی بیشتر است]].[۳۹]. تاثیرات هرمونی دیگری، نظیر نخستین عادت زنانگی، استفاده از داروهای ضد قاعدگی خوراکی، قاعدگی، پیش یائسگی، و یائسگی، همچنین در این بیماری نقش دارند. .[۴۰] این تاثیرات هرمونی به نظر می‌رسد در بوجود آوردن میگرن بدون اورا نقش بیشتری داشته باشند.[۴۱] معمولاً، میگرن‌ها در طول دوره دوم و سه ماهه سوم یا پس از یائستگی بوجود نمی‌آیند.[۱۵]

جنبه‌های تغذیه‌ای[ویرایش]

بررسی محرک‌های تغذیه‌ای ثابت کرده‌اند که شواهد این بیماری بیشتر مبتنی بر ارزیابی‌های فردی است و از این رو برای اثبات یا رد هر گونه محرک خاص محکم نمی‌باشند.[۴۲]خطای یادکرد: خطای یادکرد: برچسب تمام کنندهٔ </ref> بدون برچسب <ref> و این در حالی است که مونوسدیم گلوتامیک (MSG) به عنوان یک محرک تغذیه‌ای در این بیماری مکرراً گزارش می‌شود.[۴۳] و شواهد از اثبات این امر به طور پیوسته عاجز بوده‌اند. .[۴۴]

جنبه‌های محیطی[ویرایش]

بررسی محرک‌های بالقوه محیط‌های درونی و بیرونی نشان داد که شواهد کلی برای اثبات تاثیر این محرک‌ها ضعیف هستند، با این حال پیشنهاد بر این است که افرادی که دچار میگرن هستند اقداماتی پیشگیرانه‌ای را در خصوص کیفیت هوا و نور محیط‌های درونی انجام دهند.[۴۵] همچنین عواملی نظیر رژیم غذایی نامناسب،اضافه وزن،بو ها و حتی تششع وسایل الکترونیکی ارتباطی نظیر تلفن های همراه،رایانه های همراه و استفاده بیش از اندازه از صفحه نمایش های قدیمی موسوم به CRT نیز تاثیر زیادی بر بروز سردرد ها دارد.[نیازمند منبع]

پاتوفیزیولوژی[ویرایش]

اعتقاد بر این است که میگرن نوعی اختلال عصبی-آوندی باشد[۵] و شواهد حاکی از آن است که ساز و کار این بیماری از درون مغز شروع شده و به رگ‌های خونی پخش می‌شود. .[۴۶] برخی از محققان احساس می‌کنند که ساز و کارهای عصبی نقش بزرگتری را بر عهده دارند,[۴۷] این در حالی است که برخی دیگر احساس می‌کنند که رگ‌های خونی نقش اصلی را بر عهده دارند. .[۴۸] دیگران اینگونه احساس می‌کنند که هر دو آنها احتمالاً در این بیماری نقش مهمی داشته باشند. .[۴۹] گمان می‌رود که سطوح بالای انتقال دهندگان عصبی سروتونین، که همچنین با نام هیدروکسی تریپتوفان ۵ شناخته می‌شوند، در این بیماری دخیل باشند.[۴۶]

اورا[ویرایش]

افسردگی گسترشی قشری یا افسردگی گسترشی لئو که به انفجارهای فعالیت‌های عصبی اطلاق می‌شود و پس از آن عصب‌ها برای مدتی غیر فعال می‌شوند، در افراد مبتلا به میگرن با اورا دیده شده است. .[۵۰] برای دلیل رویداد این فعالیت‌ها توضیحاتی وجود دارد که از میان آنها می‌توان به فعال شدن گیرندگان NMDA که موجب وارد شدن کلسیوم به درون مغز می‌شوند، اشاره کرد.[۵۰] پش از انفجار فعالیت عصبی جریان خون به قشر مغزی در ناحیه متاثر به مدت ۲ تا ۶ ساعت کاهش می‌یابد.[۵۰] اعتقاد بر این است که زمانی که قطبش زدایی از ناحیه زیرین مغز به پایین حرکت می‌کند، عصب‌هایی که در سر و گردن درد را احساس می‌کنند تحریک می‌شوند.[۵۰]

درد[ویرایش]

سازوکار دقیق سر درد که در طول میگرن اتفاق می‌افتد ناشناخته باقی‌مانده است. .[۵۱] برخی از شواهد اثبات می‌کنند که ساختارهای سیستم مرکزی عصبی (نظیر ساقه مغز و مغز میانین) نقش اصلی را بر عهده دارند.)[۵۲] این در حالی است که آمارهای دیگر نقش ثانوی فعالیت‌هایی (نظیر فعالیت‌هایی که از طریق اعصاب حسی که رگ‌های خونی سر و گردن را احاطه می‌کنند) را اثبات می‌کنند.[۵۱] رگ‌های احتمالی که در این جریان دخیل هستند شامل: سرخرگ‌های سخت شامه، سرخرگ‌های نرم شامه و سرخرگ‌های برون جمجمه‌ای نظیر سرخرگ‌های پوست سر می‌باشند.[۵۱] محققان بر این باورند که بویژه اتساع عروق برون جمجمه‌ای نقش مهمی را بر عهده داشته باشد. .[۵۳]

تشخیص بیماری[ویرایش]

تشخیص بیماری میگرن از روی علائم و نشانه‌های آن امکان پذیر است.[۵]آزمایش‌های تصویر برداری گاهی اوقات برای دخیل نداستن دلایل دیگر سردردها انجام می‌گیرند.[۵] محققان بر این باورند که بر روی بسیاری از افرادی که از این بیماری رنج می‌برند آزمایش تشخیص بیماری صورت نگرفته است.[۵] طبق اعلام جامعه بین‌المللی سردرد تشخیص بیماری میگرن بدون اورا، می‌تواند از طریق «معیارهای ۱، ۲، ۳، ۴، ۵،» پایین انجام گیرد:[۳]

  • اگر بیمار دچار پنج حمله سردرد یا بیشتر شود - برای تشخیص میگرن «با» اورا، دو حمله کافی است.
  • اگر مدت حمله سردرد بین ۴ ساعت تا سه روز به طول بینجامد.
  • اگر دو معیار پایین یا بیشتر در بیمار ظاهر شوند:
    • سردرد یک طرفه (که نصف سر را تحت تاثیر خود قرار می‌دهد)؛
    • نبضیدن سر؛
    • «درد متوسط و شدید»؛
    • «تشدید سردرد یا سردردی که مانع انجام فعالیت‌های بدنی روزانه شود»
  • اگر یکی از موارد پایین یا هر دوی آنها در بیمار ظاهر شوند:

اگر فردی دو مورد از موارد روبرو مانند: نور هراسی، احساس تهوع، یا ناتوانی در انجام کار یا مطالعه برای مدت یک روز در وی ظاهر شود، آنگاه لزوم انجام آزمایش تشخیص بیماری بیشتر می‌شود. .[۵۴] در افرادی که چهار مورد از پنج مورد ذکر شده را دارند: مانند سردرد نبضشی، ادامه سردرد برای ۴ تا ۷۲ ساعت، درد در یک طرف سر، احساس تهوع، یا علائمی که زندگی فرد را مختل می‌کنند، احتمال میگرن تشخیص داده شدن ناراحتی ۹۲٪ می‌باشد.[۱۱] افرادی که کمتر از سه مورد از موارد بالا در آنها ظاهر می‌شود احتمال تشخیص این ناراحتی به عنوان میگرن ۱۷٪ است.[۱۱]

دسته بندی[ویرایش]

برای نخستین بار میگرن‌ها در سال ۱۹۸۸ به طور مفصل دسته بندی شدند.[۱۲] جامعه بین‌المللی سردرد اخیراً دسته بندی جدید میگرن را در سال ۲۰۰۴ ارائه داد.[۳] بر اساس این دسته بندی میگرن‌ها به همراه سردردهای نوع تنشی و سردردهای خوشه‌ای از اصلی ترین نوع سردردها به شمار می‌آیند.[۵۵] میگرن‌ها به هفت زیر دسته تقسیم می‌شوند (که برخی از آنها شامل زیر بخش‌های بیشتری می‌شوند):

  • میگرن بدون اورا، یا «میگرن معمولی»، که شامل میگرن‌های بدون اورا می‌شود.
  • میگرن با اورا، یا «میگرن کلاسیک»، که معمولاً شامل میگرن با اورا می‌شود. کمتر اتفاق می‌افتد که اورا به همراه سردرد ظاهر شود، یا با یک سردرد غیر میگرنی همراه شود. دو گونه دیگر میگرن‌های با اورا با عنوان میگرن نیم فلج خانوادگی و میگرن نیم فلج دوره‌ای شناخته می‌شوند، که در این گونه میگرن‌ها فرد علاوه بر میگرن دچار اورا و ضعف حرکتی نیز می‌شود. اگر یکی از خویشان نزدیک دچار این بیماری شده باشد، بیماری با عنوان «خانوادگی»، در غیر این صورت با عنوان «دوره‌ای» یاد می‌شود. از انواع دیگر این میگرن می‌توان به میگرن پایه جمجمه‌ای اشاره داشت، که در آن مشکل گفتاری، سرگیجه، زنگ زدن گوش، و دیگر علائم مرتبط با ساقه مغز همراه سردرد و اورا ظاهر می‌شوند، اما ضعف حرکتی در این نوع وجود ندارد. محققان بر این باورند که این نوع میگرن درنتیجه گرفتگی سرخرگ پایه جمجمه‌ای، یا سرخرگی که خون را به ساقه مغز می رساند ایجاد می‌شود.[۲۵]
  • سندرم‌های دوره‌ای دوران کودکی که عموماً نشانه‌های اولیه میگرن می‌باشند شامل استفراغ چرخشی (دوره‌های شدید استفراغ دوره‌ای)، میگرن شکمی (درد شکمی، که معمولاً به همراه احساس تهوع اتفاق می‌افتد)، و تشنج خوش خیم سرگیجه دوران کودکی (حمله‌های دوره‌ای سرگیجه) می‌شوند.
  • میگرن شبکیه چشم که شامل سردردهای میگرن به همراه اختلال بینایی یا حتی کوری موقت یک چشم می‌شود.
  • عوارض میگرن نشان دهنده سردردهای میگرن و/یا اوراهایی هستند که به طور غیر معمول طولانی یا رایج مش باشند، و یا اینکه با یک حمله صرع یا ضایعه مغزی همراه هستند.
  • میگرن احتمالی نشان دهنده بیماری‌هایی است که ویژگی‌هایی نظیر میگرن را دارند، اما برای تشخیص قاطع این نوع بیماری‌ها به عنوان میگرن شواهد کافی وجود ندارد (که البته ملزم به استفاده همزمان بیش از حد دارو است).
  • میگرن مزمن نوع عارضه میگرنی است، و یکی از معیارهای تشخیص «سردرد میگرن» می‌باشد که برای مدت زمان طولانی تری اتفاق می‌افتد. بویژه این عارضه ممکن است بیش از یا برابر با ۱۵ روز/ یا بیش از ۳ ماه به طول بینجامد.[۵۶]

میگرن شکمی[ویرایش]

تشخیص میگرن شکمی بحث برانگیز است.[۵۷] برخی از شواهد نشان می‌دهد که بازگشت درد شکم بدون سردرد ممکن است علامت نوعی میگرن باشد.[۵۷][۵۸] یا حداقل نشانه بروز میگرن در آینده باشد.[۱۲] بازگشت دوره‌های درد ممکن است پس از نشانه‌های شبیه میگرن باشد یا نباشد و معمولاً از چند دقیقه تا چند ساعت طول بکشد.[۵۷] این نشانه‌ها اغلب در افرادی بروز می‌کنند که سابقه ابتلا به میگرن معمولی در خود یا بستگان‌شان وجود داشته باشد.[۵۷] سایر علایمی که از آنها به‌عنوان پیش-نشانه یاد می‌شود، عبارتند از: نشانه استفراغ ادواری و سرگیجه ادواری در دوران کودکی .[۱۲]

تشخیص افتراقی[ویرایش]

سایر عوارضی که ممکن است نشانه‌هایی مانند علایم سردرد میگرنی ایجاد کنند عبارتند از: التهاب سرخرگ گیجگاهی، سردرد خوشه‌ای، آب سیاه حاد، مننژیت و خونریزی زیر عنکبوتیه.[۱۱] التهاب سرخرگ گیجگاهی معمولاً در افراد بالای ۵۰ سال بروز می‌کند و حساسیت شقیقه یکی از علایم آن است، سردرد خود را باگرفتگی یک-طرفه بینی، ربزش اشک و درد شدید اطراف حدقه نشان می‌دهد، آب سیاه با بروز ناراحتی‌های بینایی همراه است، مننژیت نیز با تب و خونریزی زیر عنکبوتیه با حمله بسیار سریع همراه است.[۱۱] سردردهای فشاری معمولاً در هر دو طرف بروز می‌کنند، کوبشی نیستند و کمتر فعالیت معمولی را مختل می‌کنند.[۱۱]

پیشگیری[ویرایش]

درمان‌های پیشگیرانه میگرن عبارتند از: مصرف دارو و مکمل‌های غذایی، اصلاح سبک زندگی و جراحی. برای افرادی که سردرد آنها بیش از دو روز در هفته بروز می‌کند، توانایی تحمل داروهای ویژه درمان حملات حاد را ندارند یا افراد مبتلا به حملات شدید که کنترل آنها مشکل است، پیشگیری توصیه می‌شود..[۱۱]

هدف، کاستن بسامد، درد و/یا مدت بروز میگرن و افزایش کارآیی روش‌های درمان است.[۵۹] دلیل دیگر برای پیشگیری، پرهیز از سردردهای ناشی از مصرف بیش از حد دارو است. این یک مشکل متداول است و ممکن است به بروز سردردهای مزمن روزانه شود.[۶۰][۶۱]

دارو[ویرایش]

داروهای پیشگیری از میگرن در صورتی موثر تلقی می‌شوند که بسامد یا شدت حملات میگرنی را به میزان حداقل ۵۰٪ کاهش دهند.[۶۲] دستورالعمل‌ها نسبتاً در رتبه‌بندی توپیرامات، دیوالپروکس/والپروات سدیم، پروپرانولول و متوپرولول سازگار هستند زیرا از بالاترین سطح شواهد برای استفاده از خط اول برخوردارند.[۶۳] هر چند، توصیه‌های مربوط به کارآیی گاباپنتین متغیر هستند.[۶۳] تیمولول نیز برای پیشگیری از میگرن و برای کاهش بسامد و شدت حملات میگرنی موثر است، در حالی که فرواتریپتان برای پیشگیری از میگرن دوران قاعدگی موثر است.[۶۳] آمی تریپتیلین and venlafaxine are probably also effective.[۶۴]تاثیر بوتوکس برای افراد مبتلا به میگرن‌های مزمن و نه افراد دچار میگرن‌های دوره‌های ثابت شده است.[۶۵]

درمان‌های جایگزین[ویرایش]

ثابت شده است که عصاره ریشهپتاسیت هیبریدوس (بتربور) برای پیشگیری از میگرن موثر است.[۶۶]

طب سوزنی برای درمان میگرن موثر است.[۶۷] استفاده از طب سوزنی "واقعی" موثرتر از طب سوزنی ساختگی نیست، هر چند هم طب سوزنی "واقعی" و هم ساختگی ظاهراً از مراقبت مستمرموثرتر هستند و تاثیر نامطلوب آنها نسبت به درمان با داروهای پیشگیر، کمتر است.[۶۸] تاثیر فیزیوتراپی و ماساژ و استراحت در پیشگیری از سردردهای میگرنی به اندازه پروپانولول یا توپیرامات است. هر چند، پژوهش در زمینه روش‌شناسی با مشکل روبرو شده است.[۶۹] شواهد تجربی برای مزایای: منیزیم، کوآنزیم Q(10)، ریبوفلاوین، ویتامین B(12)[۷۰] و گل مینا گل مینا وجود دارد، هر چند، آزمایش‌هایی با کیفیت بهتر باید برای تایید این نتایج اولیه به عمل آید.[۷۱] از میان داروهای جایگزین، مصرف بتربور موثرتر بوده است.[۷۲]

ابزارها و جراحی[ویرایش]

ابزارهای پزشکی، مانند بیوفیدبک و شبیه‌ساز عصبی در زمینه پیشگیری از میگرن موثر واقع می‌شوند، به‌ویژه در صورتی که مصرف داروهای متداول ضد میگرن منع شده باشد یا مصرف زیاد دارو مضر باشد. بیوفیدبک به افراد کمک می‌کند تا برخی از پارامترهای روانی را آگاهانه کنترل کنند و به استراحت بپردازند و ممکن است برای درمان میگرن مفید واقع شود.[۷۳][۷۴] شبیه‌سازی عصبی از شبیه‌سازهای عصبی مشابه ضربان‌سازها برای درمان میگرن‌های مزمن استفاده می‌کند و نتایج امیدوار کننده‌ای در موارد شدید به همراه داشته است.[۷۵][۷۶] جراحی میگرن که شامل برداشتن فشار از عصب‌های خاص اطراف سر و گردن است، ممکن است گزینه‌ای برای افرادی باشد که مشکل آنها با مصرف دارو رفع نمی‌شود.[۷۷]

سبک زندگی[ویرایش]

با تغییر در سبک زندگی می‌توان، تعداد دفعات حملات میگرنی و شدت آنها را کم کرد.[۷۸] این تغییرات شامل، ورزش منظم، کاهش وزن، رژیم غذایی سالم، اجتناب از محرک‌های سردرد میگرنی همچون بوها و غذاهای خاص که در شما ایجاد میگرن می‌کند، می‌باشند.[۷۸]

مدیریت[ویرایش]

روند درمان سه جنبه اصلی دارد: پرهیز از عوامل فعال‌کننده، کنترل شدید نشانه‌ها و پیشگیری دارویی.[۵] داروها در صورتی که پیش از حمله مصرف شوند بازدهی بیشتری خواهند داشت.[۵] مصرف مستمر دارو ممکن است به سردرد ناشی از مصرف بیش از حد دارو منجر شود که درد آن شدیدتر و بسامد بروز آن بیشتر است.[۳] این عارضه ممکن است با مصرف تریپتان، ارگوتامین و مسکن‌ها، به‌ویژه مسکن‌های مخدر بروز کند.[۳]

مسکن‌ها[ویرایش]

درمان اصلی پیشنهادی برای افراد دچار نشانه‌های خفیف تا ملایم، مسکن‌های ساده‌ای مانند داروهای ضد تورم غیر استروییدی (NSAIDها) یا ترکیبی از استامینوفن، اسید استیل سالسیلیک و کافیین است.[۱۱] اثربخشی تعدادی از NSAIDها از پشتوانه تجربی کافی برخوردار است.[۷۹] اثربخشی دیکلوفناک نیز ثابت شده است.[۸۰]

آسپرین توانایی برطرف کردن دردهای میگرنی خفیف تا ملایم را دارد و کارآیی آن مشابه سوماتریپنان است.[۸۱] کتورولاک در قالب درون وریدی قابل استفاده است.[۱۱] پاراستامول (معروف به استامینوفن)، چه به تنهایی یا به همراه متوکلوپرامید، درمان موثر دیگری است که اثرات نامطلوب آن اندک است.[۸۲] مصرف استامینوفن و متوکلوپرامید در دوران بارداری بی‌ضرر است. مصرف NSAIDها نیز تا ابتدای سه ماهه سوم بی‌خطر است.[۱۱]

تریپتان‌ها[ویرایش]

تریپتانها مانند سوماتریپتان برای رفع درد و تهوع در حدود ۷۵٪ از افراد موثر واقع می‌شوند.[۵][۸۳] این داروها، درمان‌های پیشنهادی اولیه برای افراد مبتلا به دردهای خفیف تا ملایم یا افراد مبتلا به نشانه‌های ملایم‌تری که به مسکن‌های ساده پاسخ نمی‌دهند، محسوب می‌شوند.[۱۱] انواع مختلف در دسترس هستند، مانند خوردنی، تزریقی، افشانه بینی و قرصهای حل شدنی خوردنی.[۵] به‌طور کلی، همه تریپتان‌ها ظاهراً کارآیی مشابه و عوارض جانبی یکسانی دارند. هر چند، افراد ممکن است به انواع خاصی واکنش بهتری نشان دهند.[۱۱] بیشتر عوارض جانبی مانند سرخ شدن چهره، خفیف هستند. با این حال مواردی از کم‌خونی میوکارد مشاهده شده است.[۵] از این رو، آنها برای افراد مبتلا به بیماری قلبی و عروقی توصیه نمی‌شوند.[۱۱] با این که سوابقی از تجویز آنها برای افراد دچار میگرن‌های اساسی دیده نمی‌شود ولی شواهدی از بروز ضرر در اثر مصرف آنها در این گونه بیماران دیده نشده است که تاییدی برای این هشدار باشد.[۲۵] این داروها اعتیادآور نیستند ولی اگر بیش از ۱۰ بار در ماه استفاده شوند ممکن است باعث بروز سردرد ناشی از مصرف زیاد دارو شوند.[۸۴]

ارگوتامین‌ها[ویرایش]

ارگوتامین و دی‌هیدرو ارگوتامین داروهای قدیمی‌تری هستند که هنوز برای درمان میگرن تجویز می‌شوند. مورد دوم به‌صورت افشانه بینی و تزریقی عرضه می‌شود.[۵] آنها ظاهراً به اندازه تریپتان‌ها موثر هستند،[۸۵] ارزان‌تر هستند،[۸۶] و عوارض جانبی آنها معمولاً خفیف است..[۸۷] در موارد ناتوان‌کننده‌تر، مانند افراد مبتلا به میگرن‌های شدید، این داروها ظاهراً موثرترین گزینه درمانی هستند.[۸۷]

سایرین[ویرایش]

گزینه بالقوه دیگر، تزریق وریدی متوکلوپرامید یا لیدوکائین از راه بینی است.[۱۱] متوکلوپرامید برای کسانی که به قسمت اوژانس منتقل می‌شوند توصیه می‌شود.[۱۱]دیده شده است زمانیکه یک دوز از دگزامتازون وریدی به درمان استاندارد حمله میگرنی اضافه شد در عرض ۷۲ ساعت سردردها حدود ۲۶٪ کاهش داشتند. .[۸۸] شواهد بدست امده دستکاری ستون فقرات برای درمان سردردهای میگرنی متداوم را توصیه نمی‌کنند.[۸۹] توصیه می‌شود که مواد مخدر و باربیتوراتها استعمال نشوند.[۱۱]

پیش آگهی از مریضی[ویرایش]

پیش آگهی‌های طولانی مدت در افراد مبتلا به میگرن متفاوت است[۹] اکثر افراد مبتلا به میگرن بسته به بیماری شان میزان باروری خود را در دوره‌هایی از دست می‌دهند[۵] البته نوعاً این شرایط خوش خیم است[۹] و با افزایش خطر مرگ همراه نیست.[۹۰] چهار الگوی برای این بیماری وجود دارد: علایم بیماری ممکن است به طور کامل از بین بروند؛ علایم ممکن است ادامه داشته باشند ولی به تدریج در طول زمان کاهش یابند؛ علایم می‌توانند با همان تناوب و شدت سابق ادامه داشته باشند، یا حملات ممکن است بدتر و بیشتر شود.[۹]

به نظر می‌رسد میگرن‌های همراه با علایم پیش درآمدی یکی از عوامل خطرناک سکته مغزی اسکمیک باشند[۹۱] و احتمال آن را دو برابر می‌کنند.[۹۲] جوان بودن، مونث بودن، استفاده از داروهای ضدبارداری هرمونی، و سیگار کشیدن این خطر را افزایش می‌دهند..[۹۱]همچنین به نظر می‌رسد که این مسئله با دیکسیون عروق گردنی نیز در ارتباط باشد.[۹۳] به نظر نمی‌رسد که میگرن بدون نشانه‌های پیش درآمدی عامل باشد.[۹۴] تنها یک مطالعه از این مسئله حمایت می‌کند که میگرن با مشکلات قلبی ارتباط دارد، که البته این نظر چندان قاطع نیست.[۹۱]هرچند به نظر نمی‌رسد که به طور کلی میگرن خطر مرگ بر اثر سکته مغزی یا بیماری‌های قلبی را افزایش دهد.[۹۰]درمان پیشگیرانه برای افراد مبتلا به میگرن همراه با علایم پیش درآمدی می‌تواند از بروز سکته جلوگیری کند. .[۹۵]

علم امراض مسری[ویرایش]

Disability-adjusted life year for migraines per 100,۰۰۰ inhabitants in 2002
     no data      <45      45–65      65–85      85–105      105–125      ۱۲۵–۱۴۵
     145–165      ۱۶۵–۱۸۵      185–205      205–225      ۲۲۵–۲۴۵      >۲۴۵

در سراسر جهان بیش از ۱۰٪ افراد مبتلا به میگرن هستند.[۳۱]در آمریکا حدود ۶۰٪ از مردان و ۱۸٪ زنان در یک سال مبتلا به میگرن شده‌اند که به ترتیب حدود ۱۸٪ و ۴۳٪ با خطر ابتلا به بیماری در تمام طول عمر خود مواجه بوده‌اند.[۵] در اروپا ۱۲-۲۸٪ مردم در برخی از برهه‌های زندگی خود مبتلا به میگرن می‌شوند و حدود ۶-۱۵٪ مردان بالغ و ۱۴-۳۵٪ زنان بالغ دست کم یک بار در سال مبتلا به این بیماری می‌شوند.[۷]نرخ میگرن در آسیا و آفریقا به نسبت کشورهای غربی کمتر است.[۴۱][۹۶]میگرن‌های مزمن در میان ۱٫۴ تا ۲٫۲٪ از جمعیت رخ می‌دهد.[۹۷]

میگرن بر اساس جنسیت و سن

این ارقام به نحو قابل توجهی با توجه به سن تغییر می‌کند:میگرن‌ها غالباً بین سنین ۱۵ و ۲۴ سالگی آغاز می‌شوند و در افراد ۳۵ تا ۴۵ ساله بیشتر هستند.[۵]در کودکان حدود ۱٫۷٪ از ۷ ساله‌ها و ۳٫۹٪ از افراد بین ۷ و ۱۵ ساله مبتلا به میگرن هستند و این شرایط تا قبل از سن بلوغ در پسرها کمی بیشتر است.[۹۸] دردوران نوجوانی میگرن در میان زنان شایع تر است[۹۸] و این شرایط در تمام دوران زندگی به همین منوال باقی می‌ماند، و در میان زنان مسن ابتلا به میگرن دو برابر مردان است.[۹۹]البته ابتلا به میگرن بدون علایم پیش درآمدی در زنان بیشتر از میگرن‌های همراه با علایم پیش درآمدی است، ولی در مردان هر دوی این میگرن‌ها به یک میزان اتفاق می‌افتند.[۴۱]

در طول دوران یائسگی قبل از آنکه شدت علایم میگرن کاهش پیدا کند بدتر می‌شوند.[۹۹] درحالیکه این علایم در حدود دو سوم افراد مسن از بین می‌رود ولی در ۳ و ۱۰٪ آنها باقی می‌ماند.[۲۸]

تاریخچه[ویرایش]

سردرد، جورج کرویکشنک (۱۸۱۹)

اولین نوشته‌های مربوط به میگرن در ایبرس پاپیروس آمده است که در حدود ۱۲۰۰ سال پیش از میلاد مسیح در مصر باستان نوشته است.[۱۰۰] در سال ۲۰۰ قبل از میلاد نوشته‌هایی از بقراط/مدرسه پزشکی بقراط درباره توضیح علایم پیش درآمدی دیداری نوشته است که این علایم می‌توانند قبل از سردرد اتفاق بیافتند و بعد از استفراغ این حالت می‌تواند تا حدودی تسکین یابد.[۱۰۱]

A trepanated skull, from the عصر آهن. The perimeter of the hole in the skull is rounded off by ingrowth of new bony tissue, indicating that the person survived the operation.

در قرن دوم آرتیوس کاپادوسیا این نوع از سردرد را به سه نوع تقسیم کرد:سفامالجیا، سفالی، و هتروکرانیال.[۱۰۲] جالینوس/جالینوس پرگامون از اصطلاح همیکرانیا (نیمه سر)، استفاده کرد اصطلاحی که واژه میگرن در نهایت از آن گرفته شد.[۱۰۲]او همچنین پیشنهاد داد که این درد برخاسته از پرده‌های مغز و شریان‌های خونی در سر است.[۱۰۱]در سال ۱۸۸۷ لوئیز هیاسینت توماس، کتابداری فرانسوی برای اولین بار میگرن را به دو نوع تقسیم کرد که در حال حاضر نیز از این تقسیم بندی استفاده می‌شود- میگرن با علایم پیش درامدی ("میگرن افتالمیک") و میگرن بدون علایم پیش درامدی ("میگرن وولگار")[۱۰۱]

قدمت مته کاری، سوراخ کردن عمدی جمجمه به ۷٫۰۰۰ سال قبل از میلاد برمی گردد.[۱۰۰]درحالیکه بعضی از مردم با این کار از بیماری نجات پیدا می‌کردند ولی به خاطر عفونت تعداد زیادی جان خود را از دست می‌دادند.[۱۰۳] آنها معتقد بودند که با این کار "به ارواح خبیث اجازه فرار" می‌دهند.[۱۰۴] ویلیام هاروی در قرن ۱۷ سوراخ کردن جمجمه را برای درمان میگرن توصیه می کرده است.[۱۰۵]

درحالیکه از دیرباز تلاش‌های زیادی برای درمان میگرن صورت گرفته است، ولی در سال ۱۸۶۸ بود که استفاده از ماده‌ای که در نهایت موثر واقع شد آغاز گردید.[۱۰۱]این ماده قارچی با نام ارگوت بود که در سال ۱۹۱۸ ارگوتامین از آن گرفته شد. .[۱۰۶] میتیسرجید در سال ۱۹۵۹ ساخته شد و اولین تریپتان، سوماتریپتان در سال ۱۹۸۸ تولید شد.[۱۰۶]در طول قرن ۲۰ به دنبال مطالعات بیشتر مواد پیشگیرانه موثرتری ساخته شدند و مورد تایید قرار گرفتند .[۱۰۱]

جامعه و فرهنگ[ویرایش]

میگرن هزینه‌های پزشکی زیادی را به خود اختصاص داده درحالیکه این هزینه‌ها سود چندانی نداشته‌اند. براورد شده است که میگرن یکی از پرهزینه ترین اختلالات عصب شناختی در جامعه اروپا است که سالانه بیش از ۲۷ میلیارد پوند هزینه داشته است. [۱۰۷] هزینه‌های مستقیمی که در آمریکا برای این بیماری صرف شده حدود ۱۷ میلیارد دلارد برآورد شده است.[۱۰۸] حدود یک دهم این هزینه صرف تولید تریپتان‌ها شده است.[۱۰۸]هزینه‌های غیرمستقیم حدود ۱۵ میلیارد دلار است که بیشترین قسمت آن از بین رفته است.[۱۰۸] در افرادی که از این داروها استفاده کرده‌اند عوارض میگرن تا یک سوم کاهش یافته است. .[۱۰۷] اثرات منفی نیز به تکرار برای خانواده فرد رخ داده است. .[۱۰۷]

تحقیقات[ویرایش]

دانشمندان دریافته‌اند که ژن کالسیتونین مربوط به پپتیدها (CGRPs) نقش مهمی را در ایجاد بیماری و درد همراه با میگرن بازی می‌کند.[۱۱]گیرنده مخالف CGRPها، از قبیل اولسیجپانت و تلکاجیپانت، هم در "شرایط آزمایشگاهی" و هم در مطالعات بالینی برای درمان میگرن مورد بررسی قرار گرفته‌اند.[۱۰۹] در سال ۲۰۱۱ مرک فاز سوم تحقیقات بالینی را برای تحقیقات داروی تلکاگپانت متوقف کرد.[۱۱۰][۱۱۱] همچنین تحریک مغناطیسی ترانس کرانیال امیدوار کننده بوده است.[۱۱]

پانویس[ویرایش]

  1. Liddell, Henry George; Scott, Robert. "ἡμικρανία". A Greek-English Lexicon.  on Perseus
  2. Anderson, Kenneth; Anderson, Lois E.; Glanze, Walter D. (1994). Mosby's Medical, Nursing, and Allied Health Dictionary (4th ed.). Mosby. p. 998. ISBN 978-0-8151-6111-0. 
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ ۳٫۳ ۳٫۴ ۳٫۵ ۳٫۶ Headache Classification Subcommittee of the International Headache Society (2004). "The International Classification of Headache Disorders: 2nd edition". Cephalalgia 24 (Suppl 1): 9–160. doi:10.1111/j.1468-2982.2004.00653.x. PMID 14979299.  as PDF
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ ۴٫۲ Piane, M; Lulli, P; Farinelli, I; Simeoni, S; De Filippis, S; Patacchioli, FR; Martelletti, P (2007 Dec). "Genetics of migraine and pharmacogenomics: some considerations.". The journal of headache and pain 8 (6): 334–9. PMID 18058067. 
  5. ۵٫۰۰ ۵٫۰۱ ۵٫۰۲ ۵٫۰۳ ۵٫۰۴ ۵٫۰۵ ۵٫۰۶ ۵٫۰۷ ۵٫۰۸ ۵٫۰۹ ۵٫۱۰ ۵٫۱۱ ۵٫۱۲ ۵٫۱۳ ۵٫۱۴ ۵٫۱۵ ۵٫۱۶ ۵٫۱۷ ۵٫۱۸ ۵٫۱۹ Bartleson JD, Cutrer FM (May 2010). "Migraine update. Diagnosis and treatment". Minn Med 93 (5): 36–41. PMID 20572569. 
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ Lay CL, Broner SW (May 2009). "Migraine in women". Neurologic Clinics 27 (2): 503–11. doi:10.1016/j.ncl.2009.01.002. PMID 19289228. 
  7. ۷٫۰ ۷٫۱ Stovner LJ, Zwart JA, Hagen K, Terwindt GM, Pascual J (April 2006). "Epidemiology of headache in Europe". European Journal of Neurology 13 (4): 333–45. doi:10.1111/j.1468-1331.2006.01184.x. PMID 16643310. 
  8. Dodick DW, Gargus J (August 2008). "Why migraines strike". Sci. Am. 299 (2): 56–63. Bibcode:2008SciAm.299b..56D. doi:10.1038/scientificamerican0808-56. PMID 18666680. 
  9. ۹٫۰ ۹٫۱ ۹٫۲ ۹٫۳ Bigal, ME; Lipton, RB (2008 Jun). "The prognosis of migraine.". Current opinion in neurology 21 (3): 301–8. doi:10.1097/WCO.0b013e328300c6f5. PMID 18451714. 
  10. Gutman, Sharon A. (2008). Quick reference neuroscience for rehabilitation professionals: the essential neurologic principles underlying rehabilitation practice (2nd ed.). Thorofare, NJ: SLACK. p. 231. ISBN 9781556428005. 
  11. ۱۱٫۰۰ ۱۱٫۰۱ ۱۱٫۰۲ ۱۱٫۰۳ ۱۱٫۰۴ ۱۱٫۰۵ ۱۱٫۰۶ ۱۱٫۰۷ ۱۱٫۰۸ ۱۱٫۰۹ ۱۱٫۱۰ ۱۱٫۱۱ ۱۱٫۱۲ ۱۱٫۱۳ ۱۱٫۱۴ ۱۱٫۱۵ ۱۱٫۱۶ ۱۱٫۱۷ Gilmore, B; Michael, M (2011-02-01). "Treatment of acute migraine headache.". American family physician 83 (3): 271–80. PMID 21302868. 
  12. ۱۲٫۰ ۱۲٫۱ ۱۲٫۲ ۱۲٫۳ ۱۲٫۴ The Headaches, Pg 232-233
  13. al.], ed. Jes Olesen, ... [et (2006). The headaches. (3. ed. ed.). Philadelphia: Lippincott Williams & Wilkins. p. 512. ISBN 9780781754002. 
  14. ۱۴٫۰ ۱۴٫۱ Rae-Grant, [edited by] D. Joanne Lynn, Herbert B. Newton, Alexander D. (2004). The 5-minute neurology consult. Philadelphia: Lippincott Williams & Wilkins. p. 26. ISBN 9780683307238. 
  15. ۱۵٫۰ ۱۵٫۱ ۱۵٫۲ ۱۵٫۳ ۱۵٫۴ ۱۵٫۵ ۱۵٫۶ ۱۵٫۷ ۱۵٫۸ ۱۵٫۹ Aminoff, Roger P. Simon, David A. Greenberg, Michael J. (2009). Clinical neurology (7th ed. ed.). New York, N.Y: Lange Medical Books/McGraw-Hill. pp. 85–88. ISBN 9780071664332. 
  16. Buzzi, MG; Cologno, D; Formisano, R; Rossi, P (2005 Oct-Dec). "Prodromes and the early phase of the migraine attack: therapeutic relevance.". Functional neurology 20 (4): 179–83. PMID 16483458. 
  17. Rossi, P; Ambrosini, A; Buzzi, MG (2005 Oct-Dec). "Prodromes and predictors of migraine attack.". Functional neurology 20 (4): 185–91. PMID 16483459. 
  18. Samuels, Allan H. Ropper, Martin A. (2009). Adams and Victor's principles of neurology (9th ed. ed.). New York: McGraw-Hill Medical. pp. Chapter 10. ISBN 9780071499927. 
  19. ۱۹٫۰ ۱۹٫۱ ۱۹٫۲ ۱۹٫۳ Tintinalli, Judith E. (2010). Emergency Medicine: A Comprehensive Study Guide (Emergency Medicine (Tintinalli)). New York: McGraw-Hill Companies. pp. 1116–1117. ISBN 0-07-148480-9. 
  20. ۲۰٫۰۰ ۲۰٫۰۱ ۲۰٫۰۲ ۲۰٫۰۳ ۲۰٫۰۴ ۲۰٫۰۵ ۲۰٫۰۶ ۲۰٫۰۷ ۲۰٫۰۸ ۲۰٫۰۹ ۲۰٫۱۰ The Headaches Pg.407-419
  21. Tepper, edited by Stewart J. Tepper, Deborah E. The Cleveland Clinic manual of headache therapy. New York: Springer. p. 6. ISBN 9781461401780. 
  22. Bigal, ME; Arruda, MA (2010 Jul). "Migraine in the pediatric population--evolving concepts.". Headache 50 (7): 1130–43. PMID 20572878. 
  23. al.], ed. Jes Olesen, ... [et (2006). The headaches. (3. ed. ed.). Philadelphia: Lippincott Williams & Wilkins. p. 238. ISBN 9780781754002. 
  24. Dalessio, edited by Stephen D. Silberstein, Richard B. Lipton, Donald J. (2001). Wolff's headache and other head pain (7th ed. ed.). Oxford: Oxford University Press. p. 122. ISBN 9780195135183. 
  25. ۲۵٫۰ ۲۵٫۱ ۲۵٫۲ Kaniecki, RG (2009 Jun). "Basilar-type migraine.". Current pain and headache reports 13 (3): 217–20. PMID 19457282. 
  26. ۲۶٫۰ ۲۶٫۱ Walton, edited by Robert P. Lisak ... [et al.] ; foreword by John (2009). International neurology: a clinical approach. Chichester, UK: Wiley-Blackwell. p. 670. ISBN 9781405157384. 
  27. ۲۷٫۰ ۲۷٫۱ contributors, edited by Joel S. Glaser ; with 20 (1999). Neuro-ophthalmology (3rd ed. ed.). Philadelphia: Lippincott Williams & Wilkins. p. 555. ISBN 9780781717298. 
  28. ۲۸٫۰ ۲۸٫۱ Malamut, edited by Joseph I. Sirven, Barbara L. (2008). Clinical neurology of the older adult (2nd ed. ed.). Philadelphia: Wolters Kluwer Health/Lippincott Williams & Wilkins. p. 197. ISBN 9780781769471. 
  29. Kelman L (February 2006). "The postdrome of the acute migraine attack". Cephalalgia 26 (2): 214–20. doi:10.1111/j.1468-2982.2005.01026.x. PMID 16426278. 
  30. Halpern, Audrey L. ; Silberstein, Stephen D. (2005). "Ch. 9: The Migraine Attack—A Clinical Description". In Kaplan PW, Fisher RS. Imitators of Epilepsy (2nd ed.). New York: Demos Medical. ISBN 1-888799-83-8. NBK7326. 
  31. ۳۱٫۰ ۳۱٫۱ Robbins MS, Lipton RB (April 2010). "The epidemiology of primary headache disorders". Semin Neurol 30 (2): 107–19. doi:10.1055/s-0030-1249220. PMID 20352581. 
  32. Schürks, M (2012 Jan). "Genetics of migraine in the age of genome-wide association studies.". The journal of headache and pain 13 (1): 1–9. doi:10.1007/s10194-011-0399-0. PMC 3253157. PMID 22072275. 
  33. The Headaches, Pg. 246-247
  34. ۳۴٫۰ ۳۴٫۱ Schürks, M (2012 Jan). "Genetics of migraine in the age of genome-wide association studies.". The journal of headache and pain 13 (1): 1–9. PMID 22072275. 
  35. de Vries, B; Frants, RR; Ferrari, MD; van den Maagdenberg, AM (2009 Jul). "Molecular genetics of migraine.". Human genetics 126 (1): 115–32. PMID 19455354. 
  36. Montagna, P (2008 Sep). "Migraine genetics.". Expert review of neurotherapeutics 8 (9): 1321–30. PMID 18759544. 
  37. ۳۷٫۰ ۳۷٫۱ ۳۷٫۲ Levy D, Strassman AM, Burstein R (June 2009). "A critical view on the role of migraine triggers in the genesis of migraine pain". Headache 49 (6): 953–7. doi:10.1111/j.1526-4610.2009.01444.x. PMID 19545256. 
  38. Martin PR (June 2010). "Behavioral management of migraine headache triggers: learning to cope with triggers". Curr Pain Headache Rep 14 (3): 221–7. doi:10.1007/s11916-010-0112-z. PMID 20425190. 
  39. MacGregor, EA (2010-10-01). "Prevention and treatment of menstrual migraine". Drugs 70 (14): 1799–818. doi:10.2165/11538090-000000000-00000. PMID 20836574. 
  40. Lay, CL; Broner, SW (2009 May). "Migraine in women". Neurologic Clinics 27 (2): 503–11. doi:10.1016/j.ncl.2009.01.002. PMID 19289228. 
  41. ۴۱٫۰ ۴۱٫۱ ۴۱٫۲ The Headaches Pg. 238-240
  42. Rockett, FC; de Oliveira, VR; Castro, K; Chaves, ML; Perla Ada, S; Perry, ID (2012 Jun). "Dietary aspects of migraine trigger factors.". Nutrition reviews 70 (6): 337–56. PMID 22646127. 
  43. Sun-Edelstein C, Mauskop A (June 2009). "Foods and supplements in the management of migraine headaches". The Clinical Journal of Pain 25 (5): 446–52. doi:10.1097/AJP.0b013e31819a6f65. PMID 19454881. 
  44. Freeman M (October 2006). "Reconsidering the effects of monosodium glutamate: a literature review". J Am Acad Nurse Pract 18 (10): 482–6. doi:10.1111/j.1745-7599.2006.00160.x. PMID 16999713. 
  45. Friedman DI, De ver Dye T (June 2009). "Migraine and the environment". Headache 49 (6): 941–52. doi:10.1111/j.1526-4610.2009.01443.x. PMID 19545255. 
  46. ۴۶٫۰ ۴۶٫۱ The Headaches Chp. 29, Pg. 276
  47. Goadsby, PJ (2009 Jan). "The vascular theory of migraine--a great story wrecked by the facts.". Brain: a journal of neurology 132 (Pt 1): 6–7. PMID 19098031. 
  48. Brennan, KC; Charles, A (2010 Jun). "An update on the blood vessel in migraine.". Current opinion in neurology 23 (3): 266–74. PMID 20216215. 
  49. Dodick, DW (2008 Apr). "Examining the essence of migraine--is it the blood vessel or the brain? A debate.". Headache 48 (4): 661–7. PMID 18377395. 
  50. ۵۰٫۰ ۵۰٫۱ ۵۰٫۲ ۵۰٫۳ The Headaches, Chp. 28, pg 269-272
  51. ۵۱٫۰ ۵۱٫۱ ۵۱٫۲ Olesen, J; Burstein, R; Ashina, M; Tfelt-Hansen, P (2009 Jul). "Origin of pain in migraine: evidence for peripheral sensitiyation.". Lancet neurology 8 (7): 679–90. PMID 19539239. 
  52. Akerman, S; Holland, PR; Goadsby, PJ (2011-09-20). "Diencephalic and brainstem mechanisms in migraine.". Nature reviews. Neuroscience 12 (10): 570–84. PMID 21931334. 
  53. Shevel, E (2011 Mar). "The extracranial vascular theory of migraine--a great story confirmed by the facts.". Headache 51 (3): 409–17. PMID 21352215. 
  54. Cousins, G; Hijazze, S; Van de Laar, FA; Fahey, T (2011 Jul-Aug). "Diagnostic accuracy of the ID Migraine: a systematic review and meta-analysis.". Headache 51 (7): 1140–8. doi:10.1111/j.1526-4610.2011.01916.x. PMID 21649653. 
  55. Nappi, G (2005 Sep). "Introduction to the new International Classification of Headache Disorders.". The journal of headache and pain 6 (4): 203–4. PMID 16362664. 
  56. Negro, A; Rocchietti-March, M; Fiorillo, M; Martelletti, P (2011 Dec). "Chronic migraine: current concepts and ongoing treatments.". European review for medical and pharmacological sciences 15 (12): 1401–20. PMID 22288302. 
  57. ۵۷٫۰ ۵۷٫۱ ۵۷٫۲ ۵۷٫۳ Davidoff, Robert A. (2002). Migraine: manifestations, pathogenesis, and management (2nd ed.). Oxford [u.a.]: Oxford Univ. Press. p. 81. ISBN 9780195137057. 
  58. Russell, G; Abu-Arafeh, I, Symon, DN (2002). "Abdominal migraine: evidence for existence and treatment options". Paediatric drugs 4 (1): 1–8. PMID 11817981. 
  59. Modi S, Lowder DM (January 2006). "Medications for migraine prophylaxis". American Family Physician 73 (1): 72–8. PMID 16417067. 
  60. Diener HC, Limmroth V (August 2004). "Medication-overuse headache: a worldwide problem". Lancet Neurology 3 (8): 475–83. doi:10.1016/S1474-4422(04)00824-5. PMID 15261608. 
  61. Fritsche, Guenther; Diener, Hans-Christoph (2002). "Medication overuse headaches – what is new?". Expert Opinion on Drug Safety 1 (4): 331–8. doi:10.1517/14740338.1.4.331. PMID 12904133. 
  62. Kaniecki R, Lucas S. (2004). "Treatment of primary headache: preventive treatment of migraine". Standards of care for headache diagnosis and treatment. Chicago: National Headache Foundation. pp. 40–52. 
  63. ۶۳٫۰ ۶۳٫۱ ۶۳٫۲ Loder, E; Burch, R; Rizzoli, P (2012 Jun). "The 2012 AHS/AAN guidelines for prevention of episodic migraine: a summary and comparison with other recent clinical practice guidelines.". Headache 52 (6): 930–45. PMID 22671714. 
  64. Silberstein, SD; Holland, S; Freitag, F; Dodick, DW; Argoff, C; Ashman, E; Quality Standards Subcommittee of the American Academy of Neurology and the American Headache Society (2012-04-24). "Evidence-based guideline update: pharmacologic treatment for episodic migraine prevention in adults: report of the Quality Standards Subcommittee of the American Academy of Neurology and the American Headache Society.". Neurology 78 (17): 1337–45. PMID 22529202. 
  65. Jackson JL, Kuriyama A, Hayashino Y (April 2012). "Botulinum toxin A for prophylactic treatment of migraine and tension headaches in adults: a meta-analysis". JAMA 307 (16): 1736–45. doi:10.1001/jama.2012.505. PMID 22535858. 
  66. Pringsheim T, Davenport W, Mackie G, et al. Canadian Headache Society guideline for migraine prophylaxis. Can J Neurol Sci. 2012 Mar;39(2 Suppl 2):S1-59. PMID 22683887
  67. PMID 21359919 (PubMed)
    ارجاع بعد از چند دقیقه به صورت خودکار انجام می‌گیرد. Jump the queue or expand by hand
  68. Linde, K; Allais, G; Brinkhaus, B; Manheimer, E; Vickers, A; White, AR (2009). "Acupuncture for migraine prophylaxis". In Linde, Klaus. Cochrane Database of Systematic Reviews (Online) (1): CD001218. doi:10.1002/14651858.CD001218.pub2. PMC 3099267. PMID 19160193. 
  69. Chaibi, Aleksander; Tuchin, Peter J.; Russell, Michael Bjørn (2011). "Manual therapies for migraine: A systematic review". The Journal of Headache and Pain 12 (2): 127–33. doi:10.1007/s10194-011-0296-6. PMC 3072494. PMID 21298314. 
  70. Bianchi, A; Salomone, S; Caraci, F; Pizza, V; Bernardini, R; Damato, C (2004). Role of Magnesium, Coenzyme Q10, Riboflavin, and Vitamin B12 in Migraine Prophylaxis. "Vitamins & Hormones Volume 69". Vitamins and hormones. Vitamins & Hormones 69: 297–312. doi:10.1016/S0083-6729(04)69011-X. ISBN 978-0-12-709869-2. PMID 15196887. 
  71. Rios, Juanita; Passe, Megan M. (2004). "Evidence-Based Use of Botanicals, Minerals, and Vitamins in the Prophylactic Treatment of Migraines". Journal of the American Academy of Nurse Practitioners 16 (6): 251–6. doi:10.1111/j.1745-7599.2004.tb00447.x. PMID 15264611. 
  72. Holland, S; Silberstein, SD; Freitag, F; Dodick, DW; Argoff, C; Ashman, E; Quality Standards Subcommittee of the American Academy of Neurology and the American Headache, Society (2012-04-24). "Evidence-based guideline update: NSAIDs and other complementary treatments for episodic migraine prevention in adults: report of the Quality Standards Subcommittee of the American Academy of Neurology and the American Headache Society.". Neurology 78 (17): 1346–53. PMID 22529203. 
  73. Nestoriuc, Yvonne; Martin, Alexandra (2007). "Efficacy of biofeedback for migraine: A meta-analysis". Pain 128 (1–2): 111–27. doi:10.1016/j.pain.2006.09.007. PMID 17084028. 
  74. Nestoriuc, Y; Martin, A; Rief, W; Andrasik, F (2008). "Biofeedback treatment for headache disorders: A comprehensive efficacy review". Applied psychophysiology and biofeedback 33 (3): 125–40. doi:10.1007/s10484-008-9060-3. PMID 18726688. 
  75. Schoenen, J; Allena, M; Magis, D (2010). "Neurostimulation therapy in intractable headaches". Handbook of clinical neurology / edited by P.J. Vinken and G.W. Bruyn. Handbook of Clinical Neurology 97: 443–50. doi:10.1016/S0072-9752(10)97037-1. ISBN 9780444521392. PMID 20816443. 
  76. Reed, KL; Black, SB; Banta Cj, 2nd; Will, KR (2010). "Combined occipital and supraorbital neurostimulation for the treatment of chronic migraine headaches: Initial experience". Cephalalgia 30 (3): 260–71. doi:10.1111/j.1468-2982.2009.01996.x. PMID 19732075. 
  77. Kung, TA; Guyuron, B, Cederna, PS (2011 Jan). "Migraine surgery: a plastic surgery solution for refractory migraine headache". Plastic and reconstructive surgery 127 (1): 181–9. doi:10.1097/PRS.0b013e3181f95a01. PMID 20871488. 
  78. ۷۸٫۰ ۷۸٫۱ «بیماری میگرن چیست؟». راستینه. 
  79. Rabbie R, Derry S, Moore RA, McQuay HJ (2010). "Ibuprofen with or without an antiemetic for acute migraine headaches in adults". In Moore, Maura. Cochrane Database Syst Rev 10 (10): CD008039. doi:10.1002/14651858.CD008039.pub2. PMID 20927770. 
  80. Derry S, Rabbie R, Moore RA (2012). "Diclofenac with or without an antiemetic for acute migraine headaches in adults". Cochrane Database Syst Rev 2: CD008783. doi:10.1002/14651858.CD008783.pub2. PMID 22336852. 
  81. Kirthi V, Derry S, Moore RA, McQuay HJ (2010). "Aspirin with or without an antiemetic for acute migraine headaches in adults". In Moore, Maura. Cochrane Database Syst Rev 4 (4): CD008041. doi:10.1002/14651858.CD008041.pub2. PMID 20393963. 
  82. Derry S, Moore RA, McQuay HJ (2010). "Paracetamol (acetaminophen) with or without an antiemetic for acute migraine headaches in adults". In Moore, Maura. Cochrane Database Syst Rev 11 (11): CD008040. doi:10.1002/14651858.CD008040.pub2. PMID 21069700. 
  83. Johnston MM, Rapoport AM (August 2010). "Triptans for the management of migraine". Drugs 70 (12): 1505–18. doi:10.2165/11537990-000000000-00000. PMID 20687618. 
  84. Tepper Stewart J., S. J.; Tepper, Deborah E. (April 2010). "Breaking the cycle of medication overuse headache". Cleveland Clinic Journal of Medicine 77 (4): 236–42. doi:10.3949/ccjm.77a.09147. PMID 20360117. 
  85. Kelley, NE; Tepper, DE (2012 Jan). "Rescue therapy for acute migraine, part 1: triptans, dihydroergotamine, and magnesium.". Headache 52 (1): 114–28. doi:10.1111/j.1526-4610.2011.02062.x. PMID 22211870. 
  86. al.], ed. Jes Olesen, ... [et (2006). The headaches. (3. ed. ed.). Philadelphia: Lippincott Williams & Wilkins. p. 516. ISBN 9780781754002. 
  87. ۸۷٫۰ ۸۷٫۱ Morren, JA; Galvez-Jimenez, N (2010 Dec). "Where is dihydroergotamine mesylate in the changing landscape of migraine therapy?". Expert opinion on pharmacotherapy 11 (18): 3085–93. doi:10.1517/14656566.2010.533839. PMID 21080856. 
  88. Colman I, Friedman BW, Brown MD et al. (June 2008). "Parenteral dexamethasone for acute severe migraine headache: meta-analysis of randomised controlled trials for preventing recurrence". BMJ 336 (7657): 1359–61. doi:10.1136/bmj.39566.806725.BE. PMC 2427093. PMID 18541610. 
  89. Posadzki, P; Ernst, E (2011 Jun). "Spinal manipulations for the treatment of migraine: a systematic review of randomized clinical trials.". Cephalalgia: an international journal of headache 31 (8): 964–70. doi:10.1177/0333102411405226. PMID 21511952. 
  90. ۹۰٫۰ ۹۰٫۱ Schürks, M; Rist, PM; Shapiro, RE; Kurth, T (2011 Sep). "Migraine and mortality: a systematic review and meta-analysis.". Cephalalgia: an international journal of headache 31 (12): 1301–14. doi:10.1177/0333102411415879. PMID 21803936. 
  91. ۹۱٫۰ ۹۱٫۱ ۹۱٫۲ Schürks, M; Rist, PM; Bigal, ME; Buring, JE; Lipton, RB; Kurth, T (2009-10-27). "Migraine and cardiovascular disease: systematic review and meta-analysis.". BMJ (Clinical research ed.) 339: b3914. PMC 2768778. PMID 19861375. 
  92. Kurth, T; Chabriat, H; Bousser, MG (2012 Jan). "Migraine and stroke: a complex association with clinical implications.". Lancet neurology 11 (1): 92–100. PMID 22172624. 
  93. Rist, PM; Diener, HC; Kurth, T; Schürks, M (2011 Jun). "Migraine, migraine aura, and cervical artery dissection: a systematic review and meta-analysis.". Cephalalgia: an international journal of headache 31 (8): 886–96. doi:10.1177/0333102411401634. PMC 3303220. PMID 21511950. 
  94. Kurth, T (2010 Mar). "The association of migraine with ischemic stroke.". Current neurology and neuroscience reports 10 (2): 133–9. doi:10.1007/s11910-010- 0098-2 Check |doi= value (help). PMID 20425238. 
  95. Weinberger, J (2007 Mar). "Stroke and migraine.". Current cardiology reports 9 (1): 13–9. PMID 17362679. 
  96. Wang SJ (2003). "Epidemiology of migraine and other types of headache in Asia". Curr Neurol Neurosci Rep 3 (2): 104–8. doi:10.1007/s11910-003-0060-7. PMID 12583837. 
  97. Natoli, JL; Manack, A; Dean, B; Butler, Q; Turkel, CC; Stovner, L; Lipton, RB (2010 May). "Global prevalence of chronic migraine: a systematic review.". Cephalalgia: an international journal of headache 30 (5): 599–609. doi:10.1111/j.1468-2982.2009.01941.x. PMID 19614702. 
  98. ۹۸٫۰ ۹۸٫۱ Hershey, AD (2010 Feb). "Current approaches to the diagnosis and management of pediatric migraine.". Lancet neurology 9 (2): 190–204. PMID 20129168. 
  99. ۹۹٫۰ ۹۹٫۱ Nappi, RE; Sances, G; Detaddei, S; Ornati, A; Chiovato, L; Polatti, F (2009 Jun). "Hormonal management of migraine at menopause.". Menopause international 15 (2): 82–6. PMID 19465675. 
  100. ۱۰۰٫۰ ۱۰۰٫۱ Miller, Neil (2005). Walsh and Hoyt's clinical neuro-ophthalmology. (6th ed ed.). Philadelphia, Pa.: Lippincott Williams & Wilkins. p. 1275. ISBN 9780781748117. 
  101. ۱۰۱٫۰ ۱۰۱٫۱ ۱۰۱٫۲ ۱۰۱٫۳ ۱۰۱٫۴ Borsook, David (2012). The migraine brain: imaging, structure, and function. New York: Oxford University Press. pp. 3–11. ISBN 9780199754564. 
  102. ۱۰۲٫۰ ۱۰۲٫۱ Waldman, [edited by] Steven D. (2011). Pain management (2nd ed. ed.). Philadelphia, PA: Elsevier/Saunders. pp. 2122–2124. ISBN 9781437736038. 
  103. Mays, eds. Margaret Cox, Simon (2002). Human osteology: in archaeology and forensic science (Repr. ed.). Cambridge [etc.]: Cambridge University Press. p. 345. ISBN 9780521691468. 
  104. Colen, Chaim (2008). Neurosurgery. Colen Publishing. p. 1. ISBN 9781935345039. 
  105. Daniel, Britt Talley (2010). Migraine. Bloomington, IN: AuthorHouse. p. 101. ISBN 9781449069629. 
  106. ۱۰۶٫۰ ۱۰۶٫۱ Tfelt-Hansen, PC; Koehler, PJ (2011 May). "One hundred years of migraine research: major clinical and scientific observations from 1910 to 2010.". Headache 51 (5): 752–78. PMID 21521208. 
  107. ۱۰۷٫۰ ۱۰۷٫۱ ۱۰۷٫۲ Stovner, LJ; Andrée, C; Eurolight Steering, Committee (2008 Jun). "Impact of headache in Europe: a review for the Eurolight project.". The journal of headache and pain 9 (3): 139–46. PMID 18418547. 
  108. ۱۰۸٫۰ ۱۰۸٫۱ ۱۰۸٫۲ Mennini, FS; Gitto, L; Martelletti, P (2008 Aug). "Improving care through health economics analyses: cost of illness and headache.". The journal of headache and pain 9 (4): 199–206. PMID 18604472. 
  109. Tepper SJ, Stillman MJ (September 2008). "Clinical and preclinical rationale for CGRP-receptor antagonists in the treatment of migraine". Headache 48 (8): 1259–68. doi:10.1111/j.1526-4610.2008.01214.x. PMID 18808506. 
  110. Merck & Co. , Inc. (February 28, 2012). "SEC Annual Report, Fiscal Year Ending Dec 31, 2011" (PDF). SEC. p. 65. Retrieved 21 May 2012. 
  111. ClinicalTrials.gov NCT01315847 Position Emission Tomography Study of Brain CGRP Receptors After MK-0974 Administration (MK-0974-067 AM1)

منایع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]

جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ میگرن موجود است.