کاخ نیاوران

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۳۵°۴۸′۳۹″ شمالی ۵۱°۲۸′۱۸″ شرقی / ۳۵.۸۱۰۸۳° شمالی ۵۱.۴۷۱۶۷° شرقی / 35.81083; 51.47167

کاخ نیاوران
Niavaran palace.jpg
نام کاخ نیاوران
کشور Flag of Iran.svg ایران
استان تهران
شهرستان شمیرانات
اطلاعات اثر
نوع بنا کاخ
کاربری کاخ
کاربری کنونی موزه
دیرینگی پهلوی اول
دورهٔ ساخت اثر دوره قاجار، دوره پهلوی
مالک فعلی اثر بنیاد مستضعفان[۱]
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت ۲۰۲۵
تاریخ ثبت ملی ۶ خرداد ۱۳۷۷
اطلاعات بازدید
شماره تلفن ‎22282012-15
وبگاه www.niavaranmu.ir

کاخ نیاوران، واقع در گوشه شمال شرقی باغ نیاوران قرار دارد. این کاخ در مجموعه باغ نیاوران در میدان شهید باهنر (میدان نیاوران) تهران واقع شده است.

پیشینه[ویرایش]

این باغ درکنار روستايی که «گُرده وی» يا «گُرده به» خوانده مي شد و در نياوران امروز قرار داشت به جاي نيزاری که در همسايگي روستا واقع بود ساخته شد. باغ ييلاقی فتحعلی‌شاه قاجار که در این نيزار ايجاد شد را «نی آوران» ناميدند که بعدا به نام «نياوران» مشهور شد. محمدشاه نيز در همين باغ بنای کوچک و ساده ای بنا کرد و به دنبال او ناصرالدین‌شاه قاجار « کاخ صاحبقرانيه» را در اين باغ ساخت. آخرين بنايي که در دوران قاجار در اين باغ ساخته شد کوشک احمدشاهی است.

دوران محمد رضا پهلوی[ویرایش]

عملیات احداث این کاخ به دستور محمدرضا پهلوی در سال ۱۳۳۷آغاز گردید و با وقفه‌ای که در ساخت آن پیش آمد در سال ۱۳۴۶ به اتمام رسید. در زمان فتحعلی شاه قاجار کاخ کوچکتری در محل فعلی کاخ نیاوران قرار داشت که در زمان محمدرضا پهلوی تخریب و کاخ نیاوران بجای آن ساخته شد.

این بنا با مساحتی در حدود ۹۰۰۰ مترمربع در دو طبقه و یک نیم طبقه احداث و در ابتدا به عنوان محلی برای پذیرایی میهمانان خارجی در نظر گرفته شد، اما پس از پایان ساخت به محل سکونت محمدرضا پهلوی و خانواده‌اش اختصاص یافت.

طراح بنا محسن فروغی بود که طرح خود را بیشتر از معماری ایرانی و تلفیقی از هنر پیش و پس از اسلام الهام گرفته بود. همچنین گچ‌بری توسط استاد عبداللهی، آینه‌کاری توسط استاد علی‌اصغر و کاشی‌کاری نمای خارجی توسط استاد ابراهیم کاظم‌پور انجام شده است.

طبقه همکف اين بنا شامل سرسراي بزرگی است که کليه اتاق ها در اطراف آن شکل گرفته اند. از آن اتاق ها مي­ توان به سينمای اختصاصی، اتاق غذاخوری، سالن پذيرايی، اتاق انتظار و راهروهای فرعی و همچنين تالار آبی اشاره کرد. در نيم طبقه اين بنا اتاق کار، اتاق کنفرانس و دفتر منشی فرح ديبا و اتاق خواب ليلا و اتاق نديمه او قرار دارد. در طبقه سوم اتاق خواب واستراحتگاه نيمروزی محمدرضا پهلوی، اتاق آرایش و لباس فرح دیبا وهمچنين اتاق های فرزندان شاه و نديمه هايشان قرار دارد. مجموعه­ای نفیس از تابلوهای نقاشی هنرمندان ایرانی و خارجی، ظروف چینی کارخانه های سور و رزنتال و اشیاء تزیینی و همچنین مجموعه فرشهای نفیس ایرانی زینت بخش این فضاها بوده اند.[۲]

پس از انقلاب[ویرایش]

در سال ۱۳۵۷ (میلادی) اين کاخ توسط نيروهای انقلابی تسخير شد و در سال 1360 به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تحويل داده شد. در سال 1365 کاخ موزه نياوران براي اولين بار گشايش يافت. در سال 1368 مرکز آموزش عالی ميراث فرهنگی در محل مدرسه اختصاصی راه اندازی شد و يکسال بعد فضاهای جانبی آن به خوابگاه پسران اختصاص يافت. در سالهای بعد موزه جهان نما (1376)، کاخ صاحبقرانيه (1377) و کوشک احمدشاهی (1379) نيز در معرض بازديد عموم قرار گرفت.

موزه[ویرایش]

این بنا امروزه به‌عنوان موزه در معرض دید عموم قرار دارد.ساعت کار این مجموعه همه روزه از ساعت ۹ الی ۱۷ می‌باشد.[۳]

بخش ها[ویرایش]

بخش های مجموعه نیاوران, عبارتند از:

نگارخانه[ویرایش]


جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]

جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ کاخ نیاوران موجود است.