شهرستان دماوند

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
شهرستان دماوند
تصویری از شهرستان دماوند
اطلاعات کلی
کشور ایران Flag of Iran.svg
استان تهران
سال شهرستان شدن ۱۳۲۵[۱]
مردم
جمعیت ۹۶٬۸۶۰ نفر[۲]
جغرافیای طبیعی
ارتفاع از سطح دریا حدود ۲۰۰۰ متر
داده‌های دیگر
پیش‌شماره تلفنی ۰۲۱
وب‌گاه فرمانداری دماوند
شهرها
دماوند، آبسرد، کیلان، رودهن، آبعلی
تعداد بخش‌ها
بخش مرکزی، بخش رودهن

شهرستان دماوند نام یکی از شهرستان‌های استان تهران در ایران است. این شهرستان با مساحتی حدود ۱۸۸ هزار هکتار در محدوده شهرستان‌های فیروزکوه، آمل، ورامین، گرمسار و تهران قرار دارد و منطقه‌ای کوهستانی است که متوسط ارتفاع آن از سطح دریا حدود ۲۰۰۰ متر است.[نیازمند منبع] از میزان ۱۸۸هزار هکتار مساحت شهرستان، ۸۳ درصد جزو منابع ملی و ۱۶ درصد جزو زمینهای کشاورزی و حدود یک درصد بقیه نیز جزو حوزه شهر است.[نیازمند منبع]اکثرساکنان دماوند بومی اند. از محله‌های دماوند می‌توان به محله قاضی (فرمانداری)-محله فرامه-محله درویش و محله چالکاء اشاره کرد. بنابرآنچه از نتایج سرشماری سال ۱۳۸۵ در وب‌گاه دولتی «مرکز ملی آمار ایران» اعلام گردیده‌است، تعداد ۲۷٬۴۱۸ خانوار شامل ۹۶٬۸۶۰ نفر در این شهرستان ساکن بوده‌اند که از این تعداد ۵۰٬۶۸۵ نفر مرد و ۴۶٬۱۷۵ نفر آنها زن بودند. دماوندازقدیم ییلاق عشایر الیکایی بوده‌است. دماوند خانواده‌های اصیل بسیار دارد که هنوز بسیاری ار آنها ساکن دماوند هستند.

تقسیمات کشوری[ویرایش]

بنابر وب‌گاه وزارت کشور، این شهرستان دارای ۲ بخش است. این دو بخش عبارتند از بخش مرکزی و بخش رودهن. این دو بخش در مجموع شامل ۵ دهستان[۳]، ۵ شهر[۴] و ۱۱۱ روستا می باشند.[۲]

این پنج شهر عبارتند از:

  • شهر دماوند که علاوه بر چهار محله اصلی در داخل شهر، همچنین شامل روح افزا، اوره، چشمه اعلاء، دشتبان، دشت مزار، مُشاء، احمد آباد، گیلاوند و جیلارد می باشد.
  • شهر آبعلی
  • شهر رودهن
  • شهر کیلان که شامل مناطق ساران و فاجان می باشد.
  • شهر آبسرد

زبان گفتاری[ویرایش]

مردم دماوند به زبان فارسی با لهجه دماوندی و زبان مازندرانی یا همان زبان تبری تکلم می‌کنند.[۵][۶] البته مردم روستاهای شمالی دماوند مانند اوره و دشتمزار و مشاء و چشمه اعلاء و ... و برخی از روستاهای دماوند در مسیر فیروزکوه به زبان مازندرانی سخن می‌گویند. مردم بومی در چهار محله اصلی دماوند (محله درویش، محله قاضی، محله فرامه و محله چالکا) با گویش تات صحبت می کنند. البته لهجه در محلات مختلف و در برخی روستاهای اطراف که با لهجه دماوندی صحبت می‌کنند کمی با یکدیگر فرق دارد. در دیگر روستاهای این شهرستان مردم به زبانهای دیگر مانند ترکی (در روستای حصار و گلدشت) و کردی کرماج (در روستاهای جابان و سربندان) نیز صحبت می کنند. برای توضیحات بیشتر به گویش تات در ویکی‌پدیا مراجعه کنید.[نیازمند منبع]

طبیعت شهرستان دماوند[ویرایش]

در گذشته‌ای نه چندان دور این شهرستان یکی از مراکز مهم کشاورزی و دامداری بوده‌است با تولیداتی همچون: سیب، گیلاس، آلبالو، گردو، سیب زمینی، خیار، زردآلو و دیگر میوه ها و سبزیجات. علاوه بر آن فراورده‌های دامی گوناگونی در این شهرستان تولید می شدند. از سال ۱۳۸۴ بخاطر ساخت‌وسازهای گسترده در زمین‌های این شهرستان، کشاورزی و دامداری در این منطقه کاهش یافته است. عسل از مهمترین تولیدات این شهرستان است. بسیاری از مردم بومی این شهرستان به شکل حرفه‌ای به تولید عسل اشتغال دارند. به علت وجود گیاهانی همچون آویشن و گَوَن در کوه‌های این شهرستان که خواص دارویی گوناگونی دارند؛ تولید عسل آویشن و عسل گَوَن با خواص دارویی در این شهرستان رواج دارد.[۷]

انواع گونه‌های کمیاب در این شهرستان وجود دارند. جانورانی همچون کل، بز، میش و پلنگ به عنوان عمده‌ترین حیوانات موجود در حیات وحش این شهرستان شناخته می شوند. علاوه بر آن پرندگان گوناگونی نظیر کبک، تیهو، کبک دری، پرندگان شکاری مانند عقاب طلایی، قرقی، دلیجه در این شهرستان حیات دارند. این درحالی است که گذرگاه قشلاقی پرندگان نایاب شکاری همچون بالابان – شاهین و بحری است. خطراتی همچون احداث معادن در کنار زیستگاه‌های طبیعی و تخریب انسانی این اماکن همچون احداث غیرکارشناسی راه‌ها در این شهرستان از عمده دلایل تهدیدهای زیست محیطی است.[۸]

از جاذبه های توریستی مهم این شهرستان می‌توان به چشمه اعلاء، مقبره شیخ شبلی، مسجد جامع، حسینیه‌ها، دریاچه تار، دریاچه هویر، تیزآب، سنگ پل، ولیران کوه‌ها، روستاهای اطراف و... اشاره کرد.


منابع[ویرایش]

  1. «بانک اطلاعات تقسیمات کشوری». وب‌گاه رسمی وزارت کشور ایران. بازبینی‌شده در آبان ۱۳۸۹. 
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ «نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۳۸۵، جمعیت تا سطح آبادی بر حسب سواد»(فارسی)‎. وب‌گاه رسمی مرکز آمار ایران. بازبینی‌شده در آبان ۱۳۸۹. 
  3. «ليست تقسيمات كشوري-دهستان». وزارت کشور. بازبینی‌شده در ۲۱ فروردین ۱۳۹۴. 
  4. «بانك اطلاعات تقسيمات كشوري-جستجو شهر». وزارت کشور. بازبینی‌شده در ۲۱ فروردین ۱۳۹۴. 
  5. شمال نیوز [۱]
  6. استان شناسی تهران. تهران:شرکت چاپ و نشر کتاب‌های درسی ایران
  7. http://www.farsnews.com/printable.php?nn=13920112000227
  8. http://shorayeshahrestandm.ir/Modules/Contents/Phtml/Content.Print.Version.Html.php?Lang=fa&Page=0019&WebsiteId=1

پیوند به بیرون[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]