کاخ مروارید

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۳۵°۴۷′۱۵.۹۹″ شمالی ۵۰°۵۳′۱۱.۰۷″ شرقی / ۳۵.۷۸۷۷۷۵۰° شمالی ۵۰.۸۸۶۴۰۸۳° شرقی / 35.7877750; 50.8864083

کاخ مروارید
نام کاخ مروارید
کشور Flag of Iran.svg ایران
شهرستان کرج
اطلاعات اثر
نوع بنا کاخ
کاربری کنونی اردوگاه سپاه پاسداران
دیرینگی پهلوی
دورهٔ ساخت اثر پهلوی
بانی اثر بنیاد فرانک لوید رایت
معمار: وسلی پیترز
مالک اثر شمس پهلوی
مالک فعلی اثر نامعلوم
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت ۷۰۶۷
تاریخ ثبت ملی ۳۰ خرداد ۱۳۵۷
اطلاعات بازدید
امکان بازدید وجود ندارد

کاخ مروارید نام یک بنا از زمان پهلوی است که در مهرشهر قرار دارد. این بنا توسط وسلی پیترز و بنیاد فرانک لوید رایت به مبلغ یک میلیون دلار [۱] طراحی و ساخته شد.[۲] این کاخ اکنون در وضعیت بدی قرار دارد.[۳]

پیشینه[ویرایش]

پیش از دهه ۴۰ شمسی این منطقه از چند روستا از جمله حسین‌آباد افشار تشکیل شده بود. شمس پهلوی خواهر محمد رضا پهلوی شاه سابق ایران به دلیل بیماری آسم این منطقه را برای زندگی انتخاب کرد و کاخ مروارید محل زندگی او به دست بنیاد فرانک لوید رایت طراحی و ساخته شد.[۴]

مشخصات[ویرایش]

این کاخ در زمینی به گستردگی ۱۱۱ هکتار با ۲۵۰۰ متر زیربنا میان سال‌های ۴۷-۱۳۴۵ در مهرشهر کرج، ارم برای اقامت شمس پهلوی ساخته شد. سازه‌ی اصلی و طرح کاخ به‌ ریخت یک سفره‌ماهی است که صدفی را دربرگرفته است. همه فضاهای معماری در زیر سقفی با فرم حلزونی و با نورگیرهای گوناگون و به‌شکل دانه‌های مروارید اجرا شده است. در ضلع شمالی کاخ و در محوطه‌ی بیرونی دریاچه نیز به‌شکل باله‌های سفره‌ماهی طراحی و اجرا شده است.[۵]

این بنا دربردارنده فضاهای گوناگونی از جمله تالار طلایی بار، دفتر مخصوص شمس، تالار پذیرایی، سالن سینما، سالن بیلیارد، استخر، آب‌نما، محل نگهداری پرندگان کمیاب، اتاق‌های خواب و غیره می‌باشد. یکی از مهمترین بخش‌های این کاخ اتاق صدف است که دارای تزئینات مختلفی بوده، بخصوص نمای بیرونی آن که بصورت حلزونی شکل ساخته شده است. در طراحی فضای بیرونی دریاچه کوچکی از سه طرف کاخ را احاطه کرده و به زیبایی آن افزوده است.

معماری این اثر که بخشی از تاریخ معماری مدرن است، با تاثیر از شیوه‌ فرانک لوید رایت از پرآوازه‌ترین معماران آمریکایی است که از سوی یکی از شاگردان ایرانی‌اش به نام «عامری» شکل گرفته است.[۵]

مصادره[ویرایش]

بخش عمده لوازم موجود در این کاخ پس از انقلاب به یغما رفت و اداره آن تا مدتی بر عهده شخصی به نام جعفر شجونی بود.[۶]

این مجموعه تا چندی پیش به عنوان موزه و با نام مجتمع اردویی تفریحی شهید فهمیده استفاده می‌شد. این اثر در سال ۱۳۸۲ به شماره ثبت ۷۰۶۷ در فهرست آثار ملی ایران قرار گرفت. در زمان دولت‌های نهم و دهم، این کاخ در اختیار سپاه پاسداران قرار داشت و به عنوان اردوگاه استفاده می‌شد. اما چند ماه بعد از روی کار آمدن دولت یازدهم و در ۱ اردیبهشت ۹۳، حکم واگذاری این کاخ به اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان البرز، با حکم دادستانس عمومی و انقلاب کرج، صادر شد.[۷]

بازسازی و بازگشایی[ویرایش]

با تملک مجدد میراث فرهنگی بر ۳۰ هکتار از مساحت این مجموعه که شامل کاخ اصلی نیز می‌باشد، مسئولان فرهنگی استان البرز، خبر از برنامه‌ریزی برای بازسازی این اثر دادند که در طی سال‌های بی‌توجهی به آن، تا حد زیادی، تخریب شده است. وعده بازدید عمومی این بنای منحصربفرد، بعد از بازسازی‌های اضطراری نیز از جانب مسئولان سازمان میراث فرهنگی، داده شده است.[۸]

قرار است این کاخ پس از بازسازی به‌عنوان یکی از گنجینه‌های با ارزش هنر و معماری معاصر دنیا مورد بازدید همگان، قرار گیرد.[۵]

آثار[ویرایش]

کوچکترین عتیقه گرانبهاء در کاخ مروارید+عکس.[۹]

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]