کاخ مرمر

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
کاخ مرمر
Marmar-palace-4.jpg
نام کاخ مرمر
کشور Flag of Iran.svg ایران
استان تهران
شهرستان تهران
اطلاعات اثر
نام‌های دیگر ساختمان قدس
نوع بنا کاخ
سال‌های مرمت ۱۳۸۷
کاربری کاخ سلطنتی، موزه، دفتر کمیته امداد دفتر مجمع تشخیص مصلحت نظام
کاربری کنونی ساختمان قدس
دیرینگی پهلوی اول
دورهٔ ساخت اثر پهلوی
بانی اثر رضا پهلوی
مالک اثر دولت ایران
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت ۱۶۰۶ (میلادی)
تاریخ ثبت ملی ۳۰۰/۳/۱۳۵۷
اطلاعات بازدید
امکان بازدید وجود ندارد

کاخ مرمر یکی از کاخ‌های تاریخی تهران است که بنای آن به دستور رضا شاه پهلوی و با معماری لئون تادوسیان به سرانجام رسید. این کاخ در ابتدا به عنوان محل کار رضاشاه مورد استفاده قرار می‌گرفت و تا پیش از تدوین قانون خزانه ملی، جواهرات ملی ایران از کاخ گلستان به این کاخ منتقل شده و در زیر زمین آن نگهداری می‌شد.

در سال‌های نخست سلطنت محمدرضا پهلوی، از این کاخ به عنوان دفتر رسمی شاه و محل برگزاری ملاقات‌ها و شرفیابی‌ها استفاده می‌شد. فوزیه و محمدرضا پهلوی در این کاخ با یکدیگر زندگی می‌کردند و نامزدی او با فرح پهلوی در این کاخ بر‌گزار شده است. با وقوع حادثه ترور شاه در محوطه این کاخ توسط رضا شمس‌آبادی، دفتر ویژه شاه به کاخ صاحبقرانیه منتقل شد، این کاخ در سال ۱۳۵۵ به موزه تبدیل شد و تا سال ۵۷ با عنوان «موزه پهلوی» برای عموم مردم قابل بازدید بود. از جمله موارد به نمایش آمده در این موزه، لباس افسری و کلاه گلوله خورده شاه در واقعه ترور ۱۵ بهمن ۱۳۲۷ بود.[۱]

پس از انقلاب ۱۳۵۷ ایران، «موزه پهلوی» تعطیل شد و از این کاخ مدتی به عنوان مقر کمیته انقلاب اسلامی استفاده می‌شد. پس از مدتی این کاخ متروک ماند تا در اواسط دهه ۱۳۷۰ خورشیدی، مجمع تشخیص مصلحت نظام به این کاخ نقل مکان کرد. امروزه از این بنا در مکاتبات دولتی به عنوان ساختمان قدس یاد می‌شود. بخش‌هایی از کاخ مرمر در سال ۱۳۸۷ مرمت و بازسازی شد.[۲]

بهروز احمدی، معمار ایرانی، طراح بنایی ۵ طبقه زبرزمین و در زبر کاخ مرمر بود که اکنون از آن با نام «موزه قرآن» یاد می‌شود.[۳]

زمین کاخ مرمر[ویرایش]

زمین این بنا در ابتدا متعلق به شاهزادگان قاجاری و از جمله خاندان فرمانفرمائیان بود.. گنبد این بنا برگرفته از گنبد مسجد شیخ لطف‌الله اصفهان است که به وسیله حسین لرزاده کاشی کاری شده است. ساختمان کاخ مرمر در سال ۱۳۱۶ به پایان رسید و در ساختن آن اساتید معماری و هنرهای تزیینی سنتی مانند استاد محمدکاظم صنیع‌خاتم و حسین طاهرزاده بهزاد مشارکت داشتند.[۴][۵]

مساحت ساختمان آن ۲۸۷۰ متر مربع است و در زمینی به وسعت ۳۵۴۶۲ متر مربع ساخته شده است.[۶]

آدرس[ویرایش]

این کاخ در محل تقاطع خیابان امام خمینی (سپه سابق) و خیابان ولیعصر (پهلوی سابق) واقع شده است.

نگارخانه[ویرایش]

تصویر کاخ مرمر بر روی اسکناس صد ریالی


منابع[ویرایش]

  1. کتاب ۵ گلوله برای شاه، محمود تربتی سنجابی، انتشارات خجسته، تهران،۱۳۸۱
  2. میراث آریا
  3. بهروز احمدی، معمار ایرانی درگذشت، بی‌بی‌سی فارسی
  4. همشهری آنلاین
  5. گزاراش روزنامه ا یران، سه شنبه ۷ اسفند ۱۳۸۶ - ۱۸ صفر ۱۴۲۹
  6. صدا و سیما