شمشک

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۳۵°۵۵′۵۰″ شمالی ۵۱°۳۱′۳۶″ شرقی / ۳۵.۹۳۰۵۶° شمالی ۵۱.۵۲۶۶۷° شرقی / 35.93056; 51.52667

شمشک
Shahr-e shemshak.png
کشور Flag of Iran.svg ایران
استان تهران
شهرستان شمیرانات
بخش رودبارقصران
سال شهرشدن ۱۳۹۱
مردم
جمعیت حدود ۳۰۰۰ نفر
زبان‌ گفتاری فارسی، مازندرانی
مذهب شیعه
جغرافیای طبیعی
ارتفاع از سطح دریا ۲۶۰۰ متر
اطلاعات شهری
پیش‌شماره تلفنی ۰۲۱

محتویات

شمشک[ویرایش]

در میان ییلاق های توریستی رودبار قصران تنها شهری است که در هر یک از فصل های سال به روی انبوه دل خستگان شهر آغوش باز گشوده است. بهار دل انگیز سرمست، تابستان خرم و با نشاط، پائیز دلفریب و پر خاطره، و زمستانی سفید برای مشتاقان اسکی.

شِمشَک یکی از شهرهای بخش رودبارقصران شهرستان شمیرانات استان تهران است. وزیران عضو کمیسیون سیاسی و دفاعی دولت بنا به پیشنهاد وزارت کشور و به استناد ماده (۱۳) قانون تعاریف و ضوابط تقسیمات کشوری -مصوب ۱۳۶۲ - در آبان ماه سال ۱۳۹۱ تصویب کرد: روستاها، مزارع و مکان‌های سفیدستان ، شمشک بالا ، شمشک پایین ، دربندسر، درود و جیرود از توابع دهستان رودبار قصران بخش رودبار قصران شهرستان شمیرانات با یکدیگر ادغام و از این پس به عنوان شهر شمشک شناخته می‌شود. [۱]

پیست بین المللی اسکی شمشک و پیست اسکی دربندسر در این شهر قرار دارند.

جستارهای وابسته[ویرایش]

محله های شهر[ویرایش]

معادن شمشک[ویرایش]

رسوبات زغالدار ایران با نام گروه زغالدار شمشک و نای بند (سازندهای شمشک و نای بند) از دیدگاه زمانی از تریاس بالایی آغاز و تا ژوراسیک میانی ادامه دارد. محدوده ی گسترش این رسوبات، شمال و مرکز و غرب ایران را دربر می گیرد.

حوضه های زغالی ایران در دو بخش بزرگ زمین شناسی ایران یعنی البرز و ایران مرکزی گسترش دارند. این حوضه های زغالی، اغلب در محیط های زمین ساختیِ فعال و عمومأ ناودیسی تشکیل شده اند. سنگ های دربرگیرنده ی زغال سنگ های این حوضه ها، کنگلومرا، ماسه سنگ، شیل، سیلت و ماسه سنگ آهکی است. زغال سنگ های البرز عمومأ در سازند شمشک و زغال سنگ های ایران مرکزی عمومأ در سازند نای بند با سن تریاس فوقانی تا ژوراسیک زیرین تشکیل شده اند. رسوبات زغالدار حوضه ی البرز، اغلب از نوع تخریبی هستند و رسوبات حوضه ایران مرکزی بیشتر تحت تأثیر رسوبات دریایی قرار گرفته اند. ویژگیِ عمومی زغال سنگ های این حوضه ها آن است که این زغال سنگ ها اغلب از نوع گازدار، گازدار چرب تا چرب هستند. این زغال سنگ ها از نظر تجاری اغلب از نوع کُک شو و کمتر از نوعِ حرارتی هستند.

براساس سوابق موجود با تأسیس وزارت صناعت وفلاحت درسال 1309 و آغاز احداث کارخانجات قند سازی و سیمان و ذوب فلزات، موضوع اکتشاف و گشایش معادن زغال سنگ برای تأمین مواد اولیه و انرژی این صنایع مطرح و فعالیت های معدنی برای تولید زغال سنگ در سال 1313 با گشایش معادن زغال سنگ شمشک و گاجره و لالون و الیکا در دامنه ی جنوبی البرز و معادن چشمه گل در استان خراسان و هجدک در کرمان آغاز و در سال 1316 همزمان با عقد قرارداد کارخانه ذوب آهن کرج با کنسرسیوم دماگ/کروپ آلمان، اکتشافات جدید به منظور تأمین 250 هزار تن زغال سنگ مورد نیاز این پروژه آغاز گردیده است. به علت وقوع جنگ جهانی دوم این فعالیتها به نتیجه نرسید لذا تولید زغال سنگ در کشور در سال 1316، فقط در حدود سالیانه 133 هزار تن انجام شد.

تحقیق و اکتشاف سیستماتیک بر روی منابع زغال سنگ ایران از سال 1345 و به منظور تأمین نیاز کارخانه ذوب آهن اصفهان و پیش بینی تهیه زغال سنگ برای فازهای بعدی توسعه ی این کارخانه آغاز شد. وسعت نواحی زغال خیز ایران حدود یکصد هزار کیلومتر مربع است. میزان ذخایر زغال سنگ این نواحی در 650 میلیون تن ذخیره ی قطعی و 1200 میلیون تن ذخیره ی احتمالی زغال سنگ کک شو و حدود 3000 میلیون تن ذخیره ی احتمالی زغالسنگ حرارتی برآورد شده است. معادن زغال سنگ شمشک سبب اشتغال ساکنین شمشک و محله های مجاور نظیر میگون،جیرود و دربندسر در این معادن گردید،همچنین مهاجرت حدود 400 خانواده ترک به شمشک را در پی داشت. که دولت برای سکونت این مهاجرین بخشی از زمین های محلی را برای احداث مسکن مهاجرین از اهالی خریداری نمود.

قانون مجلس در حمایت مالی از معادن شمشک[ویرایش]

این قانون که مشتمل بر یک ماده است در جلسه بیستم مرداد ماه 1307 شمسی به تصویب مجلس شورای ملی رسید.

ماده واحده - برای استخراج معادن زغال سنگ شمشک و ساختن راه شمشک به تهران برای حمل زغال و همچنین برای مخارج و حقوق اداره کل معادن وزارت مالیه مجاز است تا مبلغ دویست هزار تومان از محل عایدات انحصار قند و شکر به وزارت فواید عامه کارسازی دارد. تبصره - وزارت مالیه مکلف است بودجه اداره معادن وزارت فواید عامه را که از محل مذکور فوق می پردازد از محل صرفه جویی بودجه کل وزارت فواید عامه در سال 1307 تامین نماید.

انفجار معدن شمشک[ویرایش]

یکی از معادن دولتی در شمشک در سال 1339 بعلت انتشار گاز منفجر گشت و تعداد 21 تن از کارکنان معدن در این انفجار جان خود را از دست دادند.

گزارش عبدالمجید وکیل (مکتشف معدن مس سرچشمه) در دوران کاراموزی از احتمال انفجار در معدن شمشک[ویرایش]

مهندس عبدالمجید وکیل که دوران کاراموزی خود را در معدن شمشک میگذراند در گزارش های خود بار ها از احتمال انفجار معدن بعلت کشیدن سیگار توسط کارگران در قسمت های گازدار هشدار داده بود. مهندس نصراله محمودی استاد کاراموزی ایشان بارها این گزارشات را به مقامات مسئول داده بودند و حتی کپی این گزارشات به رئیس معدن هم رسیده بود.

تاریخچه اسکی[ویرایش]

در ابتدا مهندسین آلمانی و سوئیسی که برای احداث معادن به ایران امده بودند با مشاهده کوههای پر برف ایران به اسکی در ایران پرداختند.

در سال 1310 آلمانی ها و سوئیسی ها برای اسکی به منطقه حاجی اباد رفتند که در همان سال بهمن در حاجی اباد باعث مرگ 3 آلمانی شد و رضا شاه بعد از این اتفاق اسکی در ان منطقه را ممنوع کرد.

و بعد از ان مهندسین آلمانی در شمشک آغازگر ورزشی بودند که تا امروز هزاران نفر را به سوی خود جذب کرده است.

مرحوم بابا جان علی ساوه شمشکی خاطراتش را با آلمانیهای مقیم شمشک و معادن ذغال سنگ منطقه اینچنین تعریف می کند:مهندس آلمانی ، رئیس موتور خانه معدن ذغال سنگ در روزهای تعطیل چوبهای بلند به پا می بست و برروی برف سر می خورد . گاهی از روی یک گودال عمیق می پرید. من و چند نفر از بچه های شمشک علاقه مند شدیم. تخته های را با بوم غلطان بصورت چوبهای او درست کردیم وبرای خودمان اسکی ساختیم و مشغول شدیم. پس از مدتی بعضی از بچه ها چنان ماهر شدند که از روی گودال می پریدند(صدر الله ساوجی یکی از آنها بود)

تاریخچه پیستهای اسکی در ایران[ویرایش]

اولین محل اسکی تپه های تلو بود و بعد از آن منطقه حاجی آباد پشت خط الراس قله توچال بطرف اوشان محل اسکی شد .و بعد از آن شمشک محلی بود که اسکی بصورت حرفه ای تر در آنجا انجام میشد اولین دستگاه بالابر در 29 دیماه در سال 1329 در پیست اسکی تلو نصب شد و پس از 3 سال به علت کم برفی منطقه تلو دستگاه بالابر به منطقه آبعلی منتقل شد . در سال 1331 خلیل عباسی و حسین آهنگران یک دستگاه تل اسکی به طول 370 متر که با موتور جیپ کار می کرد برای پیست آبعلی ساختند. در سال 1336 محمود بیگلو یک دستگاه تله اسکی چکشی ساخت و در پیست مبتدی آبعلی موسوم به خرس سفید نصب شد . در پیست شمشک که فعالیت اسکی از سال1327 شروع شده بود نخستین تله اسکی در سال 1337 به طول 250 متر که به صورت 3 پایه ای بود نصب شد.

نخستین تله سیژ در سال1342 توسط گالتون کاتیار (اولین مربی اتریشی ایران) از شرکت Poma خریداری شد و در شمشک نصب شد که طول آن 500 متر می رسید .

پیست اسکی دیزین در سال 1344 شروع به ساخت شد و در سال 1348 تله کابین اول (هتل به شاله وسط) احداث شد و بعد از آن تله اسکی شاله و تله سیژ شاله تا قله شروع به کار کرد و به مرور زمان تله کابین قله و تله های پیست های دره و گوزنی شروع به کار کرد. بعد از چندین سال تله سیژ دره تبدیل به تله کابین شد.(شکل دیزین قبل از ساخت تله کابین1970)

پیست اسکی توچال در سال 1353 آغاز به کار کرد که خط تله کابین اسکی بازان را تا ایستگاه 5 به ارتفاع 2700 متر و ایستگاه 7 به ارتفاع 3850 متر انتقال می داد.

پیست اسکی دربندسر در سال1357 به کمک و همت مربیان اسکی و اهالی شمشک و دربندسر بنام پاپا آغاز به کار کرد که در حین احداث پیست پدر علیداد ساوجی بنام مرحوم اسمعیل ساوجی از مربیان و قهرمانان سابق ، از پایه بالابر به پایین سقوط کرده و جان می بازد.

جاده تهران – شمشک[ویرایش]

در سالهای بین 1300 تا 1310 شمسی اداره طرق و شوراع اقدام به احداث راه ماشین رو بین تهران و شمشک نمود. جاده اصلی که از زردبند شروع و تا دیزین ادامه دارد، در زمان پهلوی اول با نقشه دکتر حسابی و صرفاً جهت بهره برداری از زغال سنگ شمشک تعمیر و تعریض و ساخته شد. این جاده با ابزارهای ساده از جمله بیل و کلنگ و دیلم و پتک و با دست و بازوی مردانی که برخی از آنان در همین جاده جان به جان آفرین تقدیم کردند و با قلدری رضا خان دیواره های صخره ای تنگه میگون شکافته و مورد بهره برداری قرار گرفت. راه شوسه و باریک بود و به علت سفتی و کوهستانی بودن منطقه در 3 سال طول کشید. این راه از جاده آبعلی از نزدیکی سرخه حصار آغاز گردید و در آنجا از راه گردنه هزار دره به لشکرک و سپس به شمشک ادامه یافت. از آن به بعد شاخه های فرعی متعدّد از این راه به سوی دیگر نقاط کشیده شده است. در ادامه این جاده به دیزین و گچسر می رسد.

از شش محور ذیل می توان از تهران وارد شمشک و بالعکس شد.

1 – شمشک - میگون – فشم – اوشان - رودک – لشکرک – استخر – تهران پارس

2 – شمشک - میگون – فشم – اوشان - رودک – لشکرک – گردنه هزار دره – تلو – آزمایش – سه راهی تهران پارس

3 – شمشک - میگون – فشم – اوشان – رودک – لشکرک – لواسان کوچک – لواسان بزرگ – سد لتیان – جاجرود – سه راهی تهران پارس

4 – شمشک -میگون – فشم – اوشان - رودک – لشکرک – گردنه قوچک – خاک سفید – تهران پارس

5 – شمشک - میگون – فشم – اوشان - رودک – لشکرک – گردنه قوچک – مینی سیتی – نیاوران - تجریش

6 – شمشک - میگون – فشم – امامه – راحت آباد – لواسان کوچک – لشکرک – تهران

راه اصلی شمشک از زردبند شروع و با چند فرعی به روستاهای رودبارقصران وارد می شود..

۱- با یک فرعی غربی وارد روستای زردبند می شود.

۲ - با یک فرعی غربی به روستای رودک وارد می شود.

۳ – با یک فرعی شرقی وارد روستای کلیگان می شود.

۴ – با یک فرعی غربی وارد روستای حاجی آباد می شود.

5 – با یک فرعی شرقی وارد روستاهای امامه بالا و پایین و راحت آباد می شود.

6 – با یک فرعی غربی به اوشان وصل و از آنجا به روستاهای ایگل – باغگل - آهار و شکراب می شود.

7 – با یک فرعی شرقی از فشم به روستاهای روته - آبنیک - لالان – زایگان و گرمابدر می شود.

8– در ادامه وارد محله جیرود، محله دربندسر و محله شمشک پایین و بالا شده و از آنجا به سمت دیزین ، گاجره ، ولایت رود به گچسر رسیده و به جاده کرج – چالوس وصل می شود. البته از دیزین تا گچسر در زمستانها به علت پیست اسکی مسدود و در تابستان هم با یک شیب تند و جاده خاکی پذیرای تعداد محدودی از مسافرانی است که از این طریق قصد سفر به شمال را داشته باشند.

جاذبه های توریستی شهر شمشک[ویرایش]

  • پیست بین المللی اسکی در محله شمشک پایین
  • پیست اسکی در محله دربندسر
  • امام زاده محمد
  • امام زاده محمود
  • چشمه افتاب ندیده
  • قله دال نشین
  • کمپ کوه نوردی
  • کلن بستک
  • صخره بزرگ بندبن
  • منطقه تیس
  • قلقله چشمه
  • تلتنگه
  • جاذبه های تجاری
  • هتل شمشک

پانویس[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • قصران، نوشته دکتر حسین کریمان
  • سایت روزنامه همشهری سه شنبه ۹ آبان ۱۳۹۱ - ۱۸:۳۲:۱۱ کد مطلب: ۱۸۹۶۸۴
  • پایگاه اطلاع رسانی دولت , کد خبر: ۲۲۱۵۷۶ , زمان مخابره: ۱۳۹۱/۸/۹ ساعت ۹: ۵۶

پیوند به بیرون[ویرایش]