گلرنگ

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
فارسی English
گلرنگ
طبقه‌بندی علمی
فرمانرو: گیاهان
(طبقه‌بندی‌نشده): گیاهان گلدار
(طبقه‌بندی‌نشده): دولپه‌ای‌های نو
(طبقه‌بندی‌نشده): آستریدها
راسته: میناسانان
تیره: کاسنیان
تبار: Cynareae
سرده: گلرنگ وحشی
گونه: C. tinctorius
نام علمی
Carthamus tinctorius
L[۱]
Carthamus tinctorius - MHNT

گلرنگ یا کاجیره یا کاغاله که در بعضی از استان‌های جنوبی مانند کرمان گل خشت نیز نامیده می‌شود[نیازمند منبع] (نام علمی: Carthamus tinctorius) بومی عربستان است و در حال حاضر در بیشتر نقاط دنیا کشت می‌شود. گیاهی است یکساله که ارتفاع آن به حدود ۶۰ سانتیمتر می‌رسد. برگ‌های آن پهن، دندانه دار و بدون دمبرگ می‌باشد. رگبرگ‌ها در قسمت زیرین برگ کاملاً نمایان است. گلهای آن منفرد، لوله‌ای و به رنگ زرد مایل به قرمز است که در انتهای ساقه ظاهر می‌شود. میوه آن سفید و به صورت فندقه بوده که انتهائی آن دارای دسته‌ای تار نازک است.

ترکیبات شیمیایی[ویرایش]

گل‌های لوله‌ای این گیاه دارای ماده‌ای قرمز رنگ به نام کارتامین (به انگلیسی: Carthamine) می‌باشد که در آب به مقدار کم حل می‌شود ولی در الکل محلول است. کارتامین به علت رنگ زیبایی که دارد در رنگرزی به کار می‌رود. ماده زرد رنگی نیز در گل این گیاه وجود دارد که سفلاوریلو safflower yellow خوانده می‌شود.

میوه گلرنگ دارای پروتئین و حدود ۶۰٪ روغن است که اگر به طریقه فشار سرد به دست آید روغن خوبی برای تغذیه‌است. این روغن حدود ۷٪ اسیدهای چرب اشباع شده، ۲۰٪ اسید اولئیک، ۶۵ ٪ اسید لینولئیک و ۵٪ اسید لینولنیک دارد.

این روغن دارای چربی‌های اشباع‌نشده فراوان است. کسانی که چربی خون بالایی دارند در آشپزی از این روغن استفاده می‌کنند.

گل‌های این گیاه را برای رنگین کردن خوراکی‌ها بویژه کلوچه (ایشلی کوکه) بکار می‌برند.

صورت دارویی[ویرایش]

  1. جوشانده: مقدار ۲۰ گرم گل و میوه این گیاه را در یک لیتر آب جوش ریخته و بگذارید به آرامی بجوشد تا حجم آن به سوم حجم اولیه برسد. سپس آن را صاف کنید. مقدار آن یک فنجان سه بار در روز است. این جوشانده اثر مسلهی دارد.
  2. روغن: روغن گلرنگ (به انگلیسی: safflower oil) را می‌توان از فروشگاه‌های غذای سالم (به انگلیسی: Health food) خریداری کرد.

خواص طبی[ویرایش]

گلرنگ از نظر طب قدیم ایران گرم و خشک است.

  1. خاصیت مسهلی دارد.
  2. مسکن است.
  3. تنظیم کنندهٔ پریود است.
  4. بلغم را خارج می‌سازد.
  5. تقویت کنندهٔ اعصاب است.
  6. برای رفع درد آرتروز و رماتیسم، محل‌های درد را با روغن گلرنگ ماساژ دهید.
  7. استفاده از روغن گلرنگ در غذاها، کلسترول را پایین می‌آورد.
  8. در برطرف کردن تصلب شرائین مفید است.
  9. تقویت کنندهٔ عمومی بدن است.
  10. دردها و ناراحتی‌های قبل از عادت ماهانه را برطرف می‌کند.
  11. داروی مفیدی برای رفع فلج‌های ناگهانی است که بر اثر سکته پیش می‌آید.
  12. مقوی نیروی جنسی و زیاد کنندهٔ اسپرم است.
  13. آب آوردگی را بر طرف می‌کند.
  14. خلط آور است و در برطرف کردن بیماری‌های ریوی مانند ذات الریه مؤثر است.
  15. برای معالجهٔ یرقان مفید می‌باشد.
  16. استفراق خونی را مدارا می‌کند.
  17. از گلهای آن می‌توان به جای زعفران برای رنگین کردن برنج استفاده کرد.
  18. خاصیت ضد تورمی دارد.
  19. معرق است.

مقایسه با دیگر روغن‌ها[ویرایش]

روغن‌های گیاهی
نوع اسید چرب
اشباع شده[۲]
اسیدهای چرب
اشباع نشده منو[۲]
اسید اشباع شده چندگانه اسید اولئیک
(ω-۹)
نقطه دود
کل چندگانه[۲] linolenic acid
(ω-۳)
اسید لینولئیک
(ω-۶)
غیر هیدروژنه کردن
کانولا (کلزا) ۷٫۳۶۵ ۶۳٫۲۷۶ ۲۸٫۱۴۲ ۹-۱۱ ۱۹-۲۱ ۴۰۰ درجه فارنهایت (۲۰۴ درجه سلسیوس)[۳]
روغن نارگیل ۹۱٫۰۰ ۶٫۰۰۰ ۳٫۰۰۰ ۲ ۶ ۳۵۰ درجه فارنهایت (۱۷۷ درجه سلسیوس)[۳]
روغن ذرت ۱۲٫۹۴۸ ۲۷٫۵۷۶ ۵۴٫۶۷۷ ۱ ۵۸ ۲۸ ۴۵۰ درجه فارنهایت (۲۳۲ درجه سلسیوس)[۴]
روغن پنبه‌دانه ۲۵٫۹۰۰ ۱۷٫۸۰۰ ۵۱٫۹۰۰ ۱ ۵۴ ۱۹ ۴۲۰ درجه فارنهایت (۲۱۶ درجه سلسیوس)[۴]
روغن بزرک[۵] ۶–۹ ۱۰–۲۲ ۶۸–۸۹ ۵۶–۷۱ ۱۲–۱۸ ۱۰–۲۲ ۲۲۵ درجه فارنهایت (۱۰۷ درجه سلسیوس)
روغن زیتون ۱۴٫۰۰ ۷۲٫۰۰ ۱۴٫۰۰ <1.۵ ۹–۲۰ ۳۸۰ درجه فارنهایت (۱۹۳ درجه سلسیوس)[۳]
روغن نخل ۴۹٫۳۰۰ ۳۷٫۰۰۰ ۹٫۳۰۰ ۱۰ ۴۰ ۴۵۵ درجه فارنهایت (۲۳۵ درجه سلسیوس)[۶]
روغن بادام زمینی ۱۶٫۹۰۰ ۴۶٫۲۰۰ ۳۲٫۰۰۰ ۳۲ ۴۸ ۴۳۷ درجه فارنهایت (۲۲۵ درجه سلسیوس)[۴]
روغن گلرنگ (>۷۰% اسید لینولئیک) ۸٫۰۰ ۱۵٫۰۰ ۷۵٫۰۰ ۴۱۰ درجه فارنهایت (۲۱۰ درجه سلسیوس)[۳]
گلرنگ (اولیک بالا) ۷٫۵۴۱ ۷۵٫۲۲۱ ۱۲٫۸۲۰ ۴۱۰ درجه فارنهایت (۲۱۰ درجه سلسیوس)[۳]
روغن سویا ۱۵٫۶۵۰ ۲۲٫۷۸۳ ۵۷٫۷۴۰ ۷ ۵۰ ۲۴ ۴۶۰ درجه فارنهایت (۲۳۸ درجه سلسیوس)[۴]
روغن آفتابگردان (>۶۰% اسید لینولئیک) ۱۰٫۱۰۰ ۴۵٫۴۰۰ ۴۰٫۱۰۰ ۰٫۲۰۰ ۳۹٫۸۰۰ ۴۵٫۳۰۰ ۴۴۰ درجه فارنهایت (۲۲۷ درجه سلسیوس)[۴]
روغن آفتابگردان (اولیک بالا) ۹٫۸۵۹ ۸۳٫۶۸۹ ۳٫۷۹۸ ۴۴۰ درجه فارنهایت (۲۲۷ درجه سلسیوس)[۴]
هیدروژنه کردن کامل
روغن پنبه‌دانه ۹۳٫۶۰۰ ۱٫۵۲۹ .۵۸۷ .۲۸۷[۲]
روغن نخل ۴۷٫۵۰۰ ۴۰٫۶۰۰ ۷٫۵۰۰
روغن سویا (هیدروژنه) ۲۱٫۱۰۰ ۷۳٫۷۰۰ .۴۰۰ .۰۹۶[۲]
عددها بر پایه (%) وزن کلی چربی است.

مضرات گلرنگ[ویرایش]

روغن و گل گلرنگ اگر به مقدار گفته شده مصرف شود به هیچ وجه عوارضی ندارد.[نیازمند منبع]

منابع[ویرایش]

  1. http://www.tropicos.org/Name/2700365
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ ۲٫۴ "Nutrient database, Release 24". United States Department of Agriculture.  All values in this column are from the USDA Nutrient database unless otherwise cited.
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ ۳٫۳ ۳٫۴ Katragadda, H. R.; Fullana, A. S.; Sidhu, S.; Carbonell-Barrachina, Á. A. (2010). "Emissions of volatile aldehydes from heated cooking oils". Food Chemistry 120: 59. doi:10.1016/j.foodchem.2009.09.070.  ویرایش
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ ۴٫۲ ۴٫۳ ۴٫۴ ۴٫۵ Wolke, Robert L. (May 16, 2007). "Where There's Smoke, There's a Fryer". The Washington Post. Retrieved March 5, 2011. 
  5. Fatty acid composition of important plant and animal fats and oils (German) 21 December 2011, Hans-Jochen Fiebig, Münster
  6. Scheda tecnica dell'olio di palma bifrazionato PO 64 (ایتالیایی)

کتاب یکصد گیاه معجزه گر /جلد دوم / نوشتهٔ دکتر سهراب خوش بین

Safflower
Safflower.jpg
Scientific classification
Kingdom: Plantae
(unranked): Angiosperms
(unranked): Eudicots
(unranked): Asterids
Order: Asterales
Family: Asteraceae
Tribe: Cynareae
Genus: Carthamus
Species: C. tinctorius
Binomial name
Carthamus tinctorius
L. [1]
Carthamus tinctorius
Worldwide safflower production
Carthamus tinctorius - MHNT

Safflower (Carthamus tinctorius L.) is a highly branched, herbaceous, thistle-like annual plant. It is commercially cultivated for vegetable oil extracted from the seeds. Plants are 30 to 150 cm (12 to 59 in) tall with globular flower heads having yellow, orange, or red flowers. Each branch will usually have from one to five flower heads containing 15 to 20 seeds per head. Safflower is native to arid environments having seasonal rain. It grows a deep taproot which enables it to thrive in such environments.

History

Safflower is one of humanity's oldest crops. Chemical analysis of ancient Egyptian textiles dated to the Twelfth Dynasty identified dyes made from safflower, and garlands made from safflowers were found in the tomb of the pharaoh Tutankhamun.[2] John Chadwick reports that the Greek name for safflower κάρθαμος (kārthamos) occurs many times in Linear B tablets, distinguished into two kinds: a white safflower (ka-na-ko re-u-ka, 'knākos leukā'), which is measured, and red (ka-na-ko e-ru-ta-ra, 'knākos eruthrā') which is weighed. "The explanation is that there are two parts of the plant which can be used; the pale seeds and the red florets."[3]

Safflower was also known as carthamine in the nineteenth century.[4]

Production

In 2013, global production of safflower seeds was 718,161 tonnes, with Kazakhstan accounting for 24% of the total. Other significant producers were India, the United States, Mexico and Argentina.[5]

Uses

Traditionally, the crop was grown for its seeds, and used for coloring and flavoring foods, in medicines, and making red (carthamin) and yellow dyes, especially before cheaper aniline dyes became available.[2] For the last fifty years or so, the plant has been cultivated mainly for the vegetable oil extracted from its seeds.

Seed

Safflower seed oil is flavorless and colorless, and nutritionally similar to sunflower oil. It is used mainly in cosmetics and as a cooking oil, in salad dressing, and for the production of margarine. INCI nomenclature is Carthamus tinctorius.

Oil

There are two types of safflower that produce different kinds of oil: one high in monounsaturated fatty acid (oleic acid) and the other high in polyunsaturated fatty acid (linoleic acid). Currently the predominant edible oil market is for the former, which is lower in saturated fats than olive oil. The latter is used in painting in the place of linseed oil, particularly with white paints, as it does not have the yellow tint which linseed oil possesses.

One human study compared high-linoleic safflower oil with conjugated linoleic acid, showing that body fat decreased and adiponectin levels increased in obese women consuming safflower oil.[6]

In one study where high-linoleic safflower oil replaced animal fats in the diets of patients with heart disease, the group receiving extra safflower oil in place of animal fats had a significantly higher risk of death from all causes, including cardiovascular diseases.[7] In the same study, a meta-analysis of linoleic acid used in intervention clinical trials showed no evidence of cardiovascular benefit.

Flower

Safflower at a market
Safflower oil as a medium for oil colours

Safflower flowers are occasionally used in cooking as a cheaper substitute for saffron, sometimes referred to as "bastard saffron".[8]

In coloring textiles, dried safflower flowers are used as a natural dye source for the pigment benzoquinone which is classified as a quinone-type dye, Natural Red 26.[9]

See also

Notes

  1. ^ "Tropicos". Missouri Botanical Garden, St. Louis, MO. 2016. Retrieved 16 June 2016. 
  2. ^ a b Daniel Zohary and Maria Hopf, Domestication of plants in the Old World, third edition (Oxford: University Press, 2000), p. 211
  3. ^ John Chadwick, The Mycenaean World (Cambridge: University Press, 1976), p. 120
  4. ^ De Candolle, Alphonse. (1885.)Origin of cultivated plants. D. Appleton & Co.: New York, p. 164. Retrieved on 2007-09-25.
  5. ^ "World production of safflower seeds in 2013; Browse Production/Crops/World". United Nations Food and Agriculture Organization, Statistics Division (FAOSTAT). 2015. Retrieved 16 June 2016. 
  6. ^ Norris, L. E.; Collene, A. L.; Asp, M. L.; Hsu, J. C.; Liu, L. F.; Richardson, J. R.; Li, D; Bell, D; Osei, K; Jackson, R. D.; Belury, M. A. (2009). "Comparison of dietary conjugated linoleic acid with safflower oil on body composition in obese postmenopausal women with type 2 diabetes mellitus". American Journal of Clinical Nutrition 90 (3): 468–476. doi:10.3945/ajcn.2008.27371. PMC 2728639. PMID 19535429. 
  7. ^ Ramsden, C. E.; Zamora, D.; Leelarthaepin, B.; Majchrzak-Hong, S. F.; Faurot, K. R.; Suchindran, C. M.; Ringel, A.; Davis, J. M.; Hibbeln, J. R. (2013). "Use of dietary linoleic acid for secondary prevention of coronary heart disease and death: Evaluation of recovered data from the Sydney Diet Heart Study and updated meta-analysis". BMJ 346: e8707. doi:10.1136/bmj.e8707. PMID 23386268. 
  8. ^ E.g. "safflower" in Webster's Dictionary, year 1828. E.g. "bastard saffron" in The Herball, or General Historie of Plantes, by John Gerarde, year 1597, pages 1006-1007.
  9. ^ Dweck, Anthony C. (ed.) (June 2009), Nature provides huge range of colour possibilities (PDF), Personal Care Magazine, pp. 61–73, retrieved 30 Oct 2012 

External links