داروهای ضد ویروس

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
اسیکلوویر (Aciclovir) نمونه ای از داروهای ضد ویروس

داروهای ضد ویروس یک کلاس از داروها هستند که به طور خاص برای درمان عفونت‌های ویروسی استفاده می‌شوند.[۱] مانند آنتی بیوتیک‌ها و آنتی بیوتیک‌های وسیع الطیف برای باکتری، ضد ویروس‌ترین برای عفونت‌های ویروسی خاص استفاده می‌شود، در حالی که ضد ویروس وسیع الطیف در برابر طیف گسترده‌ای از ویروس‌ها مؤثر است.[۲] بر خلاف بسیاری از آنتی بیوتیک‌ها، داروهای ضد ویروسی هدف خود را نابود نمی‌کند. بلکه رشد آنها را مهار کند. داروهای ضد ویروس عضوی از ضد میکروب‌ها هستند. ضد میکروب‌ها به شاخه‌های دیگری از جمله آنتی بیوتیک (یا ضد باکتری)، ضد قارچ و ضد انگل نیز تقسیم می‌شود.[۳] همچنین داروهای ضد ویروس بر اساس پادتن تک‌تیره نیز رده‌بندی می‌شوند.[۴] بیشتر داروهای ضد ویروس برای بدن انسان بی ضرر شناخته شده‌اند؛ بنابراین از آنان می‌توان در درمان استفاده کرد. داروهای ضد ویروس را باید از ویروسایدها که برای غیرفعال کردن یا از بین بردن ذرات ویروسی در داخل یا خارج بدن استفاده می‌شوند، تمایز داد. ضد ویروس‌های طبیعی توسط برخی گیاهان مانند اکالیپتوس‌ها ساخته می‌شوند.[۵]

استفاده پزشکی[ویرایش]

بسیاری از داروهای ضد ویروسی که حال حاضر در دسترس هستند برای کمک به مقابله با اچ آی وی، ویروس هرپس، هپاتیت B و ویروس هپاتیت C، آنفلوآنزای A و ویروس آنفلوآنزای B طراحی شده‌اند. محققان در حال کار برای گسترش طیف وسیعی از ضد ویروس‌ها به خانواده‌های دیگری از عوامل بیماری زا هستند.
طراحی داروهای ضد ویروسی بی خطر و مؤثر دشوار است، چرا که ویروس‌ها با استفاده از سلول‌های میزبان تکثیر می‌شوند. این کار باعث دشوار شدن مسیر برای پیدا کردن هدف برای دارویی که بتواند در این ویروس بدون آسیب رساندن به سلول میزبان تداخل ایجاد کند، می‌شود. علاوه بر این، مشکل اصلی در تولید واکسن و داروهای ضد ویروسی به دلیل تنوع ویروس‌ها است.
پیدایش ضد ویروس ها محصول پیشرفت چشم گیر دانش های مولکولی و ژنتیک است که به محققان زیست پزشکی اجازه می دهد به درک بالایی از ساختار و عملکرد ویروس ها برسند.
اولین ضد ویروس طبیعی در سال ۱۹۶۰ به وسیله روش های سنتی آزمون و خطای داروها و برای مقابله با ویروس هرپس ساخته شد.در این روش محققان ابتدا سلول هایی را پرورش می دادند سپس آنان را با نوع خاصی از ویروس آلوده می ساختند. سپس مواد شیمیایی مختلفی را روی آن ها امتحان می کردند و نتیجه را مشاهده و بررسی می کردند که آیا سلول ها بر اثر هر ماده شیمیایی چه تغییری ( رشد یا زوال) داشته اند.
این روش تصادفی و زمان بر بود و معمولاً برای زمانی که دانش کافی از ویروس ها در دست نبود کار می کرد.این روش برای کشف ضد ویروس هایی که عوارض جانبی کمی دارند مؤثر نبود تا اینکه در سال ۱۹۸۰ یعنی زمانی که مسئله توالی ژنتیکی پر از ویروس شروع به حل شدن کرد، محققان شروع به یادگیری نحوه جزئیات کار ویروس ها کردند، و تحقیق کردند که دقیقاً چه مواد شیمیایی برای خنثی کردن چرخه تولید مثل ویروس مورد نیاز است.

چرخه زندگی ویروس[ویرایش]

ویروس ها از یک ژنوم و گاهی اوقات چندین آنزیم ذخیره شده در یک کپسول از جنس پروتئین (به نام کپسید)، و گاهی اوقات با یک لایه چربی به عنوان پوشش ساخته شده اند. ویروس ها نمی‌توانند خود به خود تکثیر شوند، و به جای آن توسط اتصال و نفوذ به یک سلول میزبان و تولید نسخه هایی از خود در سلول میزبان به تکثیر می پردازند.در نتیجه نسل بعدی خود را تولید می کنند.
محققان تلاش می کنند ضد ویروس هایی را توسعه دهند که بتواند در هر مرحله از چرخه زندگی ویروس ها به آنان حمله کند. برخی گونه های قارچ یافت شده اند که حاوی مواد شیمیایی متعددی با اثرات هم افزایی (سینرژیک) مشابه هم اند.[۶] چرخه زندگی ویروسی در گونه های مختلف ویروس متفاوت است، اما همه آنها الگوی کلی زیر را دارا می باشند:

  • وابستگی به سلول میزبان
  • انتشار ژن های ویروسی و احتمالاً آنزیم به سلول میزبان.
  • تکثیر اجزای ویروسی با استفاده از دستگاه های سلول میزبان.
  • سرهم نمودن قطعات ویروسی به ذرات کامل ویروسی.
  • انتشار ذرات ویروسی و آلوده کردن سلول میزبان جدید.

محدودیت واکسن[ویرایش]

واکسن موجب تقویت سیستم ایمنی بدن برای حملات مؤثر تر به عوامل بیماری زا در مرحله ای که عوامل بیماری زا ذرات کاملی در خارج از سلول های میزبان هستند، می شود. واکسن ها به طور سنتی از عامل بیماری زای ضعیف شده ( زنده ی ضعیف) با غیر فعال شده (کشته شده) ساخته شده اند.این واکسن ها در موارد نادری، سهواً موجب بیماری فرد دریافت کننده می شدند. به تازگی واکسن هایی با استفاده از مهندسی ژنتیک ساخته شده اند که شامل پروتئین های آنتی ژن ویروس بیماری زا هستند و بدون آسیب رساندن به میزبان موج تحریک سیستم ایمنی فرد می شوند. در هر صورت واکسن موجب می شود که در صورت ورود دوباره عامل بیماری زا به بدن، سیستم ایمنی با سرعت و شدت بیشتری به مقابله با آن بپردازد.
واکسن برای تحریک سیستم ایمنی بسیار سودمند هستند اما کار آنان محدود به یک نوع ویروس خاص است. واکسن ها همچنین به سختی در برابر ویروس هایی که همواره با جهش های ژنتیکی تغییر می کنند مانند آنفلوآنزا (که واکسنش هر سال به روز می شود) و اچ‌آی‌وی مؤثر هستند. داروهای ضد ویروس در این گونه موارد سودمند هستند.

تاثیر بر چرخه زندگی ویروس[ویرایش]

قبل از ورود به سلول[ویرایش]

مهارکننده ی ورود به سلول[ویرایش]

مهار کننده ی پوشش برداری[ویرایش]

مهارکننده پوشش برداری نیز مطالعه شده است.[۷][۸]
آمانتیدین و ریمانتادین برای مبارزه با آنفلوآنزا معرفی شده اند و بر نفوذ و پوشش تأثیر دارند.[۹]

در طول سنتز ویروس[ویرایش]

این گونه آنتی بیوتیک ها فرایند هایی را که منجر به تولید اجزای ویروس در سلول آلوده می شوند را هدف قرار می دهند.

رونویسی معکوس[ویرایش]

اینتگراز[ویرایش]

یکی دیگر از اهداف ضد ویروس ها، اینتگراز ها هستند که قطعه ی DNA سنتز شده ی ویروس هستند که به باکتری متصل اند.

رونویسی[ویرایش]

هنگامی که ژنوم یک ویروس در سلول میزبان عملیاتی می شود،عوامل رونویسی از ژنوم ویروس تکثیر می کنند. چندین ضد ویروس در حال حاضر برای جلوگیری از پیوستن عوامل رونویسی به DNA ویروسی ایجاد شده اند.

سرهم کردن آن[ویرایش]

ریفامپین منجر به جلوگیری از سرهم شدن اجزای ویروسی می شود.[۱۰]

مرحله ی آزاد شدن[ویرایش]

مرحله آخر در چرخه زندگی از یک ویروس انتشار ویروس ها از سلول میزبان است، این مرحله نیز توسط توسعه دهندگان داروی ضد ویروسی هدف قرار گرفته است.دو دارو به نام های زانامیویر (رلنزا) و اوسلتامیویر (تامی فلو) که به تازگی معرفی شده اند برای درمان آنفلوآنزا و جلوگیری از انتشار ذرات ویروسی استفاده می شوند. شیوه ی کار آنان با مسدود کردن یک مولکول به نام نورآمینیداز که بر روی سطح ویروس های آنفلوآنزا پیدا قرار دارد است و همچنین به نظر می رسد بر گونه های مختلفی از آنفلوآنزا تأثیر ثابتی دارد.

تحریک سیستم ایمنی بدن[ویرایش]

دومین دسته از تاکتیک برای مبارزه با ویروس ها تشویق سیستم ایمنی بدن به آنها حمله، به جای حمله ی خود دارو به ویروس به طور مستقیم است. برخی ضد ویروس ها به جای اینکه به حمله به یک نوع ویروس تمرکز کنند، سیستم ایمنی را علیه طیفی از ویروس ها تحریک می کنند. یکی از بهترین و شناخته شده ترین گروه از این داروها، اینترفرون ها هستند که سنتز ویروس در سلول های آلوده را مهار می کنند.[۱۱] یکی از اینترفرون های انسانی به نام اینترفرون آلفا به خوبی برای درمان هپاتیت ها بی و سی استفاده می شود.[۱۲] و اینترفرون های دیگری نیز برای درمان بیماری های مختلف مورد بررسی قرار می گیرند.
یک رویکرد ویژه، ساخت آنتی بادی اسنت. آنتی بادی ها مولکول های پروتئینی هستند که می توانند به یک عامل بیماری زا متصل شوند و آن را برای حمله یاخته های دفاعی بدن نشانه گذاری کنند.محققان می توانند آنتی بادی ها را بسازند و برای درمان بیماری ها استفاده کنند.امروزه برای درمان ویروس سین‌سیشیال تنفسی در نوزادان از این نوع داروها استفاده می شود.[۱۳] و آنتی بادی های تخلیص شده از افراد آلوده نیز به عنوان یک درمان برای هپاتیت B استفاده می شوند.[۱۴]

مقاومت اکتسابی[ویرایش]

تقریباً همه ی ضد میکروب ها از جمله ضد ویروس ها در معرض مقاومت آنتی بیوتیکی حاصل از جهش ژنتیکی عوامل بیماری زا در طول زمان قرار دارند که منجر به کاهش احتمال درمان بیماری می شود.

پانویس[ویرایش]

  1. "Medmicro Chapter 52". Archived from the original on 18 August 2000. Retrieved 21 February 2009. 
  2. "Nitazoxanide: a first-in-class broad-spectrum antiviral agent". Antiviral Res. 110: 94–103. 2014. PMID 25108173. doi:10.1016/j.antiviral.2014.07.014. Originally developed and commercialized as an antiprotozoal agent, nitazoxanide was later identified as a first-in-class broad-spectrum antiviral drug and has been repurposed for the treatment of influenza.  ... From a chemical perspective, nitazoxanide is the scaffold for a new class of drugs called thiazolides. These small-molecule drugs target host-regulated processes involved in viral replication.  ... A new dosage formulation of nitazoxanide is presently undergoing global Phase 3 clinical development for the treatment of influenza. Nitazoxanide inhibits a broad range of influenza A and B viruses including influenza A(pH1N1) and the avian A(H7N9) as well as viruses that are resistant to neuraminidase inhibitors.  ... Nitazoxanide also inhibits the replication of a broad range of other RNA and DNA viruses including respiratory syncytial virus, parainfluenza, coronavirus, rotavirus, norovirus, hepatitis B, hepatitis C, dengue, yellow fever, Japanese encephalitis virus and human immunodeficiency virus in cell culture assays. Clinical trials have indicated a potential role for thiazolides in treating rotavirus and norovirus gastroenteritis and chronic hepatitis B and chronic hepatitis C. Ongoing and future clinical development is focused on viral respiratory infections, viral gastroenteritis and emerging infections such as dengue fever.  Unknown parameter |vauthors= ignored (help)
  3. Rick Daniels; Leslie H. Nicoll. "Pharmacology - Nursing Management". Contemporary Medical-Surgical Nursing. Cengage Learning, 2011. p. 397. 
  4. Kisung Ko, Yoram Tekoah, Pauline M. Rudd, David J. Harvey, Raymond A. Dwek, Sergei Spitsin, Cathleen A. Hanlon, Charles Rupprecht, Bernhard Dietzschold, Maxim Golovkin, and Hilary Koprowski (2003). "Function and glycosylation of plant-derived antiviral monoclonal antibody". PNAS. doi:10.1073/pnas.0832472100. 
  5. Schnitzler, P; Schön, K; Reichling, J (2001). "Antiviral activity of Australian tea tree oil and eucalyptus oil against herpes simplex virus in cell culture". Die Pharmazie 56 (4): 343–7. PMID 11338678. 
  6. Lindequist, Ulrike; Niedermeyer, Timo H. J.; Jülich, Wolf-Dieter (2005). "The Pharmacological Potential of Mushrooms". Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine 2 (3): 285–99. PMC 1193547. PMID 16136207. doi:10.1093/ecam/neh107. 
  7. Bishop NE (1998). "Examination of potential inhibitors of hepatitis A virus uncoating". Intervirology 41 (6): 261–71. PMID 10325536. doi:10.1159/000024948. 
  8. "Inhibitors of poliovirus uncoating efficiently block the early membrane permeabilization induced by virus particles". J. Virol. 65 (5): 2572–7. May 1991. PMC 240614. PMID 1850030.  Unknown parameter |vauthors= ignored (help)
  9. Beringer, Paul; Troy, David A.; Remington, Joseph P. (2006). Remington, the science and practice of pharmacy. Hagerstwon, MD: Lippincott Williams & Wilkins. p. 1419. ISBN 0-7817-4673-6. 
  10. "Assembly of vaccinia virus: effects of rifampin on the intracellular distribution of viral protein p65". J. Virol. 68 (2): 1103–14. 1994. PMC 236549. PMID 8289340.  Unknown parameter |vauthors= ignored (help)
  11. Samuel CE (October 2001). "Antiviral Actions of Interferons". Clin. Microbiol. Rev. 14 (4): 778–809. PMC 89003. PMID 11585785. doi:10.1128/CMR.14.4.778-809.2001. 
  12. Burra P (2009). "Hepatitis C". Semin. Liver Dis. 29 (1): 53–65. PMID 19235659. doi:10.1055/s-0029-1192055. 
  13. "New strategies for control of respiratory syncytial virus infection". Curr. Opin. Infect. Dis. 21 (6): 639–43. December 2008. PMID 18978532. doi:10.1097/QCO.0b013e3283184245.  Unknown parameter |vauthors= ignored (help)
  14. "Hepatitis B immune globulin and HBV-related liver transplantation". Expert Opin Biol Ther 8 (11): 1815–22. November 2008. PMID 18847315. doi:10.1517/14712598.8.11.1815.  Unknown parameter |vauthors= ignored (help)