درماتوفیتوز

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
درماتوفیتوز
Ringworm on a human leg.
آی‌سی‌دی-۱۰ B35.0-B36
آی‌سی‌دی-۹ 110.9
دادگان بیماری‌ها ۱۷۴۹۲
مدلاین پلاس 001439
ای‌مدیسین emerg/592
پیشنت پلاس درماتوفیتوز
سمپ D003881

درماتوفیتوز، کچلی یا قارچ پوستی (به انگلیسی: Dermatophytosis) یک بیماری شایع پوستی در سگ و گربه و انسان است که به وسیله قارچ‌هایی به نام درماتوفیت (به انگلیسی Dermatophyte) به وجود می‌آیند.

ساز و کار بیماری[ویرایش]

درماتوفیت‌ها علاقه زیادی به کراتین دارند. کراتین یک پروتئین است که به وسیله سلولهای پوست تولید شده و در لایه خارجی پوست قرار می‌گیرد. مو و ناخن نیز از کراتین تشکیل شده‌اند به همین دلیل قارچهای درماتوفیتی می‌توانند پوست، مو و پنجه‌های حیوان یا انسان را آلوده کنند. گربه‌های پارسی و هیمالیایی نسبت به دیگران بیشتر درمعرض خطر ابتلا به این بیماری هستند.

درماتوفیت‌ها[ویرایش]

سه نوع درماتوفیت اصلی در انسان ایجاد بیماری می‌کنند. تریکوفیتون، اپیدرموفیتون فلوکوزوم و میکروسپروم از لحاظ عفونت‌زایی و هاگ و کلونی متفاوتند. اپیدرموفیتون فلوکوزوم هرگز مو را مبتلا نمی‌سازد ولی گاهی ناخن مبتلا می‌شود. ولی Tروبروم به ندرت مو را مبتلا می‌سازد ولی درگیری ناخن شایع است.

درماتوفیتوز در حیوانات[ویرایش]

سه نوع قارچ درماتوفیتی شایع در سگ و گربه به نامهای میکروسپوروم کنیس میکروسپوروم ژیپسیوم و تریکوفیتون منتاگروفیس وجود دارند. نوع اول معمولاً از یک حیوان به حیوان دیگر انتقال پیدا می‌کند، نوع دوم از طریق خاک به حیوانات سرایت کرده و سومی از طریق جوندگان مثل موش به حیوان انتقال پیدا می‌کند.

نشانه بیماری[ویرایش]

درماتوفیت‌ها باعث سست شدن موها شده به طوری که به راحتی موها ریزش پیدا کرده واین ریزش مو باعث ایجاد حالت کچلی مهمولا گرد یا سکه مانند در ان ناحیه می‌شود. از علایم دیگر این قارچ‌ها می‌توان به ایجاد جوش‌های کوچک، پوسته پوسته یا تیره شدن پوست، اشاره کرد. اگر قارچ‌های درماتوفیتی پنجه‌ها یا ناخن‌ها را مبتلا کنند، می‌توانند باعث بدشکل شدن ناخن و یا ترشح مایع لزجی از پنجه‌ها شوند.

بعضی از گربه‌ها می‌توانند حامل بیماری باشند، بدون اینکه از خود علایمی را نشان دهند.به این گربه‌ها اصطلاحاً گربه‌های ناقل می‌گویند که باعث انتقال بیماری به سگ و گربه سالم می‌شوند. همچنین قارچ‌های درماتوفیتی می‌توانند باعث ایجاد ضایعات دانه‌دانه مانند ریز بر روی پوست گربه شوند که در اثر ناز و نوازش در زیر دست حس می‌گردند. به این حالت اصطلاحاً التهاب پوست ارزنی می‌گویند.

تشخیص[ویرایش]

علایم ابتلا به قارچهای درماتوفیتی می‌تواند شبیه به چندین بیماری دیگر پوستی باشد، بنابراین هیچوقت تشخیص نمی‌بایست تنها بر اساس شکل و علایم ظاهری ریزش مو داده شود. در صورت شک به بیماری با منشا قارچ درماتوفیتی، دامپزشک ابتدا با قرار دادن منطقه کچلی در زیر نور ماورا بنفش که اصطلاحاً به آن لامپ وود می‌گویند می‌تواند تا حدودی بیماری را تشخیص دهد. معمولاً ضایعاتی که بعضی از این درماتوفیت‌ها در اثر فعالیت خود ایجاد می‌کنند،زیر لامپ وود به رنگ سبز ملایم شبرنگ در می‌آیند. به هر حال عدم وجود این دانه‌های شب‌رنگ سبز مساوی با مبتلا نبودن حیوان نیست و بعضی از درماتوفیت‌ها از خود رنگی متسع نمی‌کنند.

بهترین راه تشخیص قارچهای درماتوفیتی، برداشتن نمونه از پوست وموی محل درگیر و کشت دادن آن است. برای انجام این آزمایش ساده، مقادیری از موهای قسمت آسیب دیده پوست به وسیله یک مسواک یک بار مصرف یا به وسیله یک پونس برداشته و داخل ظروف مخصوص که حاوی مواد مغذی برای رشد این نوع قارچ‌ها است (محیط کشت) گذاشته می‌شود.اگر پس از مدتی (معمولاً ۱۴-۵ روز) درماتوفیت در محیط رشد کند، آن‌وقت مشخص می‌شود که حیوان مبتلا به این بیماری است.

نگارخانه[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • محمد ابراهیم‌زاده اردکانی، دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد، مروری بر بیماری‌های پوستی
  • ویکی‌پدیا انگلیسی