پلاکت

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
پلاکت
Giant platelets.JPG
Image from a میکروسکوپ نوری (۴۰×) from a peripheral blood smear surrounded by red blood cells. One platelet can be seen in the upper left side of the image (purple) and is significantly smaller in size than the red blood cells (stained pink) and the two large نوتروفیل (stained purple).
جزئیات
لاتین thrombocytes
Code TH H۲.۰۰.۰۴٫۱٫۰۳۰۰۱
واژگان کالبدشناسی

پلاکتها (به انگلیسی: Platelets) یا ترومبوسیت‌ها اجسام کروی یا بیضوی کوچکی به قطر ۴–۲ میکرون هستند که از قطعه قطعه شدن سیتوپلاسم سلولهای بزرگی به نام [[مگا کاریوسیت]] (Mega karyocytes) در مغز استخوان حاصل می‌شود، فاقد هسته‌اند. با وجود این در مهره‌داران پست سلولهای هسته داری به نام ترومبوسیت معادل پلاکت می‌باشد. پلاکت سیتوپلاسم وسیع و گرانول های گرد متعدد دارند. پلاکتها را ترومبوسیت نیز می‌نامند. تعداد پلاکتها ۴۰۰–۱۵۰ هزار در هر میکرولیتر خون می‌باشد؛ و عمر آنها ۱۱–۸ روز می‌باشد. هر پلاکت توسط غشایی غنی از گلیکوپروتئین محصور شده و بررسی‌ها بیان‌گر وجود آنتی‌ژنهای گروه خونی ABO در غشای پلاکتها می‌باشد.

عملکرد[ویرایش]

تصویر الکترونی از سلول‌های خون. گویچه سرخ (چپ تصویر) ، پلاکت (میانه تصویر) ، لوکوسیت (راست تصویر)

کار اصلی پلاکت جلوگیری از خونریزی است؛ که این عمل با چسبیدن پلاکتها به همدیگر و محل آسیب دیده رگ و ترشح مواد دخیل در انعقاد انجام می‌گیرد. تحریک پلاکتها در محل آسیب عروقی باعث ترشح ADP می‌گردد که ADP چسبیده به سطح پلاکت موجب چسبیدن پلاکتها بهم و تشکیل توده پلاکتی را می‌کند که به صورت درزگیر عمل کرده و از ادامه خونریزی جلوگیری می‌کند. هم‌زمان با ترشح ADP، سروتونین و ترومبوبلاستین پلاکتی نیز ترشح می‌گردد؛ که اولی باعث انقباض رگها و دومی باعث تبدیل پروترومبین به ترومبین می‌شود. ترومبین، فیبرینوژن محلول پلاسما را به فیبرین غیر محلول تبدیل می‌نماید که سلولهای خونی در لابه‌لای توری ظریف حاصل از فیبرین گرفتار شده و لخته تشکیل می‌گردد.

پلاکت‌ها در رشد و تکامل، ایجاد یا از بین بردن سلول‌های سرطانی و فاکتور رشدی مشتق از پلاکت (PDGF) نیز مشارکت دارند.

تعداد طبیعی پلاکت[ویرایش]

تعدا پلاکت طبیعی در خون بین 100000 تا 500000 در هر میکرومیلی‌لیتر است. پلاکت بالای 500000 را بیماری ترومبوسیتوز و پلاکت‌های کمتر از 100000 را بیماری ترومبوسیتوپنی می‌نامند.[۱]

منابع[ویرایش]

دانشنامه رشد.

پیوند به بیرون[ویرایش]

  1. «پلاکت خون چیست». راستینه.