مترونیدازول

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
مترونیدازول
سامانه‌شناسی نام (آیوپاک)
2-(2-methyl-5-nitro-1H-imidazol-1-yl)ethanol
داده‌های بالینی
نام تجاری Flagyl, Filmet
AHFS/دانشنامه دراگز monograph
رده بارداری B(US) B2 (Au)
تجویز oral, topical, rectal, IV, مهبل
داده‌های فارماکوکینتیکی
فراهمی زیستی 100% (oral)
59–94% (rectal)
متابولیسم کبد
نیمه‌عمر 6–7 hours
دفع گرده (کالبدشناسی) (60-80%), biliary (۶–۱۵٪)
شناسه
شماره سی‌ای‌اس 443-48-1 ✔Y
کد ATC A01AB17 , D06BX01 (WHO)‎, G01AF01 (WHO)‎, J01XD01 (WHO)‎, P01AB01 (WHO)‎, QP51AA01
پاب‌کم CID 4173
بانک‌دارو DB00916
کم‌اسپایدر 4029 ✔Y
UNII 140QMO216E N
KEGG D00409 N
ChEBI CHEBI:۶۹۰۹ ✔Y
ChEMBL CHEMBL137 N
NIAID ChemDB AIDSNO:۰۰۷۹۵۳
داده‌های شیمی
فرمول C6H9N3O۳ 
وزن مولکولی 171.15 g/mol
Physical data
دمای ذوب ۱۵۹–۱۶۳ °C (318–325 °F)

 N(what is this?)  (verify)

مترونیدازول (به انگلیسی: Metronidazole) که تحت نام تجاری فلاجیل (به انگلیسی: Flagyl) و دیگر نام‌ها به‌فروش می‌رسد، یک داروی آنتی بیوتیک و یک ضد انگل است.[۱] از این دارو به‌تنهایی یا در کنار سایر آنتی‌بیوتیک‌ها برای درمان بیماری التهابی لگن، التهاب درون‌شامه قلب و واژینوز باکتریال استفاده می‌شود.[۱] مترونیدازول همچنین برای درمان بیماری کرم گینه، بیماری انگلی ژیاردیاز، تریکومونیازیس، آمیبیاز موثر است. چنانچه ونکومایسین یا فیداکسومایسین (Fidaxomicin) موجود نباشد، این دارو یکی از انتخاب‌ها برای درمان ملایم انتروکولیت با غشای کاذب است.[۱][۲] این دارو به‌صورت خوراکی، پماد یا تزریقی وجود دارد.[۱]

اثرات جانبی متداول مترونیدازول عبارت‌اند از حالت تهوع، دشچشایی، بی‌اشتهایی و سردرد است.[۱] بعضی اوقات، تشنج یا آلرژی به دارو ممکن است دیده شود. برخی بر این باورند که این دارو نباید نباید در دوران اولیه بارداری مصرف شود، در حالی‌که دیگران معتقدند دز مورد نیاز برای درمان تریکومونیازیس، ایمن است.[۳] منابع بر سر ایمن بودن مصرف این دارو در زمان شیردهی با یکدیگر اختلاف نظر دارند.[۳][۴]

مترونیدازول در ال ۱۹۶۰ به‌صورت تجاری در فرانسه عرضه شد.[۵] این دارو جزو فهرست داروهای ضروری سازمان جهانی بهداشت است، داروهایی که در سیستم سلامتی، به‌خاطر داشتن بالاترین میزان ایمنی و اثربخشی، شناخته می‌شوند.[۶] این دارو در اغلب نقاط دنیا قابل تهیه است. قرص‌های مترونیدازول تقریبا ارزان قیمت هستند و هزینه تهیه آن‌ها بین ۰٫۰۱ تا ۰٫۱ دلار است.[۷][۸] در ایالات متحده آمریکا، هزینه ۱۰ روز درمان با این دارو، برابر با ۲۶ دلار می‌شود. در سال ۲۰۱۷، این دارو، با بیش از ۱۲ میلیون نسخه تجویز، رتبه ۵۸‌ام در فهرست پرمصرف‌ترین داروهای تجویز شده در ایالات متحده آمریکا را کسب کرد.[۹][۱۰]

موارد مصرف[ویرایش]

درمان بیماری‌های ایجاد شده توسط باکتری‌ها: واژینوز باکتریال، بیماری‌های التهابی لگن (همراه با سایر آنتی بیوتیک‌هاکولیت پسودوممبرانو (کولیت با غشای کاذبزخم پپتیک (برای ریشه کنی هلیکوباکتر پیلوری)، بیماری‌های ایجادشده به وسیلهٔ باکتری‌های بی هوازی.

درمان بیماری‌های ایجاد شده توسط پروتوزوآها: واژینیت (تریکوموناس واژینالیس)، عفونت‌های آمیبی، عفونت‌های ژیاردیایی.

سایر موارد استفاده: بیماری کرون، بیماری روزاسه (مصرف جلدی مترونیدازول)

مکانیسم اثر[ویرایش]

مترونیدازول پس از جذب در سلول، تحت واکنش‌های درون سلولی احیا شده و به متابولیت‌های سمی تبدیل می‌گردد. متابولیت‌های مترونیدازول سبب آسیب دی-ان-آی DNA سلولی می‌شوند. از آنجا که واکنش‌های احیای مربوط به تولید این متابولیت‌ها تنها درسلول‌های بی هوازی رخ می‌دهند، سلول‌های انسان و باکتری‌های هوازی تا حد زیادی از آسیب مصونند.

عوارض جانبی[ویرایش]

(عوارض جانبی شایع) لکوپنی، نوتروپنی، نوروپاتی محیطی، اثرات شبه دی سولفیرام (تهوع، استفراغ، برافروختگی پوست و تاکی کاردی، هنگامی که مترونیدازول با الکل مصرف شود، احتمال بروز نشانگان استیونز-جانسون (هنگام مصرف همزمان با مبندازول)، بوی بد مدفوع، طعم فلزی در دهان، و خارش پوست[۱۱] و خشکی دهان

موارد احتیاط[ویرایش]

برخی مواردی که در حین مصرف این دارو باید مد نظر قرار گیرند:[نیازمند منبع]

  1. در صورت بارداری مصرف این دارو ممنوع است.
  2. پیگیری وضعیت بالینی و آزمایشگاهی بیمار در صورتی که طول درمان از ۱۰ روز تجاوز کند، توصیه می‌شود.
  3. در صورت بروز تحریک گوارشی، مترونیدازول را می‌توان با غذا مصرف کرد.
  4. مترونیدازول تزریقی فقط باید به صورت انفوزیون آهسته وریدی مصرف شود؛ که در این صورت انفوزیون محلول‌ها یا سرم‌های دیگر باید قطع شود.
  5. شستن دست‌ها قبل و بعد از استعمال واژینال دارو توصیه می‌شود. همچنین رعایت اصول بهداشتی برای جلوگیری از بروز مجدد عفونت ضروری است.
  6. در صورت بروز حساسیت یا تحریک، مصرف دارو باید قطع شود.
  7. در صورت مصرف شکل واژینال این دارو در درمان تریکوموناز، استفاده از کاندوم به منظور پیشگیری از بروز مجدد عفونت ضروری است. ممکن است به‌طور همزمان مردان نیز به مصرف این دارو نیاز داشته باشند.
  8. در صورت بروز سر گیجه یا منگی با مصرف این دارو باید احتیاط نمود.
  9. در طول مصرف شکل واژینال این دارو، به منظور پیشگیری از عفونت متقاطع، عفونت مجدد یا رقیق شدن دوز دارو، باید از مقاربت جنسی خودداری نمود.
  10. در صورت وجود بیماری مزمن میگرن به هیچ عنوان مصرف نگردد تداخل شدید و خطرناک

تداخل‌های دارویی[ویرایش]

اثر وارفارین درصورت مصرف همزمان با این دارو ممکن است افزایش یابد. مترونیدازول متابولیسم فنی توئین را مهار می‌کنند و غلظت پلاسمایی این دارو را افزایش می‌دهند. فنوباربیتال، متابولیسم این دارو را افزایش و غلظت پلاسمایی آن را کاهش می‌دهد. مترونیدازول متابولیسم فلوئورواوراسیل را مهار می‌کند و احتمال مسمومیت با لیتیم با مصرف همزمان مترونیدازول گزارش شده‌است. واکنش شبه دی سولفیرام با مصرف همزمان مترونیدازول و فراورده‌های حاوی الکل ممکن است بروز کند. سایمتیدین نباید با مترونیدازول مصرف شود زیرا ممکن است باعث افزایش سطح مترونیدازول در بدن و افزایش عوارض جانبی شود.

مقدار مصرف[ویرایش]

بزرگسالان: به عنوان ضد باکتری سیستمیک در عفونت‌های بی‌هوازی مقدار mg/kg 5/7 حداکثر تا یک گرم هر ۶ ساعت به مدت ۷ روز یا بیشتر مصرف می‌شود. در التهاب روده، ۵۰۰ میلیگرم چهار بار در روز، در کولیت ناشی از آنتی بیوتیک ۵۰۰ میلیگرم ۴–۳ بار در روز، در گاستریت وزخم دوازدهه ناشی از هلیکوباکتر پیلوری به عنوان درمان کمکی ۵۰۰ میلیگرم ۳ بار در روز به همراه سایر آنتی بیوتیک‌های خوراکی و درمان واژینوز باکتریایی، ۵۰۰ میلیگرم ۲ بار در روز برای ۷ روز مصرف می‌شود. به عنوان ضد تک یاخته در آمیبیازیس ۷۵۰–۵۰۰ میلیگرم ۳ بار در روز برای ۱۰–۷ روز، در بالانتیدیازیس ۷۵۰ میلیگرم ۳ بار در روز برای ۵ یا ۶ روز، در ژیاردیازیس ۲ گرم یکبار در روز برای ۳ روز یا ۲۵۰ میلیگرم ۳ بار در روز به مدت ۷–۵ و در درمان تریکومونازیس ۲ گرم به صورت مقدار واحد، یک گرم ۲ بار در روز به مدت یک روز یا ۲۵۰ میلیگرم ۳ بار د روز به مدت ۷ روز مصرف می‌شود. کودکان: به عنوان ضد باکتری در عفونت‌های بی‌هوازی mg/kg 5/7 هر ۶ ساعت یا mg/kg 10 هر ۸ ساعت مصرف می‌شود. به عنوان ضد تک یاخته در درمان آمیبیازیس mg/kg 7/16-6/11، سه بار در روز به مدت ۱۰ روز، در بالانتیدیازیس mg/kg 7/16-6/11 سه بار در روز به مدت ۵ روز، در ژیاردیازیس mg/kg 5 سه بار در روز به مدت ۷–۵ روز و در درمان تریکومونازیس mg/kg 5 سه بار در روز به مدت ۷ روز مصرف می‌شود.

تزریقی[ویرایش]

بزرگسالان: به عنوان ضد باکتری سیستمیک در عفونت‌های بی‌هوازی ابتدا mg/kg 15 و سپس mg/kg 5/7 تا حداکثر یک گرم، هر ۶ ساعت به مدت ۷ روز یا بیشتر انفوزیون وریدی می‌شود. برای پیشگیری از عفونت در اعمال جراحی، mg/kg 15 یک ساعت قبل از شروع جراحی و mg/kg 5/76 و ۱۲ ساعت پس از مقدار اولیه، انفوزیون وریدی می‌شود. به عنوان ضد تک یاخته در درمان آمیبیازیس ۷۵۰–۵۰۰ میلیگرم هر ۸ ساعت به مدت ۱۰–۵ روز انفوزیون وریدی می‌شود.

کودکان: به عنوان ضد باکتری سیستمیک در عفونت‌های بی‌هوازی، در نوزادان نورس، mg/kg 15 به عنوان مقدار اولیه و سپس mg/kg 7-5 و ۱۲ ساعت، تا ۴۸ ساعت پس از مقدار اولیه، انفوزیون وریدی می‌شود. در نوزادان کامل، mg/kg 15 به عنوان مقدار شروع و سپس mg/kg 5/7 هر ۱۲ ساعت، تا ۲۴ ساعت پس از آن مقدار مصرف اولیه، انفوزیون وریدی می‌شود. در نوزادان با سن ۷ روز و بزرگتر، مقدار mg/kg 15 به عنوان مقدار شروع و سپس mg/kg 5/7 هر ۶ ساعت از راه انفوزیون وریدی مصرف می‌شود.

واژینال:در واژینوز باکتریایی یا تریکومونازیس، mg 500 هر شب به مدت ۱۰ یا ۱۲ روز متوالی از راه واژینال مصرف می‌شود.

مصرف مترونیدازول در دوران بارداری[ویرایش]

مترونیدازول در دوران بارداری برای جنین مضر است و در صورتی که بارداری هستید و یا قصد حاملگی دارید، قبل از مصرف مترونیدازول با پزشک مشورت کنید. مصرف مترونیدازول در زمان حاملگی بستگی به شرایط شما و عفونت دارد. وجود عفونت در دوران بارداری برای جنین و مادر بسیار مضر است. اگر پزشک تشخیص دهد که فواید مصرف مترونیدازول در دوران بارداری برای درمان عفونت باکتریایی، بیشتر از عوارض آن است، این دارو را برای شما تجویز خواهد کرد. در زمان مصرف این دارو بهتر است مقدار زیادی آب مصرف کنید.

جستارهای وابسته[ویرایش]

اشکال دارویی[ویرایش]

Infusion: 500 mg/100 ml

Tablet: 250 mg

Suspension: 125 mg/5ml (as Benzoate)

Suppository: 500 mg

Vaginal Tablet: 500 mg

Vaginal Gel: 0.75%

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ ۱٫۴ "Metronidazole". The American Society of Health-System Pharmacists. Archived from the original on 6 September 2015. Retrieved 31 July 2015.
  2. McDonald LC, Gerding DN, Johnson S, Bakken JS, Carroll KC, Coffin SE, et al. (March 2018). "Clinical Practice Guidelines for Clostridium difficile Infection in Adults and Children: 2017 Update by the Infectious Diseases Society of America (IDSA) and Society for Healthcare Epidemiology of America (SHEA)". Clinical Infectious Diseases. 66 (7): e1–e48. doi:10.1093/cid/cix1085. PMC 6018983. PMID 29462280.
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ "Metronidazole Use During Pregnancy". www.drugs.com. Archived from the original on 1 January 2017. Retrieved 1 January 2017.
  4. "Safety in Lactation: Metronidazole and tinidazole". SPS - Specialist Pharmacy Service. Retrieved 22 February 2020.
  5. Corey EJ (2013). Drug discovery practices, processes, and perspectives. Hoboken, N.J.: John Wiley & Sons. p. 27. ISBN 9781118354469. Archived from the original on 8 September 2017.
  6. World Health Organization (2019). World Health Organization model list of essential medicines: 21st list 2019. Geneva: World Health Organization. hdl:10665/325771. WHO/MVP/EMP/IAU/2019.06. License: CC BY-NC-SA 3.0 IGO.
  7. "Sources and Prices of Selected Medicines and Diagnostics for People Living with HIV/AIDS". World Health Organization. 2005. Archived from the original on 29 January 2016. Retrieved 1 August 2015. line feed character in |title= at position 81 (help)
  8. Bennett JD, Dolin R, Blaser MJ, eds. (2014). Mandell, Douglas, and Bennett's Principles and Practice of Infectious Diseases (8 ed.). Elsevier Health Sciences. p. 2753. ISBN 9780323263733. Archived from the original on 8 September 2017.
  9. "The Top 300 of 2020". ClinCalc. Retrieved 11 April 2020.
  10. "Metronidazole - Drug Usage Statistics". ClinCalc. Retrieved 11 April 2020.
  11. «Metronidazole (Oral Route) Side Effects - Mayo Clinic». www.mayoclinic.org. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۵-۱۹.

پیوند به بیرون[ویرایش]