فارنژیت

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
التهاب گلو
Pharyngitis.jpg
آماس اروفارنکس: متورم و قرمز.
طبقه‌بندی و منابع خارجی
تخصص پزشکی ریه
آی‌سی‌دی-۱۰ J02, J31.2
آی‌سی‌دی-۹ 462, 472.1
دادگان بیماری‌ها 24580
مدلاین پلاس 000655
ای‌مدیسین emerg/419
سمپ D010612

فارِنژیت (به انگلیسی: Pharyngitis) یا التهاب گلو، به عنوان یک علامت در بسیاری از بیماری های عفونی و التهابی دستگاه تنفس فوقانی دیده می شود. این علامت بسیار شایع می باشد. بسیاری از عوامل ویروسی و باکتریال و حتی غیرعفونی باعث فارنژیت می شوند. فارنژیت می‌تواند باعث ورم لوزه ها شود و گاه با تب و سرفه همراه است.

انواع فارنژیت[ویرایش]

  1. حاد
  2. مزمن

علل فارنژیت حاد[ویرایش]

باکتریایی[ویرایش]

  • شایع‌ترین نوع فارنژیت باکتریایی، فارنژیت استرپتوکوکی است. عامل ایجاد کننده در فارنژیت استرپتوکوکی همان طور که از نامش پیدا است، یک باکتری به نام استرپتوکوک می‌باشد. استرپتوکوک باعث ایجاد گلودرد، قرمزی و اگزودا (پوشش زرد روی لوزه ها)، پتشی یا دانه های قرمز روی فضای خلفی حلق می شود. همراه با تب، بزرگ شدن غدد لنفاوی قسمت قدامی گردن، سردرد، دل درد و استفراغ هم وجود دارد. در این بیماری معمولاً سرفه، عطسه و آبریزش بینی فراوان وجود ندارد. تشخیص قطعی این بیماری با کشت حلق و یا تست سریع ترشحات حلق از نظر وجود استرپتوکوک است. تست سریع به طور وسیع در دسترس پزشکان در ایران نیست و کشت حلق هم در صورت اعتماد به آزمایشگاه و بیمار باید انجام شود، بنابراین تشخیص فارنژیت استرپتوکوکی در ایران معمولاً بر اساس علائم بالینی انجام می‌شود. وجود استرپتوکوک در حلق انسان و رشد آن در صورت عدم درمان و کنترل بیماری، ممکن است منجر به تب روماتیسمی شود و از این نظر، درمان آن حائز اهمیت بسیار است.
  • سایر علل عبارت اند از:

ویروسی[ویرایش]

  • اکثر عوامل ایجاد کننده ی فارنژیت، ویروس ها هستند که می توانند با تب و ضایعات تاولی در ناحیه حلق و دهان، خستگی، عطسه و سرفه همراه باشند. این ویروس ها از گروه انتروویروس ها می باشند و می توانند ضایعات جلدی نیز ایجاد کنند.
  • ویروس سرخک
  • سایر ویروس های درگیر کننده دستگاه تنفس مثل رینوویروس (ویروس سرماخوردگی) و کروناویروس را نباید فراموش کرد. این‌ها می‌توانند مشکلاتی برای گوش و شش ها نیز ایجاد کنند.
  • ویروس اپشتین بار ‌(Epstein-Barr) نیز به عنوان یکی از علایم خود باعث ایجاد فارنژیت اگزوداتیو در ناحیه حلق می شود.
  • ویروس هرپس سیمپلکس تیپ I (تبخال)، در صورت ایجاد عفونت اولیه ممکن است باعث ضایعات زخمی و تاولی در داخل دهان همراه با تب و بی اشتهایی شود. این ضایعات ممکن است حتی به کنار لب نیز تجاوز نمایند. درمان علامتی برای درد، التهاب شدید و درمان ضد ویروس در این گونه موارد انجام می شود.
  • ویروس آبله مرغان
  • عفونت های شدیدتر در ناحیه فارنکس می تواند به صوررت ژنژیویت نکروزان اولسراتیو(ضایعات زخمی شونده لثه ها) توسط عوامل بی هوازی دهان باشد و فرم شدیدتر آن آنژین لودویگ به صورت سلولیت در ناحیه قسمت فکی و زیرزبانی است که با درگیری عوامل بی هوازی همراه بوده و نیاز به بستری و درمان با آنتی بیوتیک وریدی دارد.

قارچی[ویرایش]

سایر[ویرایش]

علل غیر عفونی[ویرایش]

  • مواد شیمیایی

علل فارنژیت مزمن[ویرایش]

  • وجود عفونت پایدار در اطراف حلق (مانند ورم مخاط بینی مزمن، ورم لوزه مزمن، سینوزیت مزمن، عفونت دندانی، گلودرد مزمن)
  • تنفس دهانی (مانند بسته شدن بینی به دلیل پولیپ، تومور و یا بیرون زدگی دندان به سمت لب ها)
  • حساسیت مزمن (مانند سیگار زیاد، جویدن تنباکو، خوردن غذاهای تند، مصرف زیاد الکل)
  • آلودگی محیطی (محیط پردود یا هوای کثیف شهر)
  • هوار کشیدن (باعث صدمه به حلق و حنجره و فارنژیت مزمن میشود)

انواع فارنژیت مزمن[ویرایش]

  1. فارنژیت زکامی
  2. فارنژیت دانه دار (تصویر)

علائم کلی فارنژیت مزمن[ویرایش]

  • درد یا مشکل در گلو بخصوص در اول صبح
  • احساس وجود چیز خارجی در حلق
  • خستگی صدا
  • سرفه

علائم فارنژیت زکامی[ویرایش]

  • گرفتگی دیواره حلق
  • تراکم خون در رگ های روی حلق
  • تراوش خلط زیاد

علائم فارنژیت دانه دار[ویرایش]

  • برجستگی روی دیواره ی حلق
  • گرفتگی حلق
  • تراکم خون در رگ های روی حلق
  • وجود غدد کوچک برجسته روی حلق
  • کشیده شدن ماهیچه های کنار حلقی در چپ و راست
  • ورم زبان کوچک

درمان[ویرایش]

در صورتیکه منبع بیماری باکتریایی یا قارچی باشد از درمان با آنتی بیوتیک ها و یا داروهای ضدقارچ استفاده میکنند. در صورتی که منبع بیماری ویروسی باشد درمان بسته به نوع ویروس متفاوت است. در درمان فارنژیت مزمن باید بیماری ای که موجب فارنژیت شده است پیدا شده و درمان شود. در درمان فارنژیت دانه دار گاهی از لیزر برای از بین بردن دانه های ته حلق استفاده میشود. نکته قابل ذکر این است که بطور کلی در درمان فارنژیت ها از دگزامتازون استفاده نشود. چون اکثر عوامل ویرال در اثر تزریق این دارو شدت یافته علی‌رغم بهبود آنی و ظاهری بیمار طولانی شدن عفونت و دوره بیماریزایی را بدنبال دارد. عموم بیماران فردای پس از تزریق دگزامتازون از بدتر شدن علائم بالینی خود شکایت دارند. اما استفاده از ضد التهاب نظیر ناپروکسن یا تولمتین یا بروفن بلامانع است. از تجویز آسپیرین در دوران اپیدمی آنفلوآنزا بعلت احتمال ایجاد سندرم ری پرهیز شود. [۱]

منابع[ویرایش]

  1. http://molaabedin.blogfa.com/post-12.aspx دکتر ملاعابدین