الکساندر دوبچک

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
الکساندر دوبچک
Dubcek.jpg
دوبچک در سال ۱۹۸۹
شناسنامه
زادروز ۲۷ نوامبر ۱۹۲۱
زادگاه چکسلواکی
تاریخ مرگ ۷ نوامبر ۱۹۹۲
محل مرگ پراگ، چکسلواکی
اطلاعات سیاسی
حزب سیاسی حزب کمونیست اسلواکی(۱۹۳۹-۱۹۴۸)
حزب کمونیست چکسلواکی(۱۹۴۸-۱۹۷۰)
حزب سوسیال دموکرات اسلواکی(۱۹۹۲)

الکساندر دوبچک، سیاست‌مدار برجستۀ چکسلواکی است که ۱۹۲۱م در اسلواکی به دنیا آمد. وی در جمهوری روسیه در شوروی پیشین رشد یافت، جایی که پدرش با گروهی از کمونیست‌های چک اسلواکی، در سال ۱۹۲۵ اقدام به تأسیس یک واحد اشتراکی صنعتی نمودند.

عضویت در حزب کونیست[ویرایش]

دوبچک پس از سپری کردن تحصیلات خود به چک اسلواکی بازگشت و با عضویت در حزب کمونیست چک اسلواکی، در سال ۱۹۴۴ در شمار نیروهای چریکی قیام ملی اسلواک ، بر ضد آلمان‌ها به مبارزه برخاست. وی در سال‌های پس از جنگ، به طور مداوم در حزب کمونیست ارتقاء مقام یافت به طوری که در ۴۷ سالگی، نخستین فردی بود که از اسلواکی به عنوان دبیر حزب کمونیست چک اسلواکی برگزیده می‌شد.

اصلاحات در چک اسلواکی[ویرایش]

نوشتار اصلی: بهار پراگ

انتخاب دوبچک که به داشتن افکار آزادی‌خواهانه شهرت داشت، نگرانی اتحاد جماهیر شوروی را برانگیخت و شتاب تحولات در چکسلواکی و فاصله گرفتن این کشور از سایر کشورهای کمونیست بر نگرانی رهبران شوروی افزود. ادامهٔ این شرایط و روند اصلاح‌طلبی دوبچک که به بهار پراگ مشور است، سبب شد تا نیروهای سازمان پیمان ورشو در اوت یعنی هشت ماه پس از به قدرت رسیدن دوبچک، به چکسلواکی یورش برند. اعضای پیمان ورشو این حمله را با عنوان حفظ و حراست از دست‌اوردهای سوسیالیسم موجه جلوه می‌دادند.

بازداشت[ویرایش]

دوبچک چهار روز پس از سقوط کشورش، از بازداشت‌گاه خود در اوکراین به کاخ کرملین منتقل شد و لئونید برژنف رهبر وقت شوروی با تهدید و تطمیع توانست او را قانع سازد که به انجام وظایف خود در مقام دبیرکلی حزب کمونیست چکسلواکی ادامه دهد. دوبچک مشروط به خروج نیروهای نظامی ورشو و موافقت برژنف مبنی بر خروج نیروها به محض عادی شدن اوضاع، به کشورش برگردانده شد.

برکناری از دبیرکلی حزب[ویرایش]

روند عادی شدن اوضاع در چکسلواکی تا اوایل سال ۱۹۶۹ به درازا انجامید تا این که در روز هفدهم آوریل ۱۹۶۹ دوبچک از سمت دبیرکلی حزب کمونیست چک اسلواکی برکنار شد. دوبچک در ابتدا به سمت سفیر چک اسواکی در آنکارا تعیین گردید ولی پس از چند ماه به پراگ احضار شد و به کارمندی ساده یک شرکت تعاونی کشاورزی در یکی از شهرهای چکسلواکی تنزل رتبه یافت.

ریاست پارلمان[ویرایش]

دوبچک از آن تاریخ تا سال ۱۹۸۹، به مدت بیست سال هیچ‌گونه فعالیت سیاسی نداشت و تحت‌الحفظ در خانه خود زندگی می‌کرد. اما در پاییز این سال، در پی موج اصلاح‌گرایی در خاور اروپا و فروپاشی کمونیسم، ازنو در صحنه سیاسی چک اسلواکی مطرح شد و در جریان تغییرات سیاسی کادر رهبری این کشور، به عنوان رئیس مجلس فدرال چک اسلواکی انتخاب شد.

مرگ[ویرایش]

یادوارهٔ الکساندر دوبچک

الکساندر دوبچک سرانجام در هشتم نوامبر ۱۹۹۲ در پی یک حادثه رانندگی در هفتاد و یک سالگی درگذشت.[۱]

منابع[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. سید علی حق‌شناس، مبانی دیپلماسی و آداب دیپلماتیک، تهران، سنا، ۱۳۹۰، ص ۷۳،