الکساندر دوبچک

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
الکساندر دوبچک
دوبچک در سال ۱۹۸۹
دبیر اول حزب کمونیست چکسلواکی
مشغول به کار
۵ ژانویه ۱۹۶۸ – ۱۷ آوریل ۱۹۶۹
پس از Antonín Novotný
پیش از گوستاو هوشاک
رئیس مجلس فدرال چکسلواکی
مشغول به کار
۲۸ دسامبر ۱۹۸۹ – ۲۵ ژوئن ۱۹۹۲
مشغول به کار
۲۸ آوریل ۱۹۶۹ – ۱۵ اکتبر ۱۹۶۹
اطلاعات شخصی
تولد ۲۷ نوامبر ۱۹۲۱(۱۹۲۱-11-۲۷)
، چکسلواکی
مرگ ۷ نوامبر ۱۹۹۲ میلادی (۷۰ سال)
پراگ،
ملیت  چکسلواکی
حزب سیاسی حزب کمونیست اسلواکی(۱۹۳۹–۱۹۴۸)
حزب کمونیست چکسلواکی(۱۹۴۸–۱۹۷۰)
حزب سوسیال دموکرات اسلواکی(۱۹۹۲)
پیشه سیاست‌مدار
امضاء

الکساندر دوبچک (اسلواکی: Alexander Dubček)، سیاست‌مدار برجستهٔ چکسلواکی است که ۱۹۲۱م در اسلواکی به دنیا آمد. وی در روسیه شوروی رشد یافت، جایی که پدرش با گروهی از کمونیست‌های چکسلواکی، در سال ۱۹۲۵ اقدام به تأسیس یک واحد اشتراکی صنعتی نمودند.

عضویت در حزب کونیست[ویرایش]

دوبچک پس از سپری کردن تحصیلات خود به چکسلواکی بازگشت و با عضویت در حزب کمونیست چکسلواکی، در سال ۱۹۴۴ در شمار نیروهای چریکی قیام ملی اسلواک، بر ضد آلمان‌ها به مبارزه برخاست. وی در سال‌های پس از جنگ، به طور مداوم در حزب کمونیست ارتقاء مقام یافت به طوری که در ۴۷ سالگی، نخستین فردی بود که از اسلواکی به عنوان دبیر حزب کمونیست چکسلواکی برگزیده می‌شد.

اصلاحات در چکسلواکی[ویرایش]

نوشتار اصلی: بهار پراگ

انتخاب دوبچک که به داشتن افکار آزادی‌خواهانه شهرت داشت، نگرانی اتحاد جماهیر شوروی را برانگیخت و شتاب تحولات در چکسلواکی و فاصله گرفتن این کشور از سایر کشورهای کمونیست بر نگرانی رهبران اتحاد شوروی افزود. ادامهٔ این شرایط و روند اصلاح‌طلبی دوبچک که به بهار پراگ مشور است، سبب شد تا نیروهای سازمان پیمان ورشو در اوت یعنی هشت ماه پس از به قدرت رسیدن دوبچک، به چکسلواکی یورش برند. اعضای پیمان ورشو این حمله را با عنوان حفظ و پاسداری از دستاوردهای سوسیالیسم موجه جلوه می‌دادند.

بازداشت[ویرایش]

دوبچک چهار روز پس از سقوط کشورش، از بازداشتگاه خود در اوکراین به کاخ کرملین منتقل شد و لئونید برژنف رهبر وقت شوروی با تهدید و تطمیع توانست او را قانع سازد که به انجام وظایف خود در مقام دبیر کلی حزب کمونیست چکسلواکی ادامه دهد. دوبچک مشروط به خروج نیروهای نظامی ورشو و موافقت برژنف مبنی بر خروج نیروها به محض عادی شدن اوضاع، به کشورش برگردانده شد.

برکناری از دبیرکلی حزب[ویرایش]

یادوارهٔ الکساندر دوبچک

روند عادی شدن اوضاع در چکسلواکی تا اوایل سال ۱۹۶۹ به درازا انجامید تا این که در روز هفدهم آوریل ۱۹۶۹ دوبچک از سمت دبیرکلی حزب کمونیست چکسلواکی برکنار شد. دوبچک در ابتدا به سمت سفیر چک اسواکی در آنکارا تعیین گردید ولی پس از چند ماه به پراگ احضار شد و به کارمندی ساده یک شرکت تعاونی کشاورزی در یکی از شهرهای چکسلواکی تنزل رتبه یافت.

ریاست پارلمان[ویرایش]

دوبچک از آن تاریخ تا سال ۱۹۸۹، به مدت بیست سال هیچگونه فعالیت سیاسی نداشت و زیر نظر، در خانه خود زندگی می‌کرد. اما در پاییز این سال، در پی موج اصلاح‌گرایی در شرق اروپا و فروپاشی کمونیسم، از نو در صحنه سیاسی چکسلواکی مطرح شد و در جریان تغییرات سیاسی کادر رهبری این کشور، به عنوان رئیس مجلس فدرال چکسلواکی انتخاب شد.

مرگ[ویرایش]

الکساندر دوبچک سرانجام در هشتم نوامبر ۱۹۹۲ در پی یک حادثه رانندگی در هفتاد و یک سالگی درگذشت.[۱]

منابع[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. سید علی حق‌شناس، مبانی دیپلماسی و آداب دیپلماتیک، تهران، سنا، ۱۳۹۰، ص ۷۳،