پیمان ورشو

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
پیمان دوستی، همکاری، و کمک متقابل
روسی: Договор о дружбе, сотрудничестве и взаимной помощи
Warsaw Pact Logo.svg
Accurate Location Warsaw Pakt.svg
اعضای پیمان ورشو
شعار Союз мира и социализма  (روسی)
"اتحاد صلح و سوسیالیسم"
تشکیل ۱۴ مه ۱۹۵۵
انقراض ۱ جولای ۱۹۹۱
نوع پیمان اتحاد نظامی
دفتر مرکزی ورشو, لهستان
(فرماندهی و کنترل)
موسکو, شوروی
عضویت

بلغارستان بلغارستان
چکسلواکی چکسلواکی
آلمان شرقی آلمان شرقی
مجارستان مجارستان
لهستان لهستان
رومانی رومانی
اتحاد جماهیر شوروی شوروی

آلبانی آلبانی (خروج از پیمان در سال ۱۹۶۸)
فرمانده عالی
پتر لشف (آخرین)
رییس ستاد مشترک
ولادیمیر لوبوف (آخرین)


پیمان ورشو یا پیمان دوستی، همکاری، و کمک متقابل نام یک پیمان نظامی است که از سال ۱۹۵۵ تا ۱۹۹۱ برقرار بود. این پیمان در ۱۴ مه سال ۱۹۵۵ [۱](۲۳ اردیبهشت ۱۳۳۴) به امضای هشت کشور آلبانی، آلمان شرقی، بلغارستان، چکسلواکی، شوروی، رومانی، لهستان و مجارستان رسید و در جنگ سرد رقیب پیمان ناتو محسوب می‌گردید.

این پیمان، که عنوان اصلی آن «پیمان همیاری اروپای شرقی» است، برای بیست سال بسته شده و در مه ۱۹۵۵ در ورشو به امضای نمایندگان این کشورها رسید. اما آلبانی در ۱۹۶۱ از آن کنار گذاشته شد و خود در ۱۹۶۸ از آن کناره گرفت. هدف آن همکاری و همیاری دولت‌های اروپای شرقی است. به موجب این پیمان، ستاد فرماندهی یگانه‌ای برای تمام نیروهای مسلح کشورهای عضو به وجود آمد. دولت‌های امضاکننده‌ی پیمان متعهد شده‌اند که در روابط خود از تهدید و بکار بردن زور خودداری کنند و هرگاه به هریک از دولت‌های عضو در اروپا حمله شود، با تمام نیرو به آن یاری دهند. کنفرانس پیان ورشو، که به امضای این پیمان انجامید، پنج روز پس از رسمیت یافتن «اتحادیه‌ی اروپای غربی» و بازگشت حاکمیت کامل به جمهوری فدرال آلمان تشکیل شد. پیمان در ۱۹۷۵ از سر گرفته شد.[۲]

اعضا[ویرایش]

مفاد[ویرایش]

اعضاء پیمان ورشو متعهد شدند تا در صورت بروز حمله به یک یا چند کشور عضو، به دفاع از آنها بپردازند. همچنین طبق این قرارداد روابط بین امضاء کنندگان قرارداد مستلزم عدم دخالت در امور داخلی و احترام به استقلال و حاکمیت ملی انها بود. اندکی بعد، با دخالت شوروی در انقلاب مجارستان در سال ۱۹۵۶ و چکسلواکی در ۱۹۶۸، قانون عدم دخالت نقض شد. در هر دو مورد شوروی ادعا کرد که از او دعوت شده است و بنابراین رسماً این قانون نقض شده محسوب نشد.

انحلال پیمان ورشو[ویرایش]

پس از سال ۱۹۸۹، حکومت‌های جدید اروپای مرکزی و شرقی تمایلی به پشتیبانی از پیمان ورشو نداشتند. در ژانویه ۱۹۹۱ کشورهای چکسلواکی، لهستان و مجارستان اعلام کردند تا تاریخ ۱ ژوئیه ۱۹۹۱ از این پیمان کاملاً کناره‌گیری خواهند کرد. در فوریه ۱۹۹۱، بلغارستان نیز به انها پیوست. آلبانی که قبلاً در سال ۱۹۶۸ از این پیمان خارج شده بود که عملاً فقط سه کشور باقی‌ماندند.

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. BBC ON THIS DAY | 14 | 1955: Communist states sign Warsaw Pact
  2. دانشنامه‌ی سیاسی- داریوش آشوری-نشر مروارید- چاپ شانزدهم 1387- ص92