حمله پیمان ورشو به چکسلواکی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
Warsaw Pact invasion of Czechoslovakia
بخشی از the جنگ سرد
Man in front of the Tank Czechoslovakia 1968.jpg
©Ladislav Bielik,Šafárikovo námestie, Bratislava: Emil Gallo baring his chest in a gesture of defiance
تاریخ 2۰ اوت ۱۹۶۸ – 2۰ سپتامبر ۱۹۶۸
مکان Czechoslovakia
نتیجه Warsaw Pact victory
  • Moscow Protocol
  • Soviet military presence in Czechoslovakia until 1991
  • Withdrawal of Albania from the Warsaw Pact in September ۱۹۶۸
طرفین درگیر
پیمان ورشو:
اتحاد جماهیر شوروی اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی
بلغارستان Bulgaria
لهستان Poland
 آلمان شرقی
مجارستان Hungary
چکسلواکی Czechoslovakia
Supported by:
رومانی Romania
یوگسلاوی جمهوری فدرال سوسیالیستی یوگسلاوی
آلبانی Albania
فرماندهان و رهبران
اتحاد جماهیر شوروی لئونید برژنف
اتحاد جماهیر شوروی Ivan Pavlovsky
اتحاد جماهیر شوروی Andrei Grechko
چکسلواکی الکساندر دوبچک
چکسلواکی Ludvík Svoboda
چکسلواکی Martin Dzúr
قوا
500,000 (27 divisions)

6,300 tanks, 800 airplanes, 2,000 cannons[نیازمند منبع]

۲۰۰٬۰۰۰ / ۶۰۰٬۰۰۰=30 divisions in 2–3 days

(with general mobilization about 2,500,000)[نیازمند شفاف‌سازی] more than 250 airplanes 2,500–3,000 tanks (numbers classified)

تلفات
اتحاد جماهیر شوروی 96 killed (84 in accidents),
لهستان 10 killed (in accidents and suicides)
مجارستان 4 killed (in accidents)
بلغارستان 2 killed
Flag of the Czech Republic.svg 108 civilians killed, over 500 wounded.

شامگاه ۲۰ آگوست ۱۹۶۸، اتحاد جماهیر شوروی به همراه هم‌پیمانانش در پیمان ورشو -بلغارستان، جمهوری دموکراتیک آلمان (آلمان شرقی)، مجارستان و لهستان- به چکسلواکی حمله کرد. این حمله در مخالفت با بهار پراگ، الکساندر دوبچک و اصلاحاتِ سیاسیِ او بود. در این شب ۲۰۰٬۰۰۰ سرباز و ۲٬۰۰۰ تانک به خاک چکسلواکی وارد شدند.[۱]

واکنش‌ها در چکسلواکی[ویرایش]

مخالفت گستردهٔ مردم به صورت مقاومت بدون خشونت نمود پیدا کرد. در پراگ و شهرهای دیگر مردم با شماتت و سرزنش با سربازانِ پیمان ورشو برخورد می‌کردند. آن‌ها هر گونه کمک اعم از آب و غذا را از مهاجمان دریغ می‌کردند. دیوارنگاری‌ها و پلاکاردها مهاجمان، رهبران شوروی و هم‌دستان‌شان را محکوم می‌کرد. شهروندان جهت‌ها را اشتباهی به سربازان نشان می‌دادند و حتی علائم راهنمایی و رانندگی را (به جز آن‌هایی که در جهت مسکو بود) از بین برده بودند.[۲]

در ۱۹ ژانویهٔ ۱۹۶۹، یان پالاخ خودش را در میدانی در شهر پراگ به آتش کشید. او به موج جدید سرکوب آزادی بیان اعتراض می‌کرد.

واکنش‌ها در دیگر کشورهای عضو پیمان ورشو[ویرایش]

رشارت شیویتز در اعتراض به حمله، خودش را به آتش کشید.

بسیاری از مردمِ اتحاد جماهیر شوروی با این حمله موافق نبودند. در ۱۸ آگوست، میدان سرخ مسکو شاهد اعتراض ۸ نفر بود که شعارهایی علیه حملهٔ نظامی بر پلاکاردهایشان دیده می‌شد. اعتراض‌کنندگان بازداشت شدند و بعدها تحت عنوان ضدیت با شوروی مجازات شدند.

در ۸ سپتامبر ۱۹۶۸ در جمهوری خلق لهستان، رشارت شیویتز خودش را در استادیومی در شهر ورشو به آتش کشید. او به تمامیت‌خواهی کمونیسم و حمله به چکسلواکی اعتراض داشت. او چهار روز بعد در بیمارستان جان داد.

در جمهوری سوسیالیستی رومانی (تنها عضوی از پیمان ورشو که در حمله به چکسلواکی شرکت نکرد)، نیکولای چائوشسکو، سیاست‌های شوروی را با لحنی تند به چالش کشید. این اتفاق در یک سخنرانی عمومی در بخارست و درست در روز حمله به چکسلواکی انجام شد.

واکنش‌ها در کشورهای دیگر دنیا[ویرایش]

در همان شبِ حمله کانادا، دانمارک، فرانسه، پاراگوئه، انگلستان و آمریکا به شورای امنیت سازمان ملل درخواست جلسه دادند. در این جلسه سفیر شوروی اعلام کرد که اقدام پیمان ورشو کمکی برادرانه در مقابل نیروهای ضد اجتماعی بوده‌است. روز بعد چندین کشور با ارائهٔ قطعنامه‌ای حمله را محکوم کردند و خواستار خروج نیروهای پیمان ورشو از چکسلواکی شدند و سفیر آمریکا اعلام کرد که کمکِ برادرانهٔ شوروی درست مثلِ کاری‌ست که قابیل با هابیل کرد.

اشغال چکسلواکی، در فنلاند به عنوان ننگ بزرگ قلمداد شد و حزب کمونیست فنلاند مثل احزاب کمونیستِ فرانسه و ایتالیا حمله را تقبیح کرد.

یوگوسلاوی هراسان بود که مشابه چنین اقدامی علیه او هم اجرا شود. به همین خاطر نیروهای نظامی یوگوسلاوی در آمادگی کامل بودند و نیروهای دفاعی در مرزهای یوگوسلاوی افزایش یافتند.

منابع[ویرایش]

  1. واشینگتن پست، (Final Edition), ۲۱ آگوست ۱۹۹۸, (صفحهٔ A11)
  2. John Keane, Vaclav Havel: A Political Tragedy in Six Acts (New York: Basic Books, ۲۰۰۰) ۲۱۳