پرش به محتوا

هوگو چاوز

ویرایش پیوندها
از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
هوگو چاوز
Hugo Rafael Chávez Frías
چاوز در ۲۰۱۱
رئیس‌جمهور ونزوئلا
دوره مسئولیت
۲ فوریه ۱۹۹۹ – ۵ مارس ۲۰۱۳
پس ازرافائل کالدرا
پیش ازنیکلاس مادورو
اطلاعات شخصی
زاده
هوگو رافائل چاوز فریاس

۲۸ ژوئیهٔ ۱۹۵۴
سابانتا، باریناس، ونزوئلا
درگذشته۵ مارس ۲۰۱۳ (۵۸ سال)
کاراکاس، ونزوئلا
حزب سیاسیحرب سوسیالیست متحد ونزوئلا (۲۰۰۷–۲۰۱۳)
دیگر عضویت‌های سیاسیجنبش انقلابی بولیواری-۲۰۰ (۱۹۸۲–۱۹۹۷)
جنبش جمهوری پنجم (۱۹۹۷–۲۰۰۷)
قطب بزرگ میهنی (۲۰۱۱–۲۰۱۳)
همسر(ان)نانسی کولمنارس (طلاق)
ماریسابل رودریگوئز (طلاق)
پیشهسیاستمدار
خدمات نظامی
وفاداریارتش ونزوئلا
درجهسرهنگ دوم

هوگو رافائل چاوز فریاس (اسپانیایی: Hugo Rafael Chávez Frías؛ ۲۸ ژوئیه ۱۹۵۴ – ۵ مارس ۲۰۱۳) سیاستمدار، انقلابی و افسر نظامی اهل ونزوئلا بود که از سال ۱۹۹۹ تا زمان مرگش در سال ۲۰۱۳ ریاست‌جمهوری ونزوئلا را بر عهده داشت.[الف] چاوز همچنین از زمان تأسیس حزب جنبش جمهوری پنجم در سال ۱۹۹۷ تا سال ۲۰۰۷ رهبر آن بود؛ در سال ۲۰۰۷ این حزب با چند حزب دیگر ادغام شد و حزب سوسیالیست متحد ونزوئلا (PSUV) را تشکیل داد که چاوز تا زمان مرگش رهبری آن را بر عهده داشت.

چاوز در خانواده‌ای از طبقهٔ متوسط در سابانتا، ایالت باریناس، به دنیا آمد و به‌عنوان افسر حرفه‌ای نظامی فعالیت کرد. پس از نارضایتی از نظام سیاسی ونزوئلا مبتنی بر پیمان پونتوفیخو،[۱] در اوایل دههٔ ۱۹۸۰ جنبش انقلابی بولیواری–۲۰۰ (MBR-200) را بنیان نهاد. او در سال ۱۹۹۲ رهبری تلاش ناموفق این جنبش برای کودتای نظامی علیه دولت حزب اقدام دموکراتیک به ریاست‌جمهوری کارلوس آندرس پرز را بر عهده داشت که به‌دلیل آن زندانی شد. دو سال بعد مورد عفو قرار گرفت و حزب جنبش جمهوری پنجم را تأسیس کرد. وی در انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۹۹۸ ونزوئلا با کسب ۵۶٫۲٪ آرا به ریاست‌جمهوری رسید. او در انتخابات سراسری سال ۲۰۰۰ با ۵۹٫۸٪ آرا و بار دیگر در انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۰۶ با ۶۲٫۸٪ آرا دوباره انتخاب شد. پس از پیروزی در چهارمین دورهٔ ریاست‌جمهوری خود در انتخابات ۲۰۱۲ با ۵۵٫۱٪ آرا،[۲] قرار بود در ۱۰ ژانویهٔ ۲۰۱۳ سوگند یاد کند؛ اما به‌دلیل درمان سرطان، مراسم تحلیف لغو شد[۳] و او در ۵ مارس ۲۰۱۳ در ۵۸ سالگی درگذشت.[۴][۵]

پس از تصویب قانون اساسی ونزوئلا در سال ۱۹۹۹، چاوز تمرکز خود را بر اجرای اصلاحات اجتماعی در چارچوب انقلاب بولیواری گذاشت. دولت او با بهره‌گیری از درآمدهای بی‌سابقهٔ نفتی دههٔ ۲۰۰۰، صنایع کلیدی را ملی کرد، شوراهای مشارکتی دموکراتیک موسوم به شوراهای اشتراکی را ایجاد نمود و برنامه‌های اجتماعی‌ای با عنوان ماموریت‌های بولیواری را برای گسترش دسترسی به غذا، مسکن، بهداشت و آموزش به اجرا گذاشت.[۶][۷][۸][۹][۱۰][۱۱] هرچند این ابتکارها در دوره‌های قیمت بالای نفت به بهبودهای موقتی در کاهش فقر و رفاه اجتماعی انجامید، اتکای آن‌ها به کنترل دولتی و برنامه‌ریزی متمرکز، با کاهش قیمت نفت ضعف‌های ساختاری قابل‌توجهی را آشکار کرد.[۱۲][۱۳] سودهای بالای نفت هم‌زمان با آغاز ریاست‌جمهوری چاوز[۱۴] موجب بهبودهای موقتی در حوزه‌هایی مانند فقر، سوادآموزی، برابری درآمدی و کیفیت زندگی—عمدتاً بین سال‌های ۲۰۰۳ تا ۲۰۰۷—شد،[۱۵][۱۴][۱۶] هرچند تغییرات گسترده‌ای در نابرابری‌های ساختاری رخ نداد.[۱۷] در ۲ ژوئن ۲۰۱۰، چاوز به‌دلیل کمبودها، «جنگ اقتصادی» علیه طبقات بالای ونزوئلا اعلام کرد که به‌زعم برخی آغاز بحران ونزوئلا بود.[۱۸] تا پایان ریاست‌جمهوری او در اوایل دههٔ ۲۰۱۰، سیاست‌های اقتصادی دولت او در دههٔ قبل — مانند خرج کردن بیش از درآمد دولت (کسری بودجه)[۱۹][۲۰][۲۱] و تعیین دستوری قیمت‌ها[۲۲][۲۳] — دیگر قابل ادامه نبود و باعث شد اقتصاد ونزوئلا دچار مشکل و بی‌ثباتی شود. هم‌زمان، فقر،[۱۴][۲۴] تورم[۲۵] و کمبودها افزایش یافت.

در دوران چاوز، ونزوئلا با پسرفت دموکراتیک روبه‌رو شد؛ از جمله سرکوب مطبوعات، دست‌کاری قوانین انتخاباتی و بازداشت و تبعید منتقدان دولت.[۲۶][۲۷][۲۸] استفادهٔ او از قوانین تفویض اختیار[۲۹] که به او اجازه می‌داد بدون تصویب مجلس قانون‌گذاری کند و نیز بهره‌گیری دولتش از تبلیغات، موضوع مناقشه بود.[۳۰][۳۱][۳۲][۳۳] ریاست‌جمهوری چاوز شاهد افزایش قابل‌توجه نرخ قتل در کشور[۳۴][۳۵] و تداوم فساد در نیروی پلیس و دولت بود.[۳۶][۳۷]

در سراسر طیف سیاسی، چاوز یکی از تأثیرگذارترین و در عین حال جنجالی‌ترین سیاستمداران تاریخ معاصر ونزوئلا و آمریکای لاتین به‌شمار می‌رود. ۱۴ سال ریاست‌جمهوری او آغازگر «موج صورتی» سوسیالیستی در آمریکای لاتین بود؛ او از همکاری‌های آمریکای لاتین و کارائیب حمایت کرد و نقشی کلیدی در ایجاد اتحادیه کشورهای آمریکای جنوبی، جامعهٔ کشورهای آمریکای لاتین و کارائیب، ائتلاف بولیواری برای قارهٔ آمریکا، بانک جنوب و شبکهٔ تلویزیونی منطقه‌ای تله‌سور ایفا نمود. در عرصهٔ بین‌المللی، چاوز با دولت‌های مارکسیست-لنینیست فیدل کاسترو و سپس رائول کاسترو در کوبا، و نیز دولت‌های سوسیالیست اوو مورالس در بولیوی، رافائل کورئا در اکوادور و دانیل اورتگا در نیکاراگوئه همسو بود. اندیشه‌ها، برنامه‌ها و سبک سیاسی چاوز مبنای چاوزیسم را شکل می‌دهد؛ ایدئولوژی‌ای سیاسی که به‌طور نزدیک با بولیوارینیسم و سوسیالیسم قرن بیست و یکم پیوند دارد. چاوز سیاست‌های خود را ضد امپریالیستی توصیف می‌کرد و از مخالفان برجستهٔ سیاست خارجی ایالات متحده آمریکا و نیز منتقد صریح نئولیبرالیسم و سرمایه‌داری بازار آزاد بود. او خود را مارکسیست می‌دانست.[۳۸][۳۹][۴۰][۴۱]

زندگی

[ویرایش]

چاوز دومین فرزند از شش فرزند هوگو دِ لوس ریِس چاوز و النا فریاس دِ چاوز بود که در ۲۸ ژوئیه ۱۹۵۴ در منطقهٔ روستایی سابانتا در ایالت باریناس به دنیا آمد. او در ۱۶ سالگی به ارتش ونزوئلا پیوست و توانست به درجهٔ سرهنگ دومی برسد.[۴۲]

نام او برای نخستین بار در ۱۹۹۲ بر سر زبان‌ها افتاد؛ هنگامی که کودتایی نافرجام را بر ضد رهبر وقت، کارلوس آندرس پرز، به انجام رساند. او پیش از افتادن به زندان، در جلوی دوربین‌های تلویزیونی گفت که کودتایش «برای حالا» ناموفق بوده است. این سخن او هواداران بسیاری برایش در میان فقیران ونزوئلا پدیدآورد، چرا که مردم فرودست در آن هنگام بر این باور بودند که دولت وقت فاسد است و به آن‌ها توجهی نمی‌کند.[۴۲]

چاوز پس از به زندان افتادن، همرزمانش را به بر زمین گذاشتن سلاح ترغیب کرد.

من از شما برای وفاداریتان، بهایتان و پایمردی‌تان تشکر می‌کنم و در برابر کشور و در برابر همهٔ شما، مسئولیت این حرکت نظامی بولیواری را برعهده می‌گیرم.[۴۲]

او در سال ۱۹۹۴ توسط رئیس‌جمهور وقت، رافائل کالدرا مورد عفو قرار گرفت و پس از آن اقدام به راه‌اندازی کارزاری سیاسی کرد. کارزار سیاسی او باعث شد که چهار سال بعد در سال ۱۹۹۹، بتواند بانوی رقیب خود را شکست دهد و به ریاست‌جمهوری ونزوئلا برسد.

شکست در همه‌پرسی ونزوئلا

[ویرایش]

در همه‌پرسی خبرساز سال ۲۰۰۷ هوگو چاوز برای افزایش اختیارات خود، پیشنهاد تغییرات گسترده‌ای را در ده‌ها ماده از قانون اساسی ونزوئلا داده بود. در قانون اساسی جدید محدودیت تصدی مقام ریاست‌جمهوری که در آن زمان حداکثر دو دورهٔ متوالی تعیین شده بود، برداشته می‌شد. (با این حال، در سال ۲۰۰۶ وی قانون اساسی را نادیده گرفت و برای بار سوم نامزد انتخابات و دوباره رئیس‌جمهور شد) از دیگر تغییرات مهم پیشنهادی هوگو چاوز، می‌توان به لغو استقلال بانک مرکزی ونزوئلا و قرار گرفتن آن تحت نظر رئیس‌جمهوری اشاره کرد.[۴۳]

نهایتاً در همه‌پرسی ۳ دسامبر ۲۰۰۷ میلادی، ۵۱٪ شرکت‌کنندگان در انتخابات به درخواست وی برای تغییر در قانون اساسی ونزوئلا رأی مخالف دادند.[۴۴]

اقدامات و عملکرد

[ویرایش]

هوگو چاوز کارش را به عنوان یک رئیس‌جمهور اصلاح‌طلب شروع کرد. او مصمم بود به نابرابری‌ها در جامعهٔ ونزوئلا پایان داده و غذا و خدمات درمانی در اختیار آنان قرار دهد و همچنین کاری کند که صدای مردم در عرصهٔ سیاست شنیده شود؛ با این حال، وی نتوانست راهکاری درازمدّت برای مشکلات اقتصادی ونزوئلا پیاده کند و در دورهٔ زمامداری او فساد دولتی ادامه یافت و جرائم خشونت‌بار در سطح خیابان‌ها افزایش پیدا کرد. ضدیت او با آمریکا در حد پارانویا بود. البته وی مقادیر زیادی نفت به آمریکا فروخت، آن هم در حالی که به گفتهٔ خودش از این کشور بیزار بود. در نهایت، هوگو چاوز در جست‌وجوی قدرت فردی، از اصلاح‌طلبی پیشرو به دیکتاتوری خودکامه تبدیل شد.[۴۵]

در عرصهٔ اقتصادی، هوگو چاوز جملهٔ «مصادره شود.» را به شعار اصلی خود تبدیل کرد و از سال ۲۰۰۷ آن را برای اعلام ملّی کردن کارخانه‌ها، بانک‌ها، هتل‌ها، شرکت‌های مخابراتی و انرژی و همچنین پنج میلیون هکتار زمین‌های کشاورزی به کار برد. ملّی‌سازی یکی از ارکان اصلی مدل سیاسی، اقتصادی و اجتماعی بود که او در اوایل دهه ۲۰۰۰ در ونزوئلا ترویج کرد؛ مدلی که به «سوسیالیسم قرن بیست و یکم» مشهور شد.[۴۶] در طول ریاست‌جمهوری چاوز تقریباً نیمی از شرکت‌هایی که در سال ۱۹۹۹ در ونزوئلا وجود داشتند، از بین رفتند و این کشور سیاست صنعتی‌زدایی را در پیش گرفت. طبق آمار کمیسیون اقتصادی آمریکای لاتین سازمان ملل، بین سال‌های ۱۹۹۸ و ۲۰۱۱ حجم واردات کالا دو برابر شد، در حالی که صادرات شاهد کاهش یک چهارمی بود. با این حال، میزان فقر در ونزوئلا از ۴۹٫۴٪ در سال ۱۹۹۹ به ۲۷٫۸٪ در سال ۲۰۱۰ و آمار بی‌سوادان از ۹٫۱٪ در سال ۱۹۹۹ به ۴٫۹٪ در سال ۲۰۱۱ رسید.[۴۷]

سیاست خارجی

[ویرایش]
چاوز و مادورو درکنار هیلاری کلینتون؛ آوریل ۲۰۰۹‏

هوگو چاوز در دوران ریاست‌جمهوری خود، سیاست خارجی ونزوئلا را بر اساس دیپلماسی نفتی قرار داد.[۴۸] او در ۲۰۰۷ پیشنهادی ارائه کرد که مطابق با آن برخی از کشورهای آمریکای جنوبی و آمریکای لاتین این امکان را می‌یافتند که بهای ۴۰ درصد از نفت خریداری شده از ونزوئلا را برای ۲۵ سال، با سود تنها یک درصد عقب بیندازند. منتقدان چاوز او را متهم می‌کردند که از ثروت نفتی ونزوئلا برای گسترش نفوذ سیاسی خود و دولت کوبا در سراسر منطقه استفاده می‌کرده است.[۴۹] چاوز میلیاردها دلار از درآمدهای نفتی ونزوئلا را در کشورهای دیگر آمریکای لاتین سرمایه‌گذاری یا صرف کمک به بازپرداخت بدهی کشورهایی چون آرژانتین و برزیل کرد.[۵۰]

در نوامبر سال ۲۰۰۷ میلادی و در اجلاسی در شیلی، او در حضور نخست‌وزیر وقت اسپانیا، خوزه لوئیز رودریگز ساپاترو و پادشاه اسپانیا، در سخنانی خوزه ماریو ازنار را فاشیست خطاب کرد.[۵۱] علی‌رغم تذکر زاپاته رو به چاوز، او بر سخنان خود اصرار ورزید که در نهایت پادشاه اسپانیا با گفتن جملهٔ «چرا خفه نمی‌شی؟» به این سخنان واکنش نشان داد.[۵۲] چاوز اعلام کرد که این جمله را نشنیده است.[۵۳] در سال ۲۰۰۷ هوگو چاوز اعلام کرد که از دولت‌های اروپایی و آمریکا خواهد خواست که گروه شورشی چپی فارک در کلمبیا را تروریست قلمداد نکنند. رئیس‌جمهور کلمبیا در واکنش به این موضوع اعلام کرد که اعضای فارک تروریست‌هایی هستند که برای براندازی دولتی که به شیوه‌ای دموکراتیک انتخاب شده، با قاچاق کوکائین هزینهٔ عملیات خود را تأمین می‌کنند، کودکان را به کار می‌گیرند و مین کار می‌گذارند.[۵۴]

او همچنین روابط نزدیکی با افرادی چون فیدل کاسترو، محمود احمدی‌نژاد و ولادیمیر پوتین داشت. وی در سال ۲۰۰۰ در طی سفر خود به ده کشور عضو اوپک با صدام حسین، رئیس‌جمهور وقت عراق دیدار کرد.

سیاست اقتصادی

[ویرایش]

در طول ریاست‌جمهوری چاوز در بین سال‌های ۱۹۹۹ تا ۲۰۰۴ رشد اقتصادی ونزوئلا به ۱٫۲٪ سقوط کرد[۵۵] ولی با افزایش درآمدهای نفتی و پایان اعتصابات در صنعت نفت ونزوئلا رشد اقتصادی افزایش یافت و در سال ۲۰۰۴ به ۱۸٪ رسید.[۵۶] در سال ۲۰۰۷ صادرات نفت و گاز ۹۰٪ صادرات ونزوئلا را تشکیل می‌داد. در سال ۲۰۰۶ تجارت با ایالات متحده آمریکا ۵۳٪ کل تجارت ونزوئلا را تشکیل می‌داد.[۵۷] میزان تورم در سال ۲۰۰۸، ۳۱٫۴٪ بود.[۵۸] هوگو چاوز در سال ۲۰۰۷ اعلام کرد که ونزوئلا باید از بانک جهانی خارج شود.[۵۹] پس از ملّی شدن یک پروژه نفتی در ونزوئلا و خروج شرکت آمریکایی اکسون موبیل از این پروژه، این شرکت به وسیلهٔ شکایت‌هایی در کشورهای انگلیس، هلند و آمریکا موفق به مسدودسازی ۱۲ میلیارد دلار از دارایی‌های شرکت نفت دولتی ونزوئلا شد.[۶۰]

رابطه با رسانه‌ها

[ویرایش]

در سال ۲۰۰۵ چاوز شبکه تلویزیونی TeleSUR را برای رقابت با شبکهٔ منطقه‌ای سی‌ان‌ان اسپانیولی (CNN en Español) راه اندازی کرد.[۶۱] در سال ۲۰۰۶ چاوز پروانه اجازه پخش امواج رادیویی شبکهٔ تلویزیونی RCTV دومین شبکهٔ تلویزیونی ونزوئلا را به اتهام حمایت از کودتا علیه دولت، تمدید نکرد[۶۲] و یک شبکه تلویزیونی دولتی جایگزین آن شد.[۶۳] ده‌ها هزار تن از مردم ونزوئلا در تظاهراتی این اقدام را محکوم کردند و آن را تلاشی برای خاموش کردن صدای مخالفان دانستند.[۶۴]

همچنین وی تلاش می‌کرد تا ذهنیت مردم ونزوئلا را با سیاست‌های اقتصادی‌اش هماهنگ کند. به همین دلیل، دستور داده بود که سریال‌های عامه‌پسند سوسیالیستی تولید شوند. او در یک سخنرانی تلویزیونی در این باره مدعی شد: «فیلم‌های کاپیتالیستی سم هستند و بچه‌ها را به مصرف مواد مخدر و بزهکاری تشویق می‌کنند. ما خودمان می‌توانیم فیلم بسازیم.» اشپیگل در تفسیر این خبر نوشت که هدف چاوز از ترغیب سریال‌های عامه‌پسند سوسیالیستی رسیدن به الگویی شبیه کوبا است. در کوبا چنین سریال‌هایی با پیام‌های سوسیالیستی از تلویزیون پخش می‌شود.[۶۵]

به همین دلیل، هوگو چاوز در سال ۲۰۰۶ یک استودیوی فیلمبرداری را در حومهٔ کاراکاس افتتاح کرد که کار آن ساختن فیلم‌های کوتاه و مستند بود. استودیویی که گفته می‌شد بسیار هزینه‌بر بوده و برای مقابله با هالیوود ساخته شده بود! چاوز از زمان به دست گرفتن قدرت، رسانه‌های مستقل ونزوئلا را به شدّت زیر فشار قرار داد و چندین فرستنده تلویزیونی منتقد خود را نیز تعطیل کرد.[۶۵]

مرگ

[ویرایش]

چاوز چند سال با سرطان دست به گریبان بود و سرانجام در ۵ مارس ۲۰۱۳ در ۵۸ سالگی درگذشت.[۶۶] به همین دلیل، مقرر شد تا انتخاباتی زودهنگام در ونزوئلا ۳۰ روز پس از مرگ وی برگزار شود.[۶۷]

پانویس

[ویرایش]
  • ^ Universidad Católica Andrés Bello
  • ^ Munckton
  • ^ Ellner
  • ^ McCoy

منابع

[ویرایش]
  1. ↑ McCoy, Jennifer L; Myers, David J. (2006). The Unraveling of Representative Democracy in Venezuela. Baltimore, Maryland: Johns Hopkins University Press. p. 310. ISBN 978-0-8018-8428-3.
  2. ↑ Cawthorne, Andrew (8 October 2012). "Venezuela's Chávez re-elected to extend socialist rule". Reuters. Archived from the original on 8 October 2012.
  3. ↑ Ellsworth, Brian; Ore, Diego (8 January 2013). "Venezuela postpones inauguration for cancer-stricken Chavez". Reuters.
  4. ↑ Castillo, Mariano (5 March 2013). "Venezuelan leader Hugo Chávez dies". CNN.
  5. ↑ Cawthorne, Andrew (5 March 2013). "Venezuela's Hugo Chávez dies from cancer: VP". Reuters. Archived from the original on 6 March 2013.
  6. ↑ James, Ian (4 October 2012). "Venezuela vote puts 'Chavismo' to critical test". Yahoo. Archived from the original on 5 December 2014. Retrieved 2 February 2013.
  7. ↑ Social Panorama of Latin America 2014 (PDF). ECLAC. March 2014. pp. 91–92. Retrieved 15 June 2015.
  8. ↑ Montilla K., Andrea (23 April 2014). "Hoy se inicia consulta nacional para el currículo educativo". El Nacional. Archived from the original on 24 April 2014. Retrieved 24 April 2014.
  9. ↑ Márquez, Humberto (28 October 2005). "Venezuela se declara libre de analfabetismo" (به اسپانیایی). Inter Press Service. Archived from the original on 2 April 2015. Retrieved 29 December 2006.
  10. ↑ "Propaganda, not policy". The Economist. 28 February 2008. Archived from the original on 25 August 2014. Retrieved 3 May 2014.
  11. ↑ Weisbrot, Mark; Rosnick, David (May 2008). "'Illiteracy' Revisited: What Ortega and Rodríguez Read in the Household Survey" (PDF). Archived (PDF) from the original on 17 October 2010. Retrieved 3 May 2014.
  12. ↑ "Hugo Chavez Leaves Venezuela Rich in Oil, But Ailing". National Geographic (به انگلیسی). 8 March 2013. Retrieved 2024-10-02.
  13. ↑ Rapier, Robert. "Charting The Decline Of Venezuela's Oil Industry". Forbes (به انگلیسی). Retrieved 2024-10-02.
  14. 1 2 3 Cristóbal Nagel, Juan (4 June 2014). "Poverty Shoots Up in Venezuela". Foreign Policy. Retrieved 26 October 2015.
  15. ↑ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام UN وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  16. ↑ Alonso, Juan Francisco (24 February 2010). "IACHR requests the Venezuelan government to guarantee all human rights". El Universal. Archived from the original on 14 May 2013. Retrieved 25 February 2010.
  17. ↑ Smilde, David (14 September 2017). "Crime and Revolution in Venezuela". NACLA Report on the Americas. 49 (3): 303–08. doi:10.1080/10714839.2017.1373956. ISSN 1071-4839. S2CID 158528940. Finally, it is important to realize that the reductions in poverty and inequality during the Chávez years were real, but somewhat superficial. While indicators of income and consumption showed clear progress, the harder-to-change characteristics of structural poverty and inequality, such as the quality of housing, neighborhoods, education, and employment, remained largely unchanged.
  18. ↑ "Chávez declara "guerra económica" a burguesía en Venezuela". El Universo (به اسپانیایی). 2 June 2010. Retrieved 16 July 2018.
  19. ↑ Scharfenberg, Ewald (1 February 2015). "Volver a ser pobre en Venezuela". El Pais. Retrieved 3 February 2015.
  20. ↑ Corrales, Javier (7 March 2013). "The House That Chavez Built". Foreign Policy. Retrieved 6 February 2015.
  21. ↑ Corrales, Javier (7 May 2015). "Don't Blame It on the Oil". Foreign Policy. Retrieved 10 May 2015.
  22. ↑ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام ECONfood وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  23. ↑ "¿Por qué faltan dólares en Venezuela?". El Nacional. 8 October 2013. Archived from the original on 22 April 2014. Retrieved 21 April 2014.
  24. ↑ "2014 Panorama Social de América Latina" (PDF). United Nations Economic Commission for Latin America and the Caribbean. United Nations. Retrieved 24 October 2015.
  25. ↑ "Venezuela's economy: Medieval policies". The Economist. 20 August 2011. Retrieved 23 February 2014.
  26. ↑ Svolik, Milan W. (2012). The Politics of Authoritarian Rule by Milan W. Svolik (به انگلیسی). Cambridge University Press. p. 24. doi:10.1017/CBO9781139176040. ISBN 978-1-107-02479-3.
  27. ↑ Levitsky, Steven; Way, Lucan A. (2010). Competitive Authoritarianism by Steven Levitsky (به انگلیسی). Cambridge University Press. doi:10.1017/CBO9780511781353. ISBN 978-0-511-78135-3. Retrieved 22 October 2019.
  28. ↑ Rhodes-Purdy, Matthew; Madrid, Raúl L. (27 November 2019). "The perils of personalism". Democratization. 27 (2): 321–339. doi:10.1080/13510347.2019.1696310. ISSN 1351-0347. S2CID 212974380.
  29. ↑ "Enabling laws in The Economist". The Economist. 28 December 2010. Retrieved 19 May 2014.
  30. ↑ Moloney, Anastasia (29 January 2007). "Photo Feature: Chavez's Propaganda". World Politics Review. Archived from the original on 29 October 2013. Retrieved 10 March 2012.
  31. ↑ Grant, Will (23 November 2010). "Venezuela bans unauthorised use of Hugo Chavez's image". BBC News. Retrieved 26 April 2012.
  32. ↑ Romero, Simon (4 February 2011). "In Venezuela, an American Has the President's Ear". The New York Times. Retrieved 26 April 2012.
  33. ↑ Lakshmanan, Indira (27 July 2005). "Channeling his energies Venezuelans riveted by president's TV show". The Boston Globe. Retrieved 14 April 2012.
  34. ↑ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام Venezuela murder-rate quadrupled under Chávez: NGO وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  35. ↑ Holland 2008.
  36. ↑ Wills, Santiago (10 July 2013). "The World Is Getting More Corrupt, and These Are the 5 Worst Offenders". Fusion. Archived from the original on 25 August 2014. Retrieved 18 March 2014.
  37. ↑ "Venezuela: Police corruption blamed for kidnapping epidemic". The Scotsman. 30 May 2011. Retrieved 18 March 2014.
  38. ↑ Valery, Yolanda (1 January 1970). "BBC Mundo – América Latina – El marxismo según Chávez". Bbc.co.uk. Retrieved 19 May 2014.
  39. ↑ Campos, Zurimar. "Chávez afirma que es "marxista" pero reconoce que todavía no ha leído "El Capital" en". Noticias24.com. Archived from the original on 5 December 2014. Retrieved 19 May 2014.
  40. ↑ Vinogradoff, Ludmila (3 June 2010). "Chavez se declara marxista – Internacional_Iberoamerica – Internacional". ABC.es. Retrieved 19 May 2014.
  41. ↑ "Chávez se declara marxista en un mensaje ante el Congreso". Edant.clarin.com. 16 January 2010. Archived from the original on 7 April 2014. Retrieved 19 May 2014.
  42. 1 2 3 Obituary: Hugo Chavez - socialist showman who transformed Venezuela (به انگلیسی), Reuters, 5 March 2013
  43. ↑ «هوگو چاوز شکست در همه‌پرسی ونزوئلا را پذیرفت». رادیو فردا. ۲۰۰۷-۱۲-۰۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۶-۰۴.
  44. ↑ هوگو چاوز در همه‌پرسی ونزوئلا شکست خورد (بی‌بی‌سی فارسی)
  45. ↑ «‮‮هوگو چاوز؛ دیکتاتور یا اصلاح‌طلب‬». دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۶-۰۴.
  46. ↑ «چگونه مادورو اقتصاد ونزوئلا را از «سوسیالیسم قرن ۲۱» به «سرمایه‌داری اقتدارگرا» تغییر داد». BBC News فارسی. ۲۰۲۵-۰۱-۱۲. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۶-۰۴.
  47. ↑ «نگاهی به کارنامهٔ اقتصادی ۱۳ ساله ریاست‌جمهوری چاوز». خبرآنلاین. ۲۰۱۲-۱۰-۰۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۶-۰۴.
  48. ↑ «Using oil to spread revolution». The Economist. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۶-۰۴.
  49. ↑ پیشنهاد چاوز برای تبادل نفت در برابر کالا وبگاه بی‌بی‌سی فارسی
  50. ↑ پول نفت در خدمت ونزوئلا و آمریکای لاتین وبگاه بی سی فارسی
  51. ↑ "Behind the King's Rebuke to Chávez بایگانی‌شده در ۱۵ نوامبر ۲۰۰۷ توسط Wayback Machine وبگاه تایم
  52. ↑ «Shut up, Spain's king tells Chavez». ۲۰۰۷-۱۱-۱۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۶-۰۴.
  53. ↑ «Spanish king tells Venezuela's Chavez to 'Shut up'». دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۶-۰۴.
  54. ↑ چاوز: فارک تروریست نیست، وبگاه بی‌بی‌سی فارسی
  55. ↑ «Country Briefings: Venezuela Factsheet"». بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۴ ژوئن ۲۰۰۳. دریافت‌شده در ۴ ژوئن ۲۰۰۳.
  56. ↑ «Mission impossible». The Economist. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۶-۰۴.
  57. ↑ Factsheet
  58. ↑ «Forecast». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۴ مه ۲۰۰۳. دریافت‌شده در ۱۷ سپتامبر ۲۰۰۸.
  59. ↑ 'ونزوئلا از بانک جهانی خارج می‌شود' وبگاه بی‌بی‌سی فارسی
  60. ↑ هشدار چاوز درباره قطع فروش نفت به آمریکا وبگاه بی‌بی‌سی فارسی
  61. ↑ «Venezuela sets up 'CNN rival'». ۲۰۰۵-۰۶-۲۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۶-۰۴.
  62. ↑ «Chavez to shut down opposition TV». ۲۰۰۶-۱۲-۲۹. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۶-۰۴.
  63. ↑ Venezuela replaces opposition TV with state network[پیوند مرده]
  64. ↑ تظاهرات مخالفان تعطیلی یک تلویزیون در ونزوئلا وبگاه بی‌بی‌سی فارسی
  65. 1 2 «سیاست‌های تازه چاوز و آینده تیره اقتصادی ونزوئلا». دیپلماسی ایرانی. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۶-۰۴.
  66. ↑ «‮هوگو چاوز درگذشت‬». دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۶-۰۴.
  67. ↑ "FOREIGN MINISTER: VP MADURO IS INTERIM PRESIDENT". Associated Press. Archived from the original on 13 December 2013. Retrieved 6 March 2013.
  • Wikipedia contributors, "Hugo Chávez," Wikipedia, The Free Encyclopedia,(نسخه ۸ ژانویه ۲۰۰۶.).
    • از منابع زیر به صورت دست‌دوم استفاده شده است:
  • Universidad Católica Andrés Bello. "Cuadro de Presidentes Venezolanos". Retrieved Internet Archive, 25 Nov 2004. (Spanish)
  • Munckton, Stuart, "Chavez steps up calls for socialism", 2005-03-13. Retrieved on ۲۰۰۶-۰۶-۰۴.
  • Ellner, Steve. "The 'Radical' Thesis on Globalization and the Case of Venezuela's Hugo Chavez" Latin American Perspectives, Vol. 29, No. 6, Globalization and Globalism in Latin America and the Caribbean. (Nov. , 2002), pp. 88–93. Stable URL
  • McCoy, Jennifer & Trinkunas, Harold (1999). Observation of the 1998 Venezuelan Elections: A Report

پیوند به بیرون

[ویرایش]
برگرفته از «https://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=هوگو_چاوز&oldid=43278457»