کارل مارکس

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

'کارل مارکس'

کارل مارکس
شناسنامه
نام کامل	کارل هاینریش مارکس
تاریخ تولد	۵ مه ۱۸۱۸
زادگاه	تریر ، پروس،
تاریخ مرگ	۱۴ مارس ۱۸۸۳
محل مرگ	لندن،
مکتب	سوسیالیسم
تأثیرگرفته از	هگل، لودویگ فوئرباخ، آدام اسمیت، ریکاردو، ژان ژاک روسو
تأثیرگذار بر	فریدریش انگلس، ولادمیر ایلیچ لنین، آنتونیو گرامشی، نوام چامسکی
این جعبه: نمایش • بحث • ویرایش

کارل هاینریش مارکس (به آلمانی: Karl Heinrich Marx) (زاده ۵ مه ۱۸۱۸ در تریر، پروس - درگذشته ۱۴ مارس ۱۸۸۳ در لندن، انگلستان) متفکر انقلابی، فیلسوف، جامعه‌شناس، تاریخ‌دان، اقتصاددان آلمانی و از تاثیرگذارترین اندیشمندان تمام اعصار است.^[۱][۲][۳] او به همراه فردریش انگلس، مانیفست کمونیست^[۴] (۱۸۴۸) که مشهورترین رساله تاریخ جنبش سوسیالیستی می‌باشد را منتشر کرد. مارکس همچنین مولف «سرمایه» مهم‌ترین کتاب این جنبش است. این آثار به همراه سایر تالیفات او و انگلس، بنیان و جوهره اصلی تفکر مارکسیسم را تشکیل می‌دهد.^[۱] «تاریخ همهٔ جوامع تا کنون، تاریخ مبارزه طبقاتی بوده است.» از جمله مشهورترین جملات مارکس درباره تاریخ است که در خط اول مانیفست کمونیست خلاصه شده‌است‌.

فهرست مندرجات ۱ زندگی و تاثیرات ۲ آثار ۲.۱ کتاب‌های ترجمه‌شده‌ به فارسی ۳ کتاب‌های نوشته/ترجمه شده به فارسی دربارهٔ مارکس ۴ جستارهای وابسته ۵ پانویس ۶ منبع ۷ پیوند به بیرون

[ویرایش] زندگی و تاثیرات

مارکس در سال ۱۸۴۱ با ارائه تز دکترای خود دربارهٔ "اختلاف فلسفهٔ طبیعت دموکریتوسی و اپیکوری" تحصیلات دانشگاهی خود را در دانشگاه ینا به پایان رساند. در این دوره مارکس یک هگلی بود و در برلین به حلقه هگلی‌های چپ (شامل برونو باوئر و دیگران) تعلق داشت. در طول همین سال‌ها لودویگ فویرباخ نقد خود را از مذهب آغاز نموده و به تبیین دیدگاه ماتریالیستی خود پرداخت. ماتریالیسم فویرباخ در سال ۱۸۴۱ در کتاب جوهر مسیحیت به اوج خود رسید. دیدگاه‌های فویرباخ، به خصوص مفهوم بیگانگی مذهبی او، تاثیر زیادی بر سیر تحول اندیشه مارکس گذاشت. این تاثیرات را می‌توان به وضوح در کتاب «دست‌نوشته‌های اقتصادی فلسفی ۱۸۴۴» و به صورت پخته‌تری در کتاب سرمایه مشاهده کرد.

مارکس مبارزه عملی سیاسی و فلسفی را به همراه دوست نزدیکش، فردریک انگلس، آغاز کرد و با او بود که یک سال پیش از انقلابات ۱۸۴۸ «بیانیه کمونیست» را به رشته تحریر در آورد. مارکس در این سال‌ها با محیط دانشگاهی و ایده آلیسم آلمانی و هگلی‌های جوان قطع رابطه کرد و به مسائل جنبش کارگری اروپا پرداخت و از ابتدا در انجمن بین‌الملل اول که در ۱۸۶۴ تأسیس شد ، نقش بازی کرد و نهایتا دبیر این انجمن شد. او اولین جلد کتاب مشهورش، سرمایه، را در ۱۸۶۷ منتشر کرد. این کتاب حاوی نظریات او در نقد اقتصاد سیاسی است.

او بیش از ۳۰ سال آخر عمر را در لندن و در تبعید گذراند و همان‌جا درگذشت. عقاید وی که در زمان خودش نیز طرفدار بسیاری یافتند، پس از مرگ توسط افراد بیشتری تبلیغ می‌شدند. با پیروزی و قدرت گیری بلشویک‌ها در روسیه در ۱۹۱۷ طرفداران کمونیسم و مارکسیسم در همه جای دنیا رشد کردند و چند سال پس از جنگ جهانی دوم، یک سوم مردم دنیا حکومت‌های مارکسیست داشتند. رابطه این «مارکسیست»های متعدد با اندیشه مارکس مورد اختلاف نظر است. خود مارکس یک بار در مورد دیدگاه‌های حزبی سوسیال دموکراتیک در فرانسه که خود را مارکسیست می‌دانست، گفت: «خوبست حداقل می‌دانم که من مارکسیست نیستم!»

احزاب و افراد و آکادمیسین‌های بسیاری خود را مارکسیست و یا کمونیست می‌دانند.

در یک نظر خواهی از شنوندگان «رادیو ۴» (ایستگاه رادیویی متعلق به رادیوی بی بی سی انگلستان در سال ۲۰۰۵)، کارل مارکس به عنوان بزرگترین متفکر هزاره دوم انتخاب شد. پیشتر در آغاز هزاره جدید کاری مشابه توسط وب‌گاه انگلیسی زبان بی بی سی انجام گرفته بود که ۲ میلیون نفر از مردم کشورهای گوناگون از سرتاسر جهان در این نظرخواهی شرکت کرده و از میان اندیشمندان هزاره، کارل مارکس مقام نخست را یافت و آلبرت انیشتین و آیزاک نیوتون با فاصله‌ای بسیار از او به عنوان نفر دوم و سوم انتخاب شدند.^{[۵][۶][۷][۸][۹]}

[ویرایش] آثار

فیلسوفان بزرگ غرب  ن . ب . و
اسپینوزا استوارت‌میل اکویناس آگوستین قدیس برکلی بیکن دکارت راسل سارتر شوپنهاور کانت کیرکگارد لاک لایبنیتز مارکس ماکیاولی نیچه ویتگنشتاین هایدگر هگل هیوم

[ویرایش] کتاب‌های ترجمه‌شده‌ به فارسی

اقتصاد  ن . ب . و
اقتصاد خرد
تقاضا عرضه عرضه و تقاضا تولید هزینه نقدینگی تورم کالا پول زیان گمرک مزایده مالیه مالیات بهره‌وری تجارت آزاد ارزش افزوده اقتصاد نفت اقتصاد مهندسی اقتصاد کشاورزی اقتصاد محیط زیست
اقتصاد کلان
کشورهای در حال توسعه شاخص توسعه انسانی اقتصاد تک محصولی استقلال اقتصادی تولید ناخالص ملی برابری قدرت خرید توسعه اقتصادی رشد اقتصادی آزادی اقتصاد رکود اقتصادی بحران اقتصادی اقتصاد سیاسی کشور صنعتی درآمد سرانه توزیع درآمد تراست کارتل یونیدو بی‌کاری تعاون انحصار فائو فقر
اقتصاد پولی و مالی
بهره ریسک بانک بانکداری بانک مرکزی بورس کالا اوراق بهادار بورس اوراق بهادار شرکت کارگزاری بورس
مکاتب اقتصادی
مکتب کینز سوسیالیسم تخیلی مکتب اصالت طبیعت مکتب سوداگری اخلاق گرایی اقتصادی نئو لیبرالیسم مکتب شیکاگو مکتب تاریخی قدیم اقتصاد اسلامی
نظام اقتصادی
برده‌داری فئودالیسم سرمایه‌داری امپریالیسم استعمار سوسیالیسم
اقتصاددانان
آدام اسمیت فرانسیس اجورث استوارت میل کارل مارکس پل سوئیزی جان مینارد کینز میلتون فریدمن

• سرمایه (کاپیتال)، ترجمه‌ٔ ایرج اسکندری، اولین انتشار: ۱۳۵۲، چاپ جدید: ۱۳۸۳، انتشارات فردوسی
• سرمایه (کاپیتال)، جلد اول، ترجمه جمشید هادیان، اولین انتشار: ۱۳۸۶،انتشارات نسیم اکنون در اینترنت قابل دسترسی است: www.kapitalfarsi.com
• سرمایه (کاپیتال)، جلد اول، ترجمه‌ٔ حسن مرتضوی، اولین انتشار: ۱۳۸۶،، انتشارات آگه
• گروندریسه، مبانی نقد اقتصاد سیاسی، ترجمه‌ٔ باقر پرهام و احمد تدین، چاپ اول ۱۳۶۳، انتشارات آگه
• درباره‌ٔ مسئلهٔ یهود؛ گامی در نقد فلسفه‌ٔ حق هگل، ترجمه‌ٔ دکتر مرتضی محیط، ویراستاران: محسن حکیمی-حسن مرتضوی، چاپ اول: ۱۳۸۱، نشر اختران
• دست‌نوشته‌های اقتصادی فلسفی ۱۸۴۴، ترجمه‌ٔ حسن مرتضوی، چاپ اول ۱۳۷۷، انتشارات آگه
• درباره‌ٔ تکامل مادی تاریخ (دو رساله و ۲۸ نامه)، ترجمه‌ٔ خسرو پارسا، چاپ اخیر: ۱۳۸۰، نشر دیگر.
• صورت‌بندی‌های اقتصادی پیشاسرمایه‌داری، ترجمه‌ٔ خسرو پارسا، چاپ اول: ۱۳۵۳ چاپ اخیر: ۱۳۷۸، نشر دیگر.
• لودویگ فوئرباخ و ایدئولوژی آلمانی، ترجمه‌ٔ پرویز بابایی، چاپ اول: ۱۳۷۹، نشر چشمه
• رسالهٔ دکترای فلسفه (اختلاف بین فلسفهٔ طبیعت دموکریتی و اپیکوری)، ترجمه‌ٔ دکتر محمود عبایان، حسن قاضی‌مرادی. چاپ اول:۱۳۸۱، نشر اختران
• هیجدهم برومر لوئی بناپارت، ترجمه‌ٔ باقر پرهام، چاپ اول: ۱۳۷۷، نشر مرکز
• نبردهای طبقاتی در فرانسه، ترجمه‌ٔ باقر پرهام، چاپ اول: ۱۳۷۹، نشر مرکز
• جنگ داخلی در فرانسه ۱۸۷۱، ترجمه‌ٔ باقر پرهام، چاپ اول: ۱۳۸۰، نشر مرکز
• پنج مقاله‌ٔ مارکس و انگلس درباره‌ٔ ایران، ترجمه‌ٔ دکتر داور شیخاوندی، چاپ اول: ۱۳۷۹، نشر آتیه
• سانسور و آزادی مطبوعات، ترجمه‌ٔ حسن مرتضوی، چاپ اول: ۱۳۸۴، نشر اختران.
• سرمایه، نقدی بر اقتصاد سیاسی (جلد یکم)، ترجمه‌ٔ حسن مرتضوی، چاپ اول: ۱۳۸۶،انتشارات آگاه.

[ویرایش] کتاب‌های نوشته/ترجمه شده به فارسی دربارهٔ مارکس

• ایشتوان مساروش. نظریهٔ بیگانگی مارکس. ترجمهٔ حسن شمس‌آوری، کاظم فیروزمند. چاپ اول، نشر مرکز، ۱۳۸۰، ISBN 964-305-615-5. ‏

• بابک احمدی. واژه‌نامهٔ فلسفی مارکس. چاپ اول، نشر مرکز، ۱۳۸۲، ISBN 964-305-727-5. ‏

• تری ایگلتون. مارکس و آزادی. ترجمهٔ علی‌اکبر معصوم‌بیگی. چاپ اول، آگه، ۱۳۸۳، ISBN 964-329-100-6. ‏

• جان بلامی فاستر. اکولوژی مارکس،ماتریالیسم و طبیعت. ترجمهٔ علی‌اکبر معصوم‌بیگی. چاپ اول، نشر دیگر، ۱۳۸۲، ISBN 964-7188-27-7. ‏

• مرتضی محیط. کارل مارکس، زندگی و دیدگاه‌های او - بخش اول: از ۱۸۱۸ تا «مانیفست». چاپ اول، اختران، ۱۳۸۲، ISBN 964-7514-14-X. ‏

• مرتضی محیط. کارل مارکس، زندگی و دیدگاه‌های او - بخش دوم: از ۱۸۴۸ تا ۱۸۵۲. چاپ اول، اختران، ۱۳۸۴، ISBN 964-7514-95-6. ‏

• میخائیل لیف شیتز. فلسفهٔ هنر از دیدگاه مارکس. ترجمهٔ مجید مددی. چاپ اول، آگاه، ۱۳۸۱، ISBN 964-416-217-X. ‏

[ویرایش] جستارهای وابسته

• فلسفه مارکس
• نامداران فلسفه غرب
• فیلسوفان سده نوزدهم
• لومپن‌پرولتاریا

[ویرایش] پانویس

[ویرایش] منبع

• فلسفه مارکس

• سرگذشت کارل مارکس

[ویرایش] پیوند به بیرون

• کارل مارکس فیلسوف
• آرشیو اینترنتی مارکسیست‌ها
• کارل مارکس و بحران سرمایه‌داری - بی‌بی‌سی فارسی

در ویکی‌انبار منابعی در رابطه با کارل مارکس موجود است.