جمعیت فدائیان اسلام

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

(تغییر مسیر از فدائیان اسلام)
پرش به: ناوبری, جستجو


جمعیت فدائیان اسلام
تاریخ تأسیس : ۱۳۲۴ خورشیدی
هدف : برپایی حکومت اسلامی
رهبر : نواب صفوی
رهبران اصلی : سید حسین امامی
سید عبدالحسین واحدی
خلیل طهماسبی
سید محمد واحدی
سید علی محمد امامی
هیأت رئیسه : رضا قدیری
حسین کارجو
غضنفر حیدر عربی
حسن آزاد
قدیر خرمیان
نشان شناسایی: پرچم سبز سه رنگ،
با سه هلال ماه
که در آن نوشته شده:
لا اله الا الله،
محمد رسول الله،
علی ولی الله

فدائیان اسلام ، نام گروه سیاسی شیعه ای بود که در سال‌های بعد از شهریور ۱۳۲۰ خورشیدی ، در ایران ، به فعالیت‌های تروریستی‌ [۱] پرداخت و در طی فعالیت های خود، به کشتن برخی دگراندیشان و رجال سیاسی ایرانی اقدام کردند.[۲]


فهرست مندرجات

[ویرایش] تاسیس

بنیان‌گذار این گروه سیاسی، طلبه ای جوان، به نام سید مجتبی میر لوحی (معروف به نواب صفوی ) بود که به جرم فعاليتهاي سياسي ، توسط قوه قضائیه حکومت ایران به اعدام محکوم شد.

میرلوحی ، فارغ التحصیل مدرسه صنعتی آلمانی‌ها در ایران بود که سال ۱۳۰۳ در خانی آباد تهران متولد شد و در ۱۵ سالگی پدرش را که از مخالفان دولت پهلوی اول بود ازدست داد.

این تشکل پس از جدائی از جبهه ملی ایران، مشی مسلحانه پیش گرفت و در مقاطع مختلف تا پیروزی انقلاب اسلامی ، دست به ترور اعضای بلند مرتبه دولت ایران زد. میرلوحی در مرداد ۱۳۳۰ لقب بسیار بلند بالایی به مصدق السلطنه داد ؛ «تو ، ای مصدق کذاب ، بیش از پیش چهره کریه باطن خود را به دنیا و مسلمانان نشان دادی .» در اینحال میرلوحی که تغییر شهرت داده بود و بنام مستعار «نواب صفوی» شناخته می‌شد، مشی چریکی اختیار کرد. نواب در بهمن ۱۳۳۱ برای مقابله با مخالفان خود «کمیته مجازات» را زیر نظر عبدالحسین واحدی تشکیل داد. [۳]


[ویرایش] عقاید فدائیان اسلام

فداییان در شرح اندیشه‌های خود در رابطه با حکومت اسلامی، نخستین برنامهٔ مدون خود را بصورت قانون اساسی و بر پایهٔ مبانی اسلامی خود در قالب کتابی با نام «رهنمای حقایق یا نماینده حقایق نورانی این جهان بزرگ» به قلم نواب صفوی ارائه دادند که به مانیفست فدائیان اسلام و مبنای سنت فکری این جریان بدل شد. این برنامه قاعدتاً باید در سالهای ۲۸-۱۳۲۷ تدوین یافته باشد، سرانجام در سال ۱۳۲۹ به صورت هماهنگ و همزمان بین رجال سیاسی و مذهبی از طریق پست توزیع گردید. مامورین امنیتی که از این ماجرا غافلگیر شده بودند، سعی در جمع آوی مابقی کتب کردند که موفق نشدند.[۴]

کتاب از سه بخش تشکیل می‌شود؛ در بخش نخست، نویسنده به شناسایی و تشریح ریشه‌های مفاسد خانمان‌سوز ایران و جهان پرداخته و در بخش دوم نیز «طریق اصلاح عموم طبقات» و «دستورالعملی برای شئون مختلف حکومت و جامعه» عرضه داشته است. دستورالعملی که بایستی به یاری خدا مو به مو عملی گردد. در پایان کتاب نیز تعدادی اعلامیه آمده است.

در بخش نخست جامعه ایران به گونه‌ای تصویر می‌شود که نابسامانی، فساد، تباهی و فقر سرتاسر آن را فراگرفته و روز به روز گسترده‌تر و عمیق‌تر می‌شود. فساد و تباهی به برجسته‌ترین صورت در حوزه فرهنگ نمود می‌یابد و «مفاسد فرهنگ» در ردیف مهم ترین مفاسد قرار می‌گیرد. وجه غالب این گونه مفاسد هم با روابط و مناسبات جنسی در جامعه پیوند می یابند[۵] نواب صفوی که به شدت از ساختار حوزه علمیه و شخص آیت‌الله بروجردی مرجع تقلید عامه شیعیان ناراضی بود، حملات شخصی شدیدی را نیز نثار او می‌کند و او را پست‌تر از سگ و ظالم و بدعت‌گذار می‌داند: «تو ای عالم اسلامی، تو ای بی‌وفا،... در صف بدعت‌گزاران و ظالمین قرار گرفته، بی‌رحمانه با جعل قوانین خلاف اسلام و اجراء نقشه‌های دشمنان اسلام، همه روزه بر پیکر اسلام ضربات شدیدی نواختی، تو ای بی‌وفا بشر، ای‌کاش وفاداری را از سگ آموخته بودی؛... به خدا آن گاهی که احساس کوچکترین خطری برای عنوان و مقام دنیای خود کنی، مهیای هر اقدامی و تکفیری و تفسیقی می‌باشی و گرچه به بنیاد مقدس اسلام لطماتی وارد آید،... آخ، آخ ای بشر بی‌وفا! به خدا، سگ باوفا، از تو بی‌وفا شریف‌تر است».[۶]

به طور کلی نثر کتاب متأثر از ادبیات سیاسی دهه ۱۳۲۰، با لحنی تند و ادبیات خطابی و بسیار تحریک‌آمیز است. کتاب مملو از «بایدهایی است که برای رفع ریشه‌های خانمانسوز فساد» باید اجرا گردد و با برخی گروه‌ها و بخشی از روحانیت به شدت در نزاع است.[۷]

[ویرایش] فعالیت های فدائیان اسلام

از نخستین اقدامات نواب صفوی درتهران، سعی در قتل احمد کسروی، نویسنده و تاریخ‌نگار ایرانی بود که ناموفق ماند. در سال ۱۳۲۴ خورشیدی، عضو دیگری از این گروه، احمد کسروی را در جلسه بازپرسی و در داخل کاخ دادگستری تهران با ضربات متعدد چاقو به قتل رساند.

نواب صفوی و همراهانش پس از به ترور کسروی، در دادگاه نظامی تبرئه شدند! زیرا که هم رهبران مذهبی از آنها پشتیبانی می‌کردند و هم مقامات حکومتی امیدوار بودند تا در برابر حزب توده از آنها بهره برداری کنند. [۸]

ترور عبدالحسین هژیر وزیر دربار محمدرضاشاه پهلوی، و سرلشکر رزم‌آرا، نخست وزیر ایران از کارهای بعدی این گروه بود. در جریان نهضت ملی شدن نفت ایران، سوءقصدی به جان حسین فاطمی، از نزدیکان محمد مصدق کردند که ناکام ماند.

در ۱۳۳۴ سوءقصد نافرجامی به جان حسین علاء، نخست‌وزیر کردند و بعد از آن رهبران این گروه، از جمله نواب صفوی دستگیر و به جرم قتل و اعمال تروریستی، محکوم به اعدام شدند.


[ویرایش] پانویس

  1. وب‌گاه نواب صفوی
  2. وب‌گاه نواب صفوی
  3. فصلنامه دانشگاهی، اجتماعی، سیاسی و مذهبی شهر و اجتماع، شماره (های) ۴ و ۵ ، صص ۹ و ۱۰
  4. فداییان اسلام، تاریخ، ملکرد، اندیشه، سید هادی خسروشاهی، تهران، اطلاعات،۱۳۷۵
  5. .بازخوانی ایدئولوژی جمعیت فداییان اسلام ـ بخش سوم؛ دستورالعمل اصلاح حکومت و جامعه روزنامه ایران، ۲۸ دی ۱۳۸۱
  6. یادداشتی از فرید مدرسی درباره توهین به مرجعیت در دهه ۲۰ و دهه ۸۰؛ شباهت ظاهری و تفاوت باطنی وب‌گاه نوروز
  7. «عقلانیت سنت فکری رادیکالیسم اسلامی (جمعیت فدائیان اسلام)». ابراهیم عباسی، رادیکالیسم اسلامی در ایران معاصر، پایان‌نامه دکترا، دانشگاه تهران، ۱۳۸۸،
  8. یرواند آبراهامیان، ایران بین دو انقلاب . ص ۳۱۸.
‎‎

زبان‌های دیگر