آزادسازی خرمشهر

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
نبرد خرمشهر
بخشی از جنگ ایران و عراق
Capture in Khorramshahr.jpg
در جریان فتح خرمشهر ۱۹٬۰۰۰ سرباز عراقی به اسارت نیروهای ایرانی درآمدند[۱]
زمان ۱۰ اردیبهشت ۱۳۶۱ تا ۳ خرداد ۱۳۶۱
مکان خرمشهر، استان خوزستان، جنوب غرب ایران
نتیجه فتح خرمشهر به دست نیروهای ایرانی و بازگرداندن نیروهای عراقی به پشت مرزهای بین‌المللی
علت جنگ تهاجم نظامی عراق و اشغال خرمشهر به مدت ۵۷۸ روز
واحدهای درگیر
۷۰٬۰۰۰ سرباز ۷۰٬۰۰۰ سرباز
نیروها
۷۰٬۰۰۰ سرباز ۷۰٬۰۰۰ سرباز
تلفات
۶٬۰۰۰ ۱۶٬۰۰۰ کشته

۱۹٬۰۰۰ اسیر

آزادسازی خرمشهر در روز سوم خرداد ۱۳۶۱ خورشیدی پس از ۵۷۸ روز اشغال[۲] مهم‌ترین هدف اجرای عملیات بیت‌المقدس در طول جنگ ایران و عراق توسط ارتش جمهوری اسلامی ایران (به فرماندهی علی صیاد شیرازی) و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی (به فرماندهی محسن رضایی) بود.[۳]

ایران در جریان این عملیات ۶٬۰۰۰ کشته (۴٬۴۶۰ کشته سپاه و ۱٬۰۸۶ کشته ارتش) و ۲۴ هزار مجروح داد. روح‌الله خمینی در ۳ خرداد ۱۳۶۱ به مناسبت آزادی خرمشهر پیامی خطاب به ملت ایران صادر کرد. در اولین بخش این بیانیه آمده است:

با تشکر از تلگرافاتی که در فتح خرمشهر به اینجانب شده است، سپاس بی‌حد بر خداوند قادر که کشور اسلامی و رزمندگان متعهد و فداکار آن را مورد عنایت و حمایت خویش قرار داد و نصر بزرگ خود را نصیب ما فرمود.[۴]

در ایران از این عملیات و روز به عنوان نمادی از پیروزی، مقاومت و ایستادگی در برابر دشمن یاد می‌شود.[۵] شورای عالی انقلاب فرهنگی سوم خرداد را در تقویم رسمی ایران به عنوان روز مقاومت، ایثار و پیروزی نامگذاری کرده‌است.[۶]

محتویات

نبرد در خرمشهر [ویرایش]

موزه دفاع مقدس خرمشهر
موزه دفاع مقدس خرمشهر
موزه دفاع مقدس خرمشهر

در پی آغاز عملیات بیت‌المقدس در نیمه شب دهم اردیبهشت سال ۱۳۶۱ چند هدف عمده استراتژیک و تاکتیتکی از جانب نیروهای ایرانی دنبال می‌شد این اهداف عبارت‌اند از:

  • بیرون راندن نیروهای متجاوز به پشت مرزهای بین‌المللی
  • نشان دادن برتری قدرت سیاسی‌-نظامی و اجتماعی جمهوری اسلامی به عراق و حامیان او در منطقه
  • انهدام نیروهای متجاوز در منطقه بین غرب کارون تا خط مرزی
  • آزادسازی خرمشهر از اشغال متجاوزین[۲]

در این نبرد علاوه بر پایان بخشیدن به ۱۹ ماه اشغال بخشی از حساس‌ترین مناطق خوزستان و آزادسازی خرمشهر، ضربه‌ای سنگین به توان رزمی و روحیه نیروهای عراقی وارد آمد.[۷]

پس از فتح خرمشهر [ویرایش]

جنگ ایران و عراق به طور کلی به دو مقطع تقسیم می‌شود، مقطع اول مربوط به آغاز جنگ تا آزاد سازی خرمشهر است که استراتژی ایران نظامی و با هدف بیرون راندن عراق از خاک کشور بود و مقطع بعدی مربوط به پس از آزاد سازی خرمشهر است که استراتژی ایران دوگانه بود.[۸]

آن طور که محسن رضایی نقل می‌کند، استراتژی پس از آزادی خرمشهر استراتژی سیاسی شد و شامل انجام یک عملیات نظامی برای تحقق صلح و با استفاده از عملیات نظامی برای آنکه بتوان از طریق دیپلماسی جنگ را تمام کرد. به عبارت دیگر تصمیم بر آن بود تا عملیات نظامی به عنوان ابزاری در خدمت دیپلماسی قرار گیرد. این استراتژی سیاسی بود ولی هدف عملیات و جنگ نبود بلکه هدف حمایت از سیاست خارجی بود.[۸]

جستارهای وابسته [ویرایش]

منابع [ویرایش]

  1. «فتح خرمشهر»(فارسی)‎. خبرگزاری مهر. بازبینی‌شده در ۱۵ سپتامبر ۲۰۰۷. 
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ «فتح خرمشهر»(فارسی)‎. وب‌گاه آفتاب. بازبینی‌شده در ۱۵ سپتامبر ۲۰۰۷. 
  3. «عملیات بیت المقدس»(فارسی)‎. وب‌گاه آفتاب. بازبینی‌شده در ۱۵ سپتامبر ۲۰۰۷. 
  4. a.s[19. ««فتح خرمشهر، نصر بزرگ»» (PDF). روزنامه گسترش، ۳ خرداد ۱۳۸۸. ۱۶. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در یکشنبه 13/02/1388. بازبینی‌شده در ۲ جولای ۲۰۰۹. 
  5. «آزاد سازی خرمشهر نمادی از یک پیروزی بزرگ در سایه اتحاد ملی است»(فارسی)‎. خبرگزاری مهر. بازبینی‌شده در ۱۵ سپتامبر ۲۰۰۷. 
  6. «متن مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی»(فارسی)‎. وب‌گاه شورای عالی انقلاب فرهنگی. بازبینی‌شده در ۱۵ سپتامبر ۲۰۰۷. 
  7. «سالروز فتح خرمشهر»(فارسی)‎. خبرگزاری ایرنا. بازبینی‌شده در ۱۵ سپتامبر ۲۰۰۷. 
  8. ۸٫۰ ۸٫۱ «چرا بعد از فتح خرمشهر جنگ تداوم یافت؟»(فارسی)‎. وب‌گاه محسن رضایی. بازبینی‌شده در ۱۵ سپتامبر ۲۰۰۷. 

پیوند به بیرون [ویرایش]

جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ آزادسازی خرمشهر موجود است.