کنفرانس برلین

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

کنفرانس برلین (نام اصلی: کنفرانس «ایران پس از انتخابات») نام همایش ۳ روزه‌ای بود که از ۱۹تا ۲۱ فروردین ۱۳۷۹ به مدت سه روز از سوی حزب سبز آلمان و به دعوت بنیاد هاینریش بل در خانهٔ فرهنگ‌های جهان در برلین بر‌گزار شد.[۱]

این کنفرانس نزدیک به دو ماه بعد از انتخابات دوره ششم مجلس شورای اسلامی در ایران بر‌گزار می‌شد. این انتخابات با پیروزی جبهه دوم خرداد متشکل از حامیان رئیس‌جمهور، سید محمد خاتمی، به پایان رسیده بود و تعدادی از فعالان سیاسی و نویسندگان نزدیک به این جناح برای سخنرانی در مورد تحولات سیاسی ایران به این کنفرانس دعوت شده بودند.

هدف[ویرایش]

شرکت‌کنندگان در این کنفرانس هدف از برگزاری آن را از یک سو نشان دادن نظرات متنوع طیف‌های مختلف فکری اصلاح‌طلب، با هدف ایجاد پلی میان اصلاح طلبان و اندیشمندان داخلی و فعالان سیاسی خارج از کشور، و از سوی دیگر برگزاری گفتگو بین شخصیت‌های ایرانی و آلمانی جهت ترمیم و بهبود وضع افکار عمومی آلمان‌ها نسبت به ایران و به تبع آن افزایش روابط اقتصادی و صنعتی طرفین اعلام کردند.[۱]

مخالفت‌های اولیه[ویرایش]

کنفرانس از یک سو مورد مخالفت و اعتراض برخی گروه‌های اپوزیسیون خارج از کشور قرار گرفت و از سوی دیگر در داخل با واکنش برخی جریان‌ها و روزنامه‌هایی نظیر روزنامه کیهان مواجه شد.[۱]

حزب کمونیست کارگری ایران از مخالفین اصلی این برنامه بود و میتینگ آلترناتیوی را هم در بیرون سالن کنفرانس بر‌گزار کرده بود.

اما اعتراضات داخل سالن کنفرانس زمانی شروع شد که، شادی امین فعال حقوق بشر مقیم آلمان به احترام کشته شدگان راه آزادی توسط جمهوری اسلامی درخواست یک دقیقه سکوت کرد اما مورد بی توجهی بر‌گزار کنندگان کنفرانس قرار گرفت و به دنبال آن وی توسط ماموران امنیتی داخل سالن مورد ضرب و شتم قرار گرفت بطوری که بخاطر شدت جراحات به بیمارستان منتقل شد. این اتفاق باعث آغاز اعتراض گسترده بخش عمده حاضرین در سالن شد. آنها همچنین به خاطر عدم دعوت از فعالان سیاسی مخالف جمهوری اسلامی با ادامه کنفرانس به شدت مخالفت کردند. [۲] [۳]

از جمله سخنرانان مخالف در کنفرانس که از اعضای رهبری حزب کمونیست کارگری بودند می توان به آذر مدرسی و مینا احدی اشاره کرد. در حالی که همه نیروهای معترض به کنفرانس با فریاد و شعارهای بی وقفه مصمم بودند مانع ادامه کنفرانس شوند، آذر مدرسی پشت تریبون رفت و اعلام کرد که نمایندگان مخالفان با برگزارکنندگان کنفرانس به توافق رسیده اند که اگر به آنان اجازه صحبت داده شود، معترضین در مقابل، ساکت شوند تا کنفرانس کار خود را ادامه دهد و از حاضرین سوال کرد که آیا موافق این قرار هستند یا نه که فریاد مرگ بر جمهوری اسلامی سالن را فرا گرفت. [۴]

در ادامه مینا احدی نیز در قسمتی دیگر پشت تریبون رفت و بعنوان بر‌گزار کننده میتینگ آلترناتیو بیرون سالن، بعنوان یک زن که همسرش را جمهوری اسلامی اعدام کرده است و بعنوان یک کمونیست که هم سنگرانش را جمهوری اسلامی به جوخه های مرگ سپرده بود، اعلام کرد که جمهوری اسلامی رفتنی است. [۵] اشاره مینا احدی به ماجرای کشتار زندانیان سیاسی در تابستان ۱۳۶۷ بود.

از سخنرانان میتینگ آلترناتیو بیرون از سالن می توان از بصیر نصیبی، سینماگر ایرانی در تبعید نام برد.

بعدها انتقادات گسترده ای از سوی نیروهای مختلف سیاسی نزدیک به جمهوری اسلامی و جبهه دوم خرداد علیه حزب کمونیست کارگری ایران به خاطر برهم زدن این کنفرانس مطرح شد. سایت پیک نت متعلق به جناحی از حزب توده در نوشته های مختلفی بهم زدن کنفرانس برلین را دستور مستقیم وزارت اطلاعات به حزب کمونیست کارگری عنوان کرده است.[۶] در مقابل رهبری این حزب، دوم خردادی ها را متهم کرد که به کنفرانس برلین رفته بودند تا نسل کشی ها و اعدام ها و سنگسار ها، گورهای بدون نشان، کارگران بدون معاش، زنان بدون حق، جوانان بدون آینده، کودکان تباه شده، اعتقادات سرکوب شده، صداهای خفه شده، بی حقوقی مطلق انسان در صحن جامعه و متن قوانین و چرخش مرگبار شمشیر قصاص و سبعیت اسلامی در تمام زندگی و ذهن شهروندان این کشور بختک زده را پشت شمایل مقوایی یک آخوند مرتجع و لفاظی های بی ارزش در مورد "اسلام مدرن" مخفی کنند.[۷] رسانه های داخل ایران نیز سالها بعد با پرداختن به حواشی این کنفرانس، عموماً از آوردن نام صحیح این حزب خودداری می کنند.[۸]

جنجال‌آفرینی[ویرایش]

تلویزیون ایران با پخش برنامه‌ای ۳۰ دقیقه‌ای از بخش‌هایی کوتاه و سری شده از حدود ۱۶ ساعت از بعضی سخنرانی‌های نشست‌های کنفرانس (و نه تمام آن‌ها)، در دو شب متوالی ۲۹ و ۳۰ فروردین ماه ۱۳۷۹ از شبکه اول صدا و سیمای جمهوری اسلامی، به این کنفرانس جنبه ملی و ابعادی فراگیر بخشید. در این فیلم صحنه‌هایی از عریان شدن یک مرد، رقصیدن یک زن، فریادهای مرگ بر جمهوری اسلامی و سران آن و بریده‌هایی از فیلم سخنرانی روزهای مختلف در کنار این صحنه‌ها پخش شد.[۱]

جنجال اصلی بر سر کنفرانس برلین یک هفته بعد از تمام شدن آن شروع شد. ماجرا به سرعت بالا گرفت. آیت‌الله خامنه‌ای این کنفرانس را توطئه آلمان‌ها و هاشمی رفسنجانی در نماز جمعه تهران آن را در راستای همه توطئه‌های آمریکا از حمله نظامی طبس به این سو خواندند. کفن پوش‌ها در قم و شهرهای دیگر به راه افتادند و روحانیان طرفدار حکومت حکم ارتداد شرکت کنندگان را صادر کردند. ماجرا به یکی از گسترده‌ترین بحران‌های سیاسی بعد از پیروزی محمد خاتمی تبدیل شد.[۹]

محاکمه شرکت کنندگان[ویرایش]

حکم احضار از طرف دستگاه قضایی برای همه شرکت کنندگان فرستاده شد و به اتهام اقدام علیه امنیت ملی و تبلیغ علیه نظام بازجویی و تفهیم اتهام شدند.[۱] اما همواره این ابهام باقی ماند که چرا فقط عده خاصی از شرکت‌کنندگان در کنفرانس مورد غضب و محاکمه دستگاه قضایی قرار گرفتند.

از میان شرکت‌کنندگانی که عضو کانون نویسندگان بودند و فاقد پایگاه و حمایتی در داخل نظام، عده‌ای همچون کاظم کردوانی و چنگیز پهلوان به ایران باز نگشتند و به تدریس در دانشگاه‌های خارج از کشور و فعالیت‌های فرهنگی خود مشغول شدند.[۱۰]

بسیاری از شرکت‌کنندگان اساساً دستگیر نشدند و بقیه پس از چند ماه آزاد شدند؛ اما حسن یوسفی اشکوری ابتدا به اعدام و سپس به هفت سال زندان و اکبر گنجی ابتدا به ده سال و سپس به شش سال زندان محکوم گردیدند. اشکوری بعد از چهارسال و نیم آزاد شد و اکبر گنجی تمامی شش سال را در زندان ماند.[۹]

حزب کمونیست کارگری ایران در واکنش به این محاکمات، احکام محکمه اسلامى پرونده برلين را بی ربط به شرکت و اظهار نظر اين افراد در آن کنفرانس اعلام کرد و یادآور شد اين احکام ربطى به اعتراض مخالفان حکومت در سالن کنفرانس برلين و عکس العمل اين سخنرانان در قبال آن وقايع ندارد. منصور حکمت رهبر وقت این حزب در نوشته ای کوتاه یادآور شد که نوارهاى ويدئويى کنفرانس برلين گواه اين است که اغلب متهمين جانانه از حکومت اسلامى شان در ايران دفاع کردند. نه فقط اين، بلکه کسانى نظير سحابى، رئيس دانا، جلائى پور و اشکورى، و برخى ديگر، چه قبل از تشکيل پرونده، در جرايد و سخنرانى ها و چه در دفاعيات خود، باز آزاديخواهان و انقلابيون سرنگونى طلب و حزب کمونيست کارگرى و رهبرانش را آماج شديد ترين حملات و ترور شخصيت قرار دادند، کوچکترين ابايى از اين نداشتند که ما را "عامل اجانب" بخوانند و عملاً فتواى اعداممان را طلب کنند. اساساً اگر کنفرانس برلين چيزى را نشان جناح راست داد، وفادارى دوم خردادى ها به نظام بود. [۱۱]

شرکت‌کنندگان[ویرایش]

۱۷ شرکت‌کننده در این کنفرانس با گرایش‌های متنوع بودند که بنا بر دعوت حزب سبزهای آلمان در آن کنفرانس حضور داشتند به ترتیب الفبا عبارتند از:[۱]

منابع[ویرایش]