زهرا رهنورد

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
زهرا رهنورد
زهرا رهنورد در سال ۱۳۸۸
زادروز ۱۳۲۴[۱]
محل زندگی تهران
نام‌های دیگر زهره کاظمی
نقش‌های برجسته سردبیر نشریه راه زینب
رئیس دانشگاه الزهرا ۱۳۸۵-۱۳۷۷
رئیس گروه هنر سمت
مجری طرح نگارش تاریخ هنر ایران
عضو کمیسیون ملی یونسکو
رئیس کمیته تدوین کتب هنر
مشاور سیاسی ریاست جمهوری در دوره خاتمی
عضو پیوسته فرهنگستان هنر
لقب خادم القرآن
مذهب اسلام
همسر میرحسین موسوی
فرزندان کوکب، زهرا و نرگس
والدین پدر: صادق کاظمی
مادر: احترام‌السادات نواب صفوی
خویشاوندان شاپور کاظمی

زهره کاظمی[۲][۳] مشهور به زهرا رهنورد (زاده ۱۳۲۴ در بروجرد) نویسنده، روزنامه‌نگار و هنرمند ایرانی است.[۴] وی دکترای علوم سیاسی از دانشگاه آزاد اسلامی[۴]، کارشناسی مجسمه‌سازی از دانشگاه تهران و کارشناسی ارشد پژوهش هنر از دانشگاه تهران[۵] دارد و ریاست دانشگاه الزهرا را بر عهده داشته‌است. وی هم‌اکنون به همراه همسرش میرحسین موسوی از رهبران جنبش اعتراضی ایران موسوم به جنبش سبز است.

زندگی خانوادگی[ویرایش]

پدر زهرا رهنورد، صادق کاظمی سرهنگ ارتش شاهنشاهی ایران و مادرش، احترام‌السادات نواب صفوی، دختر عموی سید مجتبی نواب صفوی است.[۶] او و میرحسین موسوی سه دختر به نام‌های کوکب، زهرا و نرگس دارند.

تغییر نام[ویرایش]

او نام خود را از زهره کاظمی به زهرا رهنورد تغییر داده است. خود در این باره می‌گوید:

من پیش از ورود به مسائل مذهبی، تمام حس‌های مبارزاتی را تجربه کرده‌ام اما پس از انتخاب راه مذهب و لباس مذهبی نام خود را از زهره به زهرا و نام خانوادگی‌ام را از کاظمی به رهنورد که به معنای ره‌نورد در مسیر اسلام، قرآن و پیروزی اسلام بود تغییر دادم. [۷]

فعالیت‌های هنری، علمی و پژوهشی[ویرایش]

زهرا رهنورد در دهه چهل و اوایل دهه پنجاه خورشیدی از جمله شاگردان فعال علی شریعتی بود که در مبارزه با حکومت پهلوی فعالیت داشت. بهمن احمدی در تاریخ ۲۶ آوریل ۲۰۰۹ در سایتش نوشته است: «خیلی‌ها سخنرانی او (زهرا رهنورد) را در استادیوم امجدیه هنوز به خاطر دارند». زهرا رهنورد کتاب‌هایی می‌نوشت که مورد استفاده روشنفکران دینی و چپ‌های مذهبی آن روزها بود. علی شریعتی قبل از یکی از سخنرانی‌هایش در حسینیه ارشاد از مخاطبانش خواست تا از نمایشگاه نقاشی یک زوج جوان در راهروهای حسینیه دیدن کنند. زوجی که آینده آن‌ها را درخشان توصیف کرد. تابلوها نام حسین رهجو و زهرا رهنورد را برخود داشت.[۸] رهنورد پس از برگزاری یک نمایشگاه نقاشی در حسینیه ارشاد همانند بسیاری از انقلابیون تحصیلکرده به همراه همسرش به آمریکا رفت و در آنجا به عضویت کنفدراسیون دانشجویان ایرانی در آمد و علیه حکومت پهلوی دست به فعالیت زد و در آستانه پیروزی انقلاب اسلامی به تهران بازگشت. [۹][۱۰]

از رهنورد به عنوان هنرمند، آثاری مانند مجسمه ظهر عاشورا، مجسمه به یاد عاشورا، مجسمه‌های شیشه به روایت عشق، دو مجسمه یادمان با نامهای درخت پرنده و ماه و پرنده (۱۳۸۵) در دانشگاه الزهرا و مجسمه «نرگس عاشقان» (۱۳۷۳) در میدان مادر تهران به جا مانده است.[۱۱]

او پس از دانش‌آموختگی در دکترای علوم سیاسی، مدتی سردبیر نشریه راه زینب از موسسه اطلاعات بود و از سال ۱۳۵۹ در پست تدریس دانشگاهی زنان و در شورای عالی انقلاب فرهنگی (۱۳۶۷-۱۳۷۲) نیز فعالیت کرد.[۱۱] وی هم چنین در سال ۱۳۷۷ به عضویت فرهنگستان هنر درآمد.[۱۲]

رهنورد در خرداد سال ۸۷ عنوان نخستین زنی که توانسته در طول تاریخ دانشکده هنر دانشگاه تهران به مقام استادی (فول پروفسور) این دانشگاه دست یافته را کسب کرد. کسب عنوان رئیس نمونه دانشگاه در بین روسای دانشگاههای کشور، انتخاب به عنوان خادم القرآن از طرف موسسه امام رضا و سازمان اوقاف، انتخاب به عنوان مدیر نمونه گروه پژوهشی هنر از سوی سازمان ثبت در سال ۸۳، دریافت جایزه بین الملی خوارزمی، عضویت در هیات امنای بنیاد ملی نخبگان، درج زندگی نامه دکتر رهنورد در کتاب اساتید برجسته دانشگاه قرن ۲۱، برگزیده شدن به عنوان مفاخر فرهنگی و تالیف کتاب هنر معاصر ایران در جهان اسلام و ارسال آن به کتابخانه های۷۷ کشور جهان، انتخاب وی به عنوان یکی از ۲۰۰۰ استاد برتر جهان در سال ۲۰۰۵ از جمله فعالیت‌های علمی وفرهنگی زهرا رهنورد بوده است.[۱۳] وی هم چنین در سال ۱۳۷۴ مدیر گروه هنر سازمان سمت گردید.

از وی تا کنون بیش از ۳۰ جلد کتاب در زمینه‌های قرآنی، اسلامی، سیاسی و فرهنگی-هنری انتشار یافته که برخی به زبان‌های انگلیسی، عربی، اردو، آلمانی وایتالیایی ترجمه شده‌اند. وی همچنین تاکنون بیش از ۱۰ مورد مقاله به کنفرانس‌های داخلی و بین‌المللی ارائه کرده است. رهنورد بیش از ۱۰ نمایشگاه از آثار هنری اش را در گالری‌های داخلی و خارجی برگزار کرده است.[۱۴][۱۵][۱۶]

تحصیلات[ویرایش]

دانشگاه آزاد اسلامی در نامه‌ای رسماً اعلام کرد آزمون دکتری سال ۱۳۶۴ در این دانشگاه منوط به دارا بودن مدرک کارشناسی ارشد نبوده و زهرا رهنورد بدون داشتن مدرک فوق لیسانس و طبق ضوابط این دانشگاه در دوره دکترا پذیرفته شده. البته به‌دنبال تغییر مقررات در سال ۱۳۶۹، آن دسته از دانشجویان شاغل به تحصیل در دانشگاه آزاد اسلامی که فاقد مدرک تحصیلی پایه بوده‌اند، ملزم به گذراندن مقاطع قبلی و دریافت مدرک فارغ‌التحصیلی می‌شوند. زهرا رهنورد نیز در سال ۱۳۶۹ در دوره کارشناسی ارشد رشته علوم سیاسی شرکت کرده و در سال ۱۳۷۲ مدرک کارشناسی ارشد را در این رشته دریافت کرد.[۱۷]

اداره کل روابط عمومی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در آستانه دهمین انتخابات ریاست جمهوری در ایران در اطلاعیه‌ای اعلام کرد:

«در پاسخ به خبر منعکس شده در خبرگزاری ایلنا به نقل از جعفر توفیقی وزیر سابق علوم، تحقیقات و فناوری با عنوان "وزارت علومِ دولت نهم مدارک دکتر رهنورد را تایید کرده بود"، اعلام می‌کند: هیچگونه مدرکی دال بر تایید مدرک دکتری زهرا رهنورد در وزارت علوم، تحقیقات و فناوری موجود نمی‌باشد.»
«وزیر وقت علوم پاسخ دهند چرا در زمانی که پرونده خانم زهرا رهنورد جهت ارتقای علمی در هیات ممیزی وزارت مطرح شده، موارد مربوط به همزمانی تحصیل در سه رشته و در دو مقطع تحصیلی اصلاً مورد توجه قرار نگرفته است.»[۱۸]

زهرا رهنورد در مصاحبه با روزنامه جام جم گفت: «ظاهراً جرم من این بوده که از مجاری قانونی موفق به کسب دو فوق لیسانس شده‌ام. گویا هنرمند و روشنفکر بودن همزمان برای زن ایرانی جرم است.» و ادامه داده: «تمام مدارک قانونی که بر اخذ مدارک بنده به صورت کاملاً قانونی دلالت دارند موجود هستند و باید از خود وزارت علوم پرسیده شود که چرا در حالی که در سال ۸۶ به بنده فول پروفسوری اعطا شده چنین مباحثی در آستانه انتخابات مطرح می‌شود؟» او در ادامه این مصاحبه گفت: «قرار است دانشگاه (دانشگاه آزاد) پس از برگزاری انتخابات مدارک دقیق دوران تحصیل بنده را منتشر و تائید کند.»[۱۹]

انتخابات ریاست جمهوری دهم[ویرایش]

در جریان انتخابات دهم ریاست جمهوری خرداد ۱۳۸۸، همسران نامزدها به طور بی سابقه‌ای در تبلیغات انتخاباتی حاضر شدند. خصوصاً زهرا رهنورد که در فعالیت‌های تبلیغاتی همسرش میرحسین موسوی حضور چشمگیری داشت، حضوری که در خارج از ایران هم به چشم آمد. پیش از انتخابات، رسانه‌های غربی، زهرا رهنورد را میشل اوبامای ایران خواندند.[۲۰]

در بهمن ماه ۱۳۸۹ و پس از اعتراضات جنبش سبز در ۲۵ بهمن ۱۳۸۹، زهرا رهنورد به همراه همسرش میرحسین موسوی توسط ماموران امنیتی در حصر خانگی قرار گرفت و کلیه ارتباطات و رفت‌وآمد آنها قطع شد.[۲۱][۲۲][۲۳][۲۴]

مصاحبه زهرا رهنورد درباره دیدگاه‌های میرحسین موسوی[ویرایش]

زهرا رهنورد در مصاحبه با بی‌بی‌سی عنوان کرده است: «در رابطه با زنان، آزادی زنان، حضور زنان در عرصه‌های ملی و بین‌المللی، حضور زنان در کابینه، حق شهروندی زنان، حمایت از حقوق زنان در خانواده و حقوق مدنی فکر نمی‌کنم پیشتازتر از موسوی کسی وجود داشته باشد.»[۲۵]

واکنش به نتایج انتخابات[ویرایش]

زهرا رهنورد و همسرش میرحسین موسوی در راهپیمایی سکوت برای گرامیداشت جانباختگان اعتراضات پس از انتخابات ریاست جمهوری، ۲۸ خرداد ۱۳۸۸
زهرا رهنورد در مراسم بزرگداشت جان باختگان تظاهرات مردمی

بی بی سی در گزارشی درباره رای نیاوردن میرحسین موسوی، مهدی کروبی و محسن رضایی در زادگاههای خود براساس گزارش خبرگزاری ایرنا، درانتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۸۸، اعلام کرد که زهرا رهنورد، در گفتگو با بخش فارسی بی بی سی، با اشاره به ترک زبان بودن همسر و لر بودن خودش از اینکه در این مناطق، آرا اعلام شده از آن آنها نبوده است، ابراز تعجب کرد.[۲۶]

دستگیری برادر زهرا رهنورد[ویرایش]

شاپور کاظمی برادر زهرا رهنورد (زاده ۱۳۲۶) مهندس مخابرات، عضو هیات مدیره تولیدکنندگان یوپی‌اس و عضو اتاق بازرگانی مخابرات است که در روزهای اول اعتراضات مردم به انتخابات ریاست جمهوری دهم بازداشت شد. بازداشت وی با اعتراضات متعدد مواجه گردید. بر اساس گزارش بی بی سی سایتهای تندرو حامی دولت اتهاماتی با جنبه شخصی وغیر سیاسی مشابه اتهاماتی که علیه مخالفان حکومت مطرح می‌شود را بر کاظمی واعضای خانواده اش نسبت دادند.[۲۷]

بگفته مرکز اسناد انقلاب اسلامی او «در حال آتش زدن ۷ دستگاه موتور سیکلت در میدان ونک به همراه معشوقه‌اش خانم فاطمه رهنما که یک منافق با سابقهٔ محکومیت ۸ سال زندان بخاطر اقدامات تروریستی در گروهک منافقین است دستگیر شده و از خانهٔ تیمی مشترک و مجلل این دو نفر در شمال تهران مشروبات الکلی و ابزار لهو و لعب کشف گردید.» مرکز اسناد انقلاب اسلامی همچنین او را به ارتباط با نهادهای اطلاعاتی ایالات متحده آمریکا و بدهی دهها میلیاردی به سیستم بانکی کشور نیز متهم کرده‌است. این اتهامات در دیگر منابع رسمی جمهوری اسلامی مانند خبرگزاری رسمی جمهوری اسلامی، روزنامه ایران و روزنامه جوان نیز تکرار شده‌است.[۱]

زهرا رهنورد ضمن اعلام اینکه برادرش در مسایل سیاسی دخالتی نداشته است گقت که علت بازداشت او وارد کردن فشار بر موسوی بوده است.[۲۸]

انتخاب زهرا رهنورد به عنوان سومین متفکر برتر سال ۲۰۰۹[ویرایش]

مجله بین‌المللی سیاست خارجی (به انگلیسی: Foreign Policy)، زهرا رهنورد همسر میرحسین موسوی را به عنوان نفر سوم در فهرست صد متفکر برتر جهان در سال ۲۰۰۹ انتخاب کرد. این مجله آمریکایی، زهرا رهنورد را مغز متفکر "انقلاب سبز ایران" و تبلیغات انتخاباتی همسرش میرحسین موسوی معرفی کرده است. پیش از نام زهرا رهنورد، بن برنانکی رییس بانک مرکزی آمریکا و باراک اوباما رییس جمهوری ایالات متحده در رتبه‌های نخست و دوم این فهرست قرار دارند.[۲۹]

حمله به زهرا رهنورد[ویرایش]

همزمان با تظاهرات روز دانشجو در ۱۶ آذر، گروهی از زنان بسیجی به زهرا رهنورد حمله کردند. رادیو آلمان به نقل از سایت کلمه، سایت خبررسانی میرحسین موسوی، نوشت که زهرا رهنورد، استاد دانشگاه تهران و همسر آقای موسوی، ابتدا در محل کارش در دانشکده هنرهای زیبا و پس از آن در خیابان وصال تهران با گاز فلفل مورد حمله لباس شخصی‌ها قرار گرفته‌است. بگفته سایت کلمه، افراد مهاجم از فاصله نزدیک به صورت زهرا رهنورد گاز فلفل پاشیدند که به «تنگی نفس و نابینایی موقت» او منجر شد. همچنین برای بار دوم، در پیش‌ازظهر ۱۷ آذر نیز گروهی از زنان لباس شخصی با هجوم به دانشکده هنرهای زیبا قصد حمله به وی را داشتند.[۳۰][پیوند مرده]

واکنش به بیانیهٔ میرحسین موسوی[ویرایش]

در روز سه‌شنبه ۶ بهمن ۱۳۸۸ در واکنش به بیانیهٔ هفدهم میرحسین موسوی[۳۱] مصاحبه‌ای با وب‌گاه روز آنلاین انجام داد و بیانیهٔ موسوی را «کف خواسته‌ها و آرمان‌های مردم» خواند.[۳۲] وی در این مصاحبه گفت:

من نمی‌توانم آینده را پیش بینی کنم که چه اتفاقی خواهد افتاد و چه خواهد شد، فقط امیدوارم هر اتفاقی که می‌افتد به نفع ملت ایران باشد و به سربلندی ملت ایران ختم شود. می‌خواهم بر این نکته تاکید کنم که نه دولت احمدی نژاد را به رسمیت می‌شناسیم و نه پشت پرده سازش می‌کنیم.[۳۳]

سوابق شغلی[ویرایش]

تالیفات و ترجمه‌ها[ویرایش]

  • طوفان‌ها ولاله‌های شهریور
  • داستان‌های علی و مش مدینه
  • پشت جبهه هم سنگر است
  • سوگواری در حرا
  • حکمت هنر اسلامی
  • طلوع زن مسلمان
  • ریشه‌های استعماری کشف حجاب
  • سفر به دیار زنان بت
  • پیام حجاب زن مسلمان
  • زیبایی حجاب و حجاب زیبایی
  • دولت ملی در اندیشه متفکران عرب وشبه قاره
  • دولت اسلامی
  • موضع گیری طبقات در فرایند انحطاط جامعه
  • قیام موسی[۳۶]

مقالات[ویرایش]

از او مقاله‌هایی نیز به چاپ رسیده‌است، از جمله مقاله‌های:

  • موضع‌گیری طبقات اجتماعی در قرآن ۱۳۵۷
  • ریشه‌های استعماری کشف حجاب ۱۳۵۹
  • زن در نظام ارزشی طاغوتی ۱۳۵۹
  • شورش زن بر شخصیت تاریخی خود ۱۳۵۹
  • تنظیم قوانین در جهت احیای حقوق زن از ویژگی‌های ضداستعماری مجلس است ۱۳۵۹
  • سفری به دیار زنان بت ۱۳۶۶
  • مادر، اسطوره همیشگی تاریخ
  • هنر، عشق وزیبایی
  • فلسفه هنر و رویکرد اجتماعی
  • تصویر زن در توسعه ملی
  • زن، اسلام، فمینیسم
  • ذهنیت گرایی در هنر[۳۷]

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. زندگینامه، سایت اطلاع رسانی زهرا رهنورد
  2. «تصاویر مدارک ارتقا و انتصاب خانم رهنورد به ریاست دانشگاه الزهرا (س)». قلم نیوز، ۱۷ خرداد ۱۳۸۸. بازبینی‌شده در ۱۷ خرداد ۱۳۸۸. 
  3. «دولت نهم به من مدرک پروفسوری داده است». جام جم آنلاین، ۱۷ خرداد ۱۳۸۸. بازبینی‌شده در ۹ ژوئن ۲۰۰۹. 
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ بیوگرافی زهرا رهنورد، سایت اصلاح‌طلب یزد فردا
  5. فرهنگستان هنر
  6. زهرا رهنورد: در همین دولت نهم مدرک پروفسوری گرفتم
  7. «زهرا رهنورد: در همین دولت نهم مدرک پروفسوری گرفتم». عصر ایران. 
  8. بهمن احمدی عمویی:میرحسین موسوی، اندیشه‌های اقتصادی تا احساسات شاعرانه
  9. :: سایت خبری تحلیلی بامداد ::.. :: زهرا رهنورد؛ پدیده‌ای که درباره او باید تامل کرد... ::
  10. پایگاه خبری تحلیلی فرارو - زهرا رهنورد در نمای نزدیک
  11. ۱۱٫۰ ۱۱٫۱ فرخ‌زاد، پوران. کارنمای زنان کارای ایران (از دیروز تا امروز). تهران: نشر قطره، ۱۳۸۱. ISBN 964-341-116-8. 
  12. معرفی گروه هنرهای تجسمی
  13. یزد فردا دات کام - بیوگرافی مهندس میرحسین موسوی و پروفسور زهرا رهنورد زوج سیاسی
  14. گزارشی از مراسم نکوداشت دکتر زهرا رهنورد، رئیس دانشگاه الزاهراء
  15. مشخصات مدیران گروههای پژوهشی سازمان سمت
  16. Zahra Rahnavard زهرا رهنورد | Facebook
  17. سایت قلم نیوز. «تصاویر مدارک ارتقا و انتصاب خانم رهنورد به ریاست دانشگاه الزهرا (س)». سایت قلم نیوز - ۱۷ خرداد ۱۳۸۸. بازبینی‌شده در ۱۹ خرداد ۱۳۸۸. 
  18. ایرنا. «وزارت علوم: زهرا رهنورد همزمان در 3 رشته و 2 مقطع تحصیل کرد». ایرنا - ۱۷ خرداد ۱۳۸۸. بازبینی‌شده در ۱۹ خرداد ۱۳۸۸. 
  19. روزنامه جام‌جم. «زهرا رهنورد: دولت نهم به من مدرک پروفسوری داده است». روزنامه جام‌جم - ۱۳۸۸/۰۳/۱۷. بازبینی‌شده در ۲۰ خرداد ۱۳۸۸. 
  20. نگار مرتضوی. «زنان مقتدر مردان سیاست». صدای آمریکا - ۱۳۸۹/۰۸/۰۴. بازبینی‌شده در ۰۴ آبان ۱۳۸۹. 
  21. میرحسین موسوی و زهرا رهنورد در بازداشت خانگی / محافظان عزل شده‌اند «سایت خبری تحلیلی کلمه
  22. تشویق خشونت در مجلس اوباشگرایی است |. : سحام نیوز :
  23. جنبش راه سبز - ایجاد دیوار آهنی در معبر ورودی خانهٔ میرحسین موسوی
  24. شبکه خبر :: نمایندگان مجلس اشد مجازات سران فتنه را خواستار شدند
  25. خبرگزاری زنان ایران. «مصاحبه بی‌بی‌سی با زهرا رهنورد». خبرگزاری زنان ایران - ۱۳۸۸/۰۳/۱۳. بازبینی‌شده در ۲۰ خرداد ۱۳۸۸. 
  26. «نامزدهای ناکام در زادگاهشان هم رای نیاوردند؟». بی بی سی فارسی، ۲۳ خرداد ۸۸. 
  27. پرونده برادر زهرا رهنورد به دادگاه انقلاب رفته است'
  28. پرونده برادر زهرا رهنورد به دادگاه انقلاب رفته است'
  29. nasimfarda.com
  30. دومین تلاش برای حمله به زهرا رهنورد | پایگاه خبری تحلیلی دانشجویان دانشگاه صنعتی امیرکبیر (پلی تکنیک تهران)
  31. «بیانیه شماره ۱۷ میرحسین موسوی و راه حل‌های برون رفت از بحران»(فارسی)‎. وب‌گاه کلمه، ۱۱ دی ۱۳۸۸. بازبینی‌شده در ۱۰ بهمن ۱۳۸۸. 
  32. «بیانیه هفدهم کف خواسته‌ها و آرمان‌های مردم است»(فارسی)‎. وب‌گاه کلمه، ۶ بهمن ۱۳۸۸. بازبینی‌شده در ۱۰ بهمن ۱۳۸۸. 
  33. «سازش نمی‌کنیم، به رسمیت نمی‌شناسیم»(فارسی)‎. روز آنلاین، ۶ بهمن ۱۳۸۸. بازبینی‌شده در ۱۰ بهمن ۱۳۸۸. 
  34. معرفی گروه هنرهای تجسمی
  35. مشخصات مدیران گروههای پژوهشی سازمان سمت
  36. معرفی گروه هنرهای تجسمی
  37. معرفی گروه هنرهای تجسمی

پیوند به بیرون[ویرایش]