کهنوج

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
کهنوج
کهنو
46798389.jpg
کشور ایران
استانکرمان
شهرستانکهنوج
بخشمرکزی
نام(های) پیشینکهن نو،شیخ آباد
مردم
جمعیت۵۲٬۶۲۴ نفر (۱۳۹۵)[۱]
جغرافیای طبیعی
مساحت۲۳.۴ کیلومترمربع
ارتفاع۵۰۸ متر
آب‌وهوا
میانگین دمای سالانه۲۶ درجه
میانگین بارش سالانه۱۸۸ میلی‌متر
روزهای یخبندان سالانه۱
اطلاعات شهری
شهردارمجید محمودی[۲]
ره‌آوردخرما، مرکبات و محصولات جالیزی
پیش‌شمارهٔ تلفن۰۳۴
وبگاهفرمانداری کهنوج

شهر کَهنوج مرکز شهرستان کهنوج و یکی از شهرهای استان کرمان در جنوب شرق ایران است. جمعیت شهر کهنوج بنابر سرشماری نفوس و مسکن سال ۱۳۹۵ مرکز آمار ایران ۵۲٬۶۲۴ نفر بوده‌است.[۱]

وجه تسمیه[ویرایش]

نام کهنو (ج) را به معنای کَهن نو (قنات نو) دانسته‌اند. قنات اصلی این آبادی، قنات شیخ‌آباد بوده و قنات نو پرآب در کنار قلعه قدیمی که به «کلات» مشهور بوده واقع شده و باعث پیشرفت این آبادی شده؛ کهنوج از دو واژه (کهن) و (نو) (قنات نو) تشکیل شده‌است. در مرکز این شهر قلعه ضرغام وجود دارد که هسته اولیه تشکیل این شهرستان بوده‌است. در حال حاضر قسمتی از قلعه ضرغام باقی مانده‌است و در مجاورت شهرک ولیعصر واقع شده‌است.

موقعیت جغرافیایی[ویرایش]

شهر کهنوج از شمال با جیرفت و عنبرآباد، از جنوب به منوجان، از شرق به قلعه گنج و رودبار جنوب و از غرب به فاریاب و رودان محدود می‌شود.

شهرستان‌های جدا شده از کهنوج[ویرایش]

چهار شهرستان فاریاب، قلعه گنج، رودبار جنوب و منوجان از شهرستان کهنوج جدا شده‌اند و به مرور از شهر به شهرستان تبدیل گشته‌اند.

آب وهوا و اقلیم[ویرایش]

آب و هوای کهنوج گرم و خشک است و این شهر تابستان‌هایی گرم و زمستان‌هایی نسبتاً معتدل و تا حدودی سرد دارد. هوای مطبوعی که شب‌ها می‌وزد خنک است و به «شوباد»، یعنی بادِ شب معروف است. این واژه، یعنی شوباد نام خود را به اسم بسیاری از مغازه‌ها و ساختمان‌ها نیز داده‌است به‌طوری‌که سینمای شهرستان کهنوج به سینما «شوباد» معروف است و در محوطه پارک بزرگ شهر و نزدیک به دریاچه پارک قرار دارد . همچنین نیروگاه سیکل ترکیبی این شهر نیز شوباد نام دارد

نواحی کوهستانی اطراف شهر[ویرایش]

وجود کوه‌های نسبتاً مرتفع در ارتفاع متوسط۲۰۰۰ متر در جنوب غربی، شمال، شمال غربی و شمال شرقی که همانند دیواری اطراف آن را فراگرفته‌است. ارتفاعات این منطقه دنبالهٔ رشته کوه‌های زاگرس و کوه‌های پراکنده مرکزی است که از شمال به جنوب از ارتفاعات شهرستان می‌توان، کوه‌های جبال بارز در شمال شرقی را نام برد. همچنین می‌توان کوه‌های کلمرز و گرم و کوه شهری و کوه شاه نیز نام برد؛ که ارتفاع متوسط آن‌ها به ۲۰۰۰متر می‌رسد به دلیل نفوذ توده‌های گرافیتی در بخشی از این ارتفاعات معادن کرومیت ایجاد شده‌است.

منابع تأمین انرژی[ویرایش]

نیروگاه گازی کهنوج و در آینده نیروگاه سیکل ترکیبی کهنوج از منابع تأمین انرژی این منطقه هستند.

دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی[ویرایش]

  • دانشگاه آزاد اسلامی واحد کهنوج
  • دانشگاه پیام نور واحد کهنوج
  • دانشگاه علمی کاربردی فرمانداری کهنوج
  • پردیس دانشگاه کشاورزی علمی کاربردی جهاد کشاورزی کهنوج
  • مجتمع آموزش عالی سلامت کهنوج
  • حوزه علمیه ولیعصر (عج) کهنوج

مراکز فرهنگی[ویرایش]

کتابخانه‌ها[ویرایش]

  • کتابخانه عمومی شهید مطهری[۴]

آثار تاریخی و جاذبه‌های گردشگری[ویرایش]

از آثار تاریخی این شهر:

  • قلعه تاریخی سرتیپ امیر سعید خان رودباری (صد خان) این قلعه سالیان زیادی مرکز حکومت رودبار زمین (شهرستانهای کهنوج، منوجان، اسلام‌آباد، قلعه گنج، فاریاب، بشاگرد و بخشهایی از شهرستان جیرفت) بوده‌است. این قلعه در جوار شهرک ولیعصر و پشت بهشت زهرای شهر کهنوج قرار دارد.
  • برج و عمارت ضرغام السلطنه:میرزا خان ملقب به (ضرغام السلطنه) یکی از حکام رودبار زمین بوده‌است و این برج و عمارت در ورودی شهر و در دامنه کوه ناصر آباد واقع شده‌است.
  • تنگ رزون، در ۱۰کیلومتری جاده کهنوج بندرعباس
  • مورکردی (چاه زیارت)،
  • پارک و شهربازی کهنوج،
  • زیارت بی بی طیبه روستای ازلی، فاصله تا مرکز ۳ کیلومتر
  • زیارت دیوان مراد در روستای چاه ریگان که از مناطق خوش آب و هوا و واقع در ارتفاعات کوه‌های کلمرز می‌باشد. اخیراً راه آسفالته به طرف این مکان مورد بهره‌برداری قرار گرفت و رفت و آمد بازدیدکنندگان و مسافرین به سهولت انجام می‌شود.
  • دهستان زیبا و خوش آب و هوای دهکهان در ۲۵ کیلومتری مرکز کهنوج
  • و…

سوغات[ویرایش]

از مهم‌ترین سوغات کهنوج می‌توان به :

  • مرکبات (پرتقال، نارنگی، لیموترش و...)
  • رطب
  • خرما و مشتقات آن
  • غلاتی چون گندم و ذرت اشاره کرد.

همچنین گیاهی خودرو به نام [شُلَک]به‌صورت پخته و سرخ شده، بسیار خوشمزه و مقوی است که بیشتر در گندم زارها زمینهای کشاورزی و دشتها یافت میشود.

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ «نتایج سرشماری سال ۱۳۹۵». درگاه ملی آمار. بایگانی‌شده از اصلی (اکسل) در خرداد ۱۳۹۶.
  2. محمودی شهردار کهنوج
  3. «نتایج نهایی انتخابات مجلس در کرمان». ایسنا. ۹ اسفند ۱۳۹۴–۱۲:۴۳. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  4. کل کتابخانه‌های عمومی استان کرمان-کتابخانه عمومی شهید مطهری کهنوج

گویش رودباری

  • بختیاری، سعید (۱۳۸۳ خورشیدیاطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: مؤسسه جغرافیایی و کارتوگرافی گیتاشناسی، شابک شابک: &#۸۲۰۶;۹۶۴–۳۴۲–۱۶۵–۱&#۸۲۰۷; مقدار |شابک= را بررسی کنید: invalid character (کمک) از پارامتر ناشناخته |محقق= صرف‌نظر شد (کمک); تاریخ وارد شده در |سال= را بررسی کنید (کمک)
  • آمار و اطلاعات جهاد کشاورزی شهرستان کهنوج سال ۱۳۸۳
  • آمار و اطلاعات روابط عمومی بخشداری کهنوج سال ۱۳۸۳
  • جامعه‌شناسی روستایی، مؤلف: نعمت‌الله تقوی چاپ دانشگاه پیام نور.
  • خدامراد میرابادی مدرس دانشگاه چاپ شده در نشریه مینوجهان