کهنوج

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
کهنوج
کهنو
46798389.jpg
کشور  ایران
استان کرمان
شهرستان کهنوج
بخش مرکزی
نام(های) قدیمی قنات نو،کهن نو
سال شهرشدن ۱۳۵۴ خورشیدی
مردم
جمعیت ۵۲,۶۲۴ نفر (۱۳۹۵)
جغرافیای طبیعی
ارتفاع از سطح دریا ۵۰۵ متر
آب‌وهوا
میانگین دمای سالانه ۲۶ درجه
میانگین بارش سالانه ۱۸۸ میلیمتر
روزهای یخبندان سالانه ۱
اطلاعات شهری
شهردار ابوذر عطاپور
ره‌آورد خرما،مرکبات و محصولات جالیزی
پیش‌شماره تلفنی ۰۳۴
وبگاه فرمانداری کهنوج
تابلوی خوش‌آمد به شهر

کَهنوج (نام در محل: کَهنو) از شهرهای استان کرمان در جنوب شرقی ایران است. شهر کهنوج مرکز شهرستان کهنوج است. جمعیت شهر کهنوج بنابر سرشماری نفوس و مسکن سال ۱۳۹۵ مرکز آمار ایران ۵۲,۶۲۴ نفر بوده است.

وجه تسمیه[ویرایش]

نام کهنو (ج) را به معنای کَهن نو (قنات نو) دانسته‌اند. قنات اصلی این آبادی، قنات شیخ‌آباد بوده و قنات نو پرآب در کنار قلعه قدیمی که به «کلات» مشهور بوده واقع شده و باعث پیشرفت این آبادی شده؛ کهنوج از دو واژه (کهن) و (نو) (قنات نو) تشکیل شده‌است. در مرکز این شهر قلعه ضرغام وجود دارد که هسته اولیه تشکیل این شهرستان بوده‌است.در حال حاضر قسمتی از قلعه ضرغام باقی مانده است و در مجاورت شهرک ولیعصر واقع شده است.

موقعیت جغرافیایی[ویرایش]

شهر کهنوج از شمال با عنبرآباد، از جنوب به منوجان، از شرق به قلعه گنج و رودبار جنوب و از غرب به فاریاب و رودان محدود می‌شود.

شهر های جدا شده از کهنوج : چهارشهرستان فاریاب،قلعه گنج،رودبارجنوب ومنوجان از کهنوج جدا شده اندوبه مروراز شهربه شهرستان تبدیل گشته اند. به این ترتیب پتانسیل استان شدن این شهرستان بیشتراز تمام شهرستان های استان کرمان می باشد.رقیب شهرستان کهنوج یعنی جیرفت تنها توانسته یک شهر آن هم عنبرآباد را به عنوان شهرستان مستقل معرفی کند!همچنین موقعیت جغرافیایی کهنوج که تقریبا مرکز شهرستان های دیگر است باعث شده شانس استان شدن این شهرستان بیشتر باشد...

آب وهوا و اقلیم[ویرایش]

آب و هوای کهنوج گرم و خشک است و این شهر تابستان‌هایی گرم و زمستان‌هایی نسبتاً معتدل و تا حدودی سرد دارد.هوای مطبوعی که شب ها می وزد خنک است و به «شوباد»، یعنی بادِ شب معروف است. این واژه، یعنی شوباد نام خود را به اسم بسیاری از مغازه ها و ساختمان ها نیز داده است به طوری که سینمای شهرستان کهنوج به سینما «شوباد» معروف است و در محوطه پارک بزرگ شهر و نزدیک به دریاچه پارک قرار دارد.

نواحی کوهستانی اطراف شهر[ویرایش]

وجود کوه‌های نسبتاً مرتفع در ارتفاع متوسط۲۰۰۰ متر در جنوب غربی، شمال، شمال غربی و شمال شرقی که همانند دیواری اطراف آن را فراگرفته‌ است. ارتفاعات این منطقه دنبالهٔ رشته کوه‌های زاگرس و کوه‌های پراکنده مرکزی است که از شمال به جنوب از ارتفاعات شهرستان می‌توان، کوه‌های جبال بارز در شمال شرقی را نام برد. همچنین می‌توان کوههای کلمرز و گرم و کوه شهری و کوه شاه نیز نام برد؛ که ارتفاع متوسط آن‌ها به ۲۰۰۰متر می‌رسد به دلیل نفوذ توده‌های گرافیتی در بخشی از این ارتفاعات معادن کرومیت ایجاد شده‌است.

منابع تأمین انرژی[ویرایش]

نیروگاه گازی کهنوج و در آینده نیروگاه سیکل ترکیبی کهنوج از منابع تأمین انرژی این منطقه هستند.

دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی[ویرایش]

  • دانشگاه آزاد اسلامی واحد کهنوج
  • دانشگاه پیام نور واحد کهنوج
  • دانشگاه علمی کاربردی فرمانداری کهنوج
  • پردیس دانشگاه کشاورزی علمی کاربردی جهاد کشاورزی کهنوج
  • حوزه علمیه شهرستان کهنوج

آثار تاریخی[ویرایش]

از آثار تاریخی این شهر قلعه تاریخی می‌باشد که مرکز حکومت ضرغام از طایفه خوانین می‌باشد.این قلعه در جوار شهرک ولیعصر و پشت بهشت زهرای شهر کهنوج قرار دارد.

سوغات[ویرایش]

از مهم‌ترین سوغات کهنوج می‌توان به مرکبات ،محصولات جالیزی چون( هندوانه و خیار )، خرما و رطب هم اشاره کرد.نا گفته نماند که غلاتی چون گندم و ذرت هم در برخی از روستاهای اطراف شهر هم کشت می شود.

اماکن گردشگری[ویرایش]

باغ شاه نازدشت،مورکردی (چاه زیارت)، پارک و شهربازی کهنوج،زیارت بی بي طیبه روستای ازلی،زیارت دیوان مراد در روستای چاه ریگان

خوشا کهنو خوشا شوباد کهنو[ویرایش]

💙دگه نایام تو کهنو💙

سیف ا...یکی از خواننده های محلی کهنوج در دهه60به بعد بود در اوایل دهه70به اوج شهرت در جنوب استان رسید وی توانست با خواندن ترانه ی محلی *خوشا کهنو خوشا شوباد کهنو*خود را در ذهن تاریخ شهرستان کهنوج ماندگار کند این خواننده ی قدیمی و نابینا که از نعمت خواندن ،نوشتن و حتی دیدن بی بهره بود با روشنی ضمیر توانست با سرایش و اجرای فی البداهه ی ترانه  محلی *قلعه ضرغام منبع یوشون کرده*تراژدی تخریب قلعه و بی برنامگی مسئولین وقت کهنوج را به نمایش بگذارد آن زمان شاید کسی به روشن بینی (سیف الله)نرسیده بود که تخریب قلعه ضرغام و روی آن بنا کردن منبع آب ،یعنی از بین بردن هویت تاریخی و خط بطلان کشیدن ،بر داشته های قدیم کهنوج را یادآور شود ولی سیف الله این شاعر نابینا اما خوش فهم با درکی بالا تشخیص داده بود و اوج نارضایتی خود از مسئولین که ناآگاهانه هویت کهنوج را از بین می برند به حالت قهر و در قالب گویش محلی چنین عنوان کرده بود که *دگه نایام تو کهنو*آن روزها درد سیف الله را کسی ندانست و نخواست بفهمد که این نیامدن او به کهنوج بعدها چه پیامدی خواهد داشت و آیندگان نیز چه قضاوتی خواهند کرد ،بنابراین آنچه را که سیف الله درد خود عنوان می کند تخریب همین بنای تاریخی ،عدم دلسوزی و بی خیالی مسئولین وقت بوده که به شکل های متفاوت نمود پیدا کرده است و امروزه پس از گذشت دو دهه تازه متوجه می شویم که این بزرگ مرد روشن دل با آنکه از سواد و بینایی بی بهره بود چه اسطوره ای بوده که با چشم دل می دیده که بر سر آثار تاریخی کهنوج چه می آمده !در همان دوران چهره های مطرح فرهنگی و شاعری در همین کهنوج داشتیم که روزی ده بار قلعه را میدیدند اما این توانایی ذهن سیف الله به اصطلاح نابینا را نداشتند که دست کم یک بیت در هشداری به تخریب قلعه بسرایند این جاست که ارزش کار سیف الله نمودی بزرگ و ماندگار می یابد ،این دل مشغولی سیف الله ناشی از درک و درایت بالایی بوده که به طور ذاتی خداوند در اختیار وی قرار داده است و امروز کسانی که دل در گرو  کهنوج دارند می دانند که با آن ابتدایی ترین امکانات آن روز چگونه فریاد رسای خود را به گوش همه برساند بی خود نیست که کهنوج دوستان این مرد را در آواز و هنر موسیقی در کنار بزرگان و اسطوره های موسیقی رودبارزمین مانند پیر بخش پهلوان قرار میدهند و این دو بزرگ مرد،برای بلند آوازگی این دیار در عرصه موسیقی اصیل نقش به سزایی داشتند میتوان همراه با یک عزم اراده ای  به ندای درونی سیف الله ها گوش فرا داد تا از کهنوج ،کهنوجی بسازیم که آیندگان به وجود آن افتخار نمایند نباشد آن روزی که با سوءتدبیر با زدن شاخ و برگ های درخت کهنسال کهنوج از آن نردبانی بسازیم برای رسیدن به اهداف خود این بزرگترین هنر سیف الله بود که با قرار دادن هنر در خدمت شهر خود نام خود را در موسیقی کهنوج بر بلندای تاریخ رودبارزمین یادگار بگذارد اما باید دانست که در پس خوانده ها و سرایش های سیف الله هم بسی نکته های ظریف تر از مو نهفته است که قلندری میخواهد تا سر زلف سخن های سیف الله را شانه بزند 

💕

منابع[ویرایش]

  • بختیاری، سعید. اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران. چاپ یکم. تهران: مؤسسه جغرافیایی و کارتوگرافی گیتاشناسی، ۱۳۸۳ خورشیدی. شابک: ‎۹۶۴–۳۴۲–۱۶۵–۱‏. 
  • آمار و اطلاعات جهاد کشاورزی شهرستان کهنوج سال ۱۳۸۳
  • آمار و اطلاعات روابط عمومی بخشداری کهنوج سال ۱۳۸۳
  • جامعه‌شناسی روستایی، مؤلف: نعمت الله تقوی چاپ دانشگاه پیام نور.
  • خدامراد میرابادی  مدرس دانشگاه چاپ شده در نشریه مینوجهان