کهنوج

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
کهنوج
کهنو
46798389.jpg
کشور ایران
استانکرمان
شهرستانکهنوج
بخشمرکزی
نام(های) پیشینکهن نو،شیخ آباد
مردم
جمعیت۵۲٬۶۲۴ نفر (۱۳۹۵)[۱]
رشد جمعیت+۱۹٫۶۶%
جغرافیای طبیعی
ارتفاع۵۰۸ متر از سطح دریا
آب‌وهوا
میانگین دمای سالانه۲۶ درجه
میانگین بارش سالانه۱۸۸ میلی‌متر
روزهای یخبندان سالانه۱ روز
اطلاعات شهری
شهردارمجید محمودی[۲]
ره‌آوردخرما، مرکبات و محصولات جالیزی
پیش‌شمارهٔ تلفن۰۳۴
وبگاهفرمانداری کهنوج

شهر کَهنوج مرکز شهرستان کهنوج و یکی از شهرهای استان کرمان در جنوب شرق ایران است. جمعیت شهر کهنوج بنابر سرشماری نفوس و مسکن سال ۱۳۹۵ مرکز آمار ایران ۵۲٬۷۲۴ نفر بوده‌است.[۱]

وجه تسمیه[ویرایش]

نام کهنو (ج) را به معنای کَهن نو (قنات نو) دانسته‌اند. قنات اصلی این آبادی، قنات شیخ‌آباد بوده و قنات نو پرآب در کنار قلعه قدیمی که به «کلات» مشهور بوده واقع شده و باعث پیشرفت این آبادی شده؛ کهنوج از دو واژه (کهن) و (نو) (قنات نو) تشکیل شده‌است. در مرکز این شهر قلعه امیر سعید خان وجود دارد که هسته اولیه تشکیل این شهرستان بوده‌است. در حال حاضر قسمتی از قلعه امیر سعید خان باقی مانده‌است و در مجاورت شهرک ولیعصر واقع شده‌است.

موقعیت جغرافیایی[ویرایش]

شهر کهنوج از شمال با جیرفت و عنبرآباد، از جنوب به منوجان، از شرق به قلعه گنج و رودبار جنوب و از غرب به فاریاب و رودان محدود می‌شود.

شهرستان‌های جدا شده از کهنوج[ویرایش]

چهار شهرستان فاریاب، قلعه گنج، رودبار جنوب و منوجان از شهرستان کهنوج جدا شده‌اند و به مرور از شهر به شهرستان تبدیل گشته‌اند.

آب وهوا و اقلیم[ویرایش]

آب و هوای کهنوج گرم و خشک است و این شهر تابستان‌هایی گرم و زمستان‌هایی نسبتاً معتدل و تا حدودی سرد دارد. نسیم مطبوعی که شب‌ها می‌وزد خنک است و به «شوباد»، یعنی بادِ شب معروف است. این واژه، یعنی شوباد نام خود را به اسم بسیاری از مغازه‌ها و ساختمان‌ها نیز داده‌است؛ به‌طوری‌که سینمای شهرستان کهنوج به سینما «شوباد» معروف است و در محوطه پارک بزرگ شهر و نزدیک به دریاچه پارک قرار دارد . همچنین نیروگاه سیکل ترکیبی این شهر نیز شوباد نام دارد.

نواحی کوهستانی اطراف شهر[ویرایش]

وجود کوه‌های نسبتاً مرتفع در ارتفاع متوسط۲۰۰۰ متر در جنوب غربی، شمال، شمال غربی و شمال شرقی که همانند دیواری اطراف آن را فراگرفته‌است. ارتفاعات این منطقه دنبالهٔ رشته کوه‌های زاگرس و کوه‌های پراکنده مرکزی است که از شمال به جنوب از ارتفاعات شهرستان می‌توان، کوه‌های جبال بارز در شمال شرقی را نام برد. همچنین می‌توان کوه‌های کلمرز و گرم و کوه شهری و کوه شاه نیز نام برد؛ که ارتفاع متوسط آن‌ها به ۲۰۰۰متر می‌رسد به دلیل نفوذ توده‌های گرافیتی در بخشی از این ارتفاعات معادن کرومیت ایجاد شده‌است.

منابع تأمین انرژی[ویرایش]

نیروگاه گازی کهنوج و در آینده نیروگاه سیکل ترکیبی کهنوج از منابع تأمین انرژی این منطقه هستند.

دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی[ویرایش]

  • دانشگاه آزاد اسلامی واحد کهنوج
  • دانشگاه پیام نور واحد کهنوج
  • دانشگاه علمی کاربردی فرمانداری کهنوج
  • پردیس دانشگاه کشاورزی علمی کاربردی جهاد کشاورزی کهنوج
  • مجتمع آموزش عالی سلامت کهنوج
  • حوزه علمیه ولیعصر (عج) کهنوج

مراکز فرهنگی[ویرایش]

کتابخانه‌ها[ویرایش]

  • کتابخانه عمومی شهید مطهری[۴]
  • سینما شوباد

آثار تاریخی و جاذبه‌های گردشگری[ویرایش]

از آثار تاریخی این شهر:

  • قلعه تاریخی امیر سعید خان(صد خان) این قلعه سالیان زیادی مرکز حکومت رودبار زمین (شهرستانهای کهنوج، منوجان، اسلام‌آباد، قلعه گنج، فاریاب، بشاگرد و بخشهایی از شهرستان جیرفت) بوده‌است. این قلعه در جوار شهرک ولیعصر و پشت بهشت زهرای شهر کهنوج قرار دارد
  • تنگ رزون، در ۱۰کیلومتری جاده کهنوج بندرعباس
  • مورکردی (چاه زیارت)،
  • پارک و شهربازی کهنوج،
  • زیارت بی بی طیبه روستای ازلی، فاصله تا مرکز ۳ کیلومتر
  • زیارت دیوان مراد در روستای چاه ریگان که از مناطق خوش آب و هوا و واقع در ارتفاعات کوه‌های کلمرز می‌باشد. اخیراً راه آسفالته به طرف این مکان مورد بهره‌برداری قرار گرفت و رفت و آمد بازدیدکنندگان و مسافرین به سهولت انجام می‌شود.
  • دهستان زیبا و خوش آب و هوای دهکهان در ۲۵ کیلومتری مرکز کهنوج
  • قلعه ظرغام السلطنه در ناصر اباد قلعه کهنه بعد از قبرستان میرعمر

سوغات[ویرایش]

از مهم‌ترین سوغات کهنوج می‌توان به :

  • مرکبات (پرتقال، نارنگی، لیموترش و...)
  • رطب
  • خرما و مشتقات آن
  • غلاتی چون گندم و ذرت اشاره کرد.

همچنین گیاهی خودرو به نام [شُلَک]به‌صورت پخته و سرخ شده، بسیار خوشمزه و مقوی است که بیشتر در گندم زارها زمینهای کشاورزی و دشتها یافت میشود.

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ «نتایج سرشماری سال ۱۳۹۵». درگاه ملی آمار. بایگانی‌شده از اصلی (اکسل) در خرداد ۱۳۹۶.
  2. محمودی شهردار کهنوج[پیوند مرده]
  3. «نتایج نهایی انتخابات مجلس در کرمان». ایسنا. ۹ اسفند ۱۳۹۴–۱۲:۴۳. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  4. کل کتابخانه‌های عمومی استان کرمان-کتابخانه عمومی شهید مطهری کهنوج

گویش رودباری

  • بختیاری، سعید (۱۳۸۳ خورشیدیاطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: مؤسسه جغرافیایی و کارتوگرافی گیتاشناسی، شابک شابک: &#۸۲۰۶;۹۶۴–۳۴۲–۱۶۵–۱&#۸۲۰۷; مقدار |شابک= را بررسی کنید: invalid character (کمک) از پارامتر ناشناخته |محقق= صرف‌نظر شد (کمک); تاریخ وارد شده در |سال= را بررسی کنید (کمک)
  • آمار و اطلاعات جهاد کشاورزی شهرستان کهنوج سال ۱۳۸۳
  • آمار و اطلاعات روابط عمومی بخشداری کهنوج سال ۱۳۸۳
  • جامعه‌شناسی روستایی، مؤلف: نعمت‌الله تقوی چاپ دانشگاه پیام نور.
  • خدامراد میرابادی مدرس دانشگاه چاپ شده در نشریه مینوجهان