آواز (موسیقی ایرانی)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
موسیقی در ایران
تاریخ
پیش از اسلام هخامنشیان • ساسانیان
پس از اسلام صدر اسلاممروگی
معاصر قاجارپهلویلس‌آنجلسیزیرزمینی
موسیقی سنتی ایرانی
مقام‌هانظریه ادواردستگاه‌هاتحول مقام به دستگاهردیفگوشهبداههآوازهاسازها
دیگر سبک‌ها
پاپرپراکسمفونیکجازمتالکرال
نواحی
آذربایجانیایلامیباصریبختیاریبخشی‌های خراسان شمالیبلوچیبندریترکمنیجنوبیخراسانیعلوانیهکردیکرمانیگیلکیلریمازندرانی
دینی
زرتشتینوروزخوانیتعزیهرمضانصلوات‌خوانیمداحی

آواز، بخش آوازی یک حالت در موسیقی فارسی است که دارای پهنای باند نامحدود می‌باشد.

در سال‌های ۱۳۴۴ و ۱۳۴۵ محمود کریمی (موسیقی‌دان) و (استاد زبان فارسی موسیقی آوازی) ردیف آوازی را ضبط و انجام داد و سپس توسط محمد تقی مسعودیه بازنویسی و نت نویسی شد. این ردیف، از نمونه‌های اصیل و بی‌نقص موسیقی ایرانی به شمار می‌رود و بهترین ردیف برای آموزش آواز و مرجع خوانندگان است. این نسخه در سال ۱۳۷۵ در تهران منتشر شد.

انواع آواز ایرانی[ویرایش]

در نتیجهٔ جابه‌جایی نقش درجات هر دستگاه، حالات دیگری از آن ایجاد می‌شود که با تثبیت هر یک از این حالات، نغمه جدیدی حاصل می‌شود که به آن آواز گفته می‌شود. هر یک از این آوازها خود نیز دارای ردیف خاصی از نظر ترتیب درآمدها و گوشه‌ها هستند و به طور مستقل اجرا می‌شوند. آوازها عبارتند از:[۱]

بدین ترتیب هفت دستگاه و پنج آواز، ردیف موسیقی دستگاهی ایران را تشکیل می‌دهند.

در بعضی روایت‌های ردیف، دو آواز بیات کرد (از متعلقات دستگاه شور) و شوشتری (از متعلقات همایون یا چهارگاه) هم به آنها اضافه می‌شوند.[۲]

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

منابع[ویرایش]

منابع فارسی[ویرایش]

  • طلایی، داریوش. نگرشی نو به تئوری موسیقی ایرانی. مؤسسهٔ فرهنگی هنری ماهور، ۱۳۷۲. 
  • فخرالدینی، فرهاد. تجزیه و تحلیل و شرح ردیف موسیقی ایران. تهران: نشر معین، ۱۳۹۴. شابک ‎۹۷۸-۹۶۴-۱۶۵-۰۹۸-۰. 

منابع انگلیسی[ویرایش]

  • Massoudeih, M. T. (1997). Radīf-i āvāzī-i mūsīqī-i sunnatī-i Īrān. Persian Music Association, Tehran.
  • Miller, Lloyd (1999). Music and Song in Persia: the Art of Avaz. Curzon Press, London.