داد (گوشه موسیقی)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

داد یک گوشه در دستگاه ماهور است که نت شاهد آن درجهٔ دوم ماهور است. این گوشه در گسترهٔ صوتی درآمد ماهور اجرا می‌شود و در برخی ردیف‌ها پیش آن گوشه‌ای به نام مقدمهٔ داد نیز ذکر شده‌است.

تحلیل ردیف[ویرایش]

گوشهٔ داد یک گوشهٔ سازی و آوازی در دستگاه ماهور است که بیش از آن که ویژگی‌های مدال داشته باشد دارای ویژگی‌های ملودیک است. این گوشه فقط در دستگاه ماهور اجرا می‌شود، و جزو گوشه‌های ابتدایی این دستگاه است که در محور اصلی آن اجرا می‌شود. در ماهورِ دو گسترهٔ صوتی گوشهٔ داد بین نت‌های دو تا سل (یعنی درجه‌های یکم تا پنجم ماهور) است و روی درجه‌های دوم و چهارم ماهور تأکید بیشتری می‌کند.[۱] اجرای درجه‌های بالاتر (نظیر ششم یا هفتم ماهور) در گوشهٔ داد نادر است. درجهٔ دوم ماهور نت شاهد و نت ایست گوشهٔ داد دانسته می‌شود و درجهٔ چهارم نت آغاز این گوشه است.[۲]

در برخی ردیف‌ها از جمله ردیف میرزاعبدالله پیش از گوشهٔ داد گوشهٔ کوچک دیگری به نام «مقدمهٔ داد» اجرا می‌شود.[۳] نام گوشهٔ داد در متون قدیمی (مثلاً در آثار عبدالقادر مراغه‌ای) وجود ندارد و احتمالاً نامی جدیدتر است.[۴]

پانویس[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • During, Jean (December 15, 1993). "DĀD (2)". Encyclopedia Iranica. Retrieved 2018-12-27.
  • Farhat, Hormoz (2004). The Dastgah Concept in Persian Music. Cambrdige: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-54206-7.
  • Nettl, Bruno (1987). The Radif of Persian Classical Music: Studies of Structure and Cultural Context in the Classical Music of Iran. Elephant and Cat.