آخرتشناسی یهودی
فرجامشناسی یهودی به معنی بررسی باور به زندگی بازپسین در بین یهودیان است.
در نخستین نوشتههای تنخ یهودی، سخنی از زندگی پس از مرگ، کیفر و پاداش، بهشت و جهنم نمیرود. اعتقاد بر این بود که مردگان به سرزمین مردگان که شئول نامیده میشد، میروند. مرگ زودرس، کیفر خدایی دانسته میشد که بدکاران و کافران به آن دچار میشوند [۱] و زندگی طولانی بالاترین خوشبختی دانسته میشد.[۲]؛ زندگی پس از مرگ نامشخص تلقی میگردید.[۳] ظاهراً به این دلیل که مردم همسایه اسرائیل، به زندگی پس از مرگ به شیوه زندگی در قبر باور داشتند؛ اسرائیلیان از آنها دوری میجستند. بنیاسرائیل، از دفن کردن اشیاء در گورها پرهیز میکردند؛ زیرا انسان را از خاک میدانستند که به خاک بازمیگردد.[۴]
در دورههای بعدی، باور به آخرت در بین یهودیان به وجود آمد. پس از آزادی یهودیان به دستور کوروش، بسیاری از باورهای فرهنگ ایرانی در بین بنیاسرائیل شیوع یافت.گروهی این اعتقاد به زندگی ابدی را در نتیجه تماس اسرائیلیان با ایرانیان دانستهاند.
الیعازر هاگاپار به نقل از بنسیرون مینویسد:
آنها که زاده میشوند برای مردناند، و آنها که میمیرند برای زنده شدن، و آنان که برانگیخته میشوند، برای آن است که دربارهشان داوری شود.[۵]
در تلمود آمدهاست:
اگر کسی برانگیخته شدن مردگان را نفی کند، در روز رستاخیز بهرهای نخواهد برد.[۶]
در کتاب حکمت آمدهاست:
آری، خداوند به راستی انسان را نابودناشدنی آفریدهاست؛ چنانچه خود نابودناشدنیاست.[۷]
در دعای صبحگاهی اسرائیلیان آمدهاست:
جاودانه، خدای من! روحی که تو در کالبد من نهادی، پاک است. تو آن را پدید آوردی، تو را جان بخشیدی، تو آن را در من دمیدی. تو آن را در من نگاه میداری. تو آن را به هنگام مرگ از من برمیگیری و تو آن را در روز رستاخیز به من بازمیگردانی.[۸]
پیامبران عهد عتیق از روزی به نام روز یهوه سخن گفتهاند که یهوه در آن روز چهره خود را مکشوف میسازد؛ این روز عظیم و مهیب توصیف شدهاست.[۹]
[ویرایش] منبع
تحقیقی در دین یهود؛ سید جلالالدین آشتیانی، تهران، ۱۳۸۳
