مورمون
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
مورمون اقلیتی مذهبی از مسیحیان هستند که خود را پیروان راستین عیسی مسیح میدانند. آنها آیین خود را به نام کلیسای عیسی مسیح وابسته به مقدسین روزهای آخر میخوانند. این فرقه با داشتن مکاشفات جدید و اعتقاد به کتابهای دیگر در کنار کتاب مقدس، خود را از شاخه ارتدکس مسیحیت جدا کردند.
فهرست مندرجات
|
[ویرایش] بنیانگذار و تاریخ پیدایش
ژوزف اسمیت، بنیانگذار فرقه مورمونهاست. او در سال ۱۸۲۰ زمانی که ۱۵ ساله بود، به گفته خود رویایی از جانب خدا دریافت کرد که در آن به او گفته شد همه کلیساها در اشتباهند و او نباید به هیچکدام بپیوندد. ژورف مجدداً در ۱۸ سالگی رویایی دیگر دریافت کرد که در آن از جانب فرشتهای به نام مورونی به او ماموریتی عظیم داده شد تا به دنبال الواح طلایی و لوحههای قدیمی بگردد. سرانجام در سال ۱۸۳۰ پس از به دست آوردن این الواح و ترجمه آنها این کتابها به عنوان کتابهای مورمونها انتشار یافت. اگر چه ژورف اسمیت از شرایط تحصیلی خوبی برخوردار نبود، اما با پیدا کردن عینک مخصوص در کنار الواح طلایی و گذراندان سه سال در خلوت و در پس پرده موفق به ترجمه متون شد و در انتها الواح طلایی را به فرشته باز پس داد. اسمیت و برادرش، هیرام از طرف حکومت ایالتی ایلینوی بازداشت و در سال ۱۸۴۴ توسط افرادی مسلح که به زندان نفوذ کردند، کشته شدند. بدین شکل اسمیت به عنوان اولین پیامبر و شهید این فرقه نام گرفت. گفته شده که اسمیت در هنگام مرگ دارای ۴۸ همسر بود.
[ویرایش] عقاید مورمونها
[ویرایش] مواد ایمان
طبق نامه ای که در 1842 توسط ژوزف اسمیت صادر شده است، و در فصل مواد ایمان از کتاب مروارید گرانبها آمده است، اعتقادات مورمونها از این قرار است:[۱]
1. ما ايمان داريم به خداى پدر ازلى و پسرش عيسى مسيح و روحالقدس.
2. ما ايمان داريم كه انسانها به سبب گناهان خودشان مجازات خواهند شد و نه به سبب خطاى آدم.
3. ما ايمان داريم كه از طريق كفاره عيسى مسيح همه بشريت مىتوانند با اطاعت از قوانين و مقررات انجيل نجات يابند.
4. ما ايمان داريم كه نخستين اصول و مقررات انجيل عبارتند از: 1) ايمان به خداوندْ عيسى مسيح، 2) توبه، 3) تعميد با فرورفتن در آب براى آمرزش گناهان، 4) دستگذارى براى موهبت روح القدس.
5. ما ايمان داريم كه خدا بايد كسانى را از طريق نبوت و دستگذارىِ افراد مجاز فراخواند تا انجيل را موعظه كنند و در نظام آن به خدمت مشغول باشند.
6. ما ايمان داريم به همان تشكيلاتى كه در كليساى آغازين وجود داشت، يعنى رسولان، انبيا، شبانان، معلمان، انجيلنويسان و غيره.
7. ما ايمان داريم به موهبت زبانها، نبوت، وحى، مكاشفات، شفا، فهم زبانها، و...
8. ما ايمان داريم كه كتاب مقدس تا جايى كه درست ترجمه شده باشد، كلام خداست؛ همچنين ايمان داريم كه كتاب مورمون كلام خداست.
9. ما ايمان داريم به همه آن چه خداوند وحى كرده است و به همه آن چه اكنون وحى مىكند، و ايمان داريم كه او باز هم امور بسيار بزرگ و مهمى را درباره ملكوت خدا وحى مىكند.
10. ما ايمان داريم به معناى تحتاللفظى، جمع شدن بنىاسرائيل و بازگشت ده قبيله و اين كه صهيون (اورشليم جديد) در قاره آمريكا بنا خواهد شد و مسيح شخصا بر زمين حكومت خواهد كرد و زمين نو خواهد شد و جلال فردوسى خود را دريافت خواهد كرد.
11. ما به امتياز پرستش خداى قادر مطلق طبق دستورهاى وجدانمان قائل هستيم و اين امتياز را براى همه انسانها روا مىداريم تا هر شكل و هر جا و آنچه ممكن شود، عبادت كنند.
12. ما ايمان داريم كه براى اطاعت از قانون و احترام و حفظ آن، بايد تسليم پادشاهان، رؤساى جمهور، فرمانروايان و عالى جنابان باشيم.
13. ما ايمان داريم كه بايد صادق، درستكار، پاكدامن، خيرخواه و فضيلتمند باشيم و به همه انسانها نيكى كنيم و در واقع، مىتوانيم بگوييم كه از مواعظ پولس پيروى مىكنيم. ما به همه چيز ايمان داريم، به همه چيز اميدواريم، چيزهاى زيادى را تحمل كردهايم و اميدواريم بتوانيم همه چيز را تحمل كنيم. اگر چيزى فضيلتمند، دوستداشتنى، خوشنام يا قابل ستايش يافت شود، ما بسيار جوياى آن هستيم.
[ویرایش] کتابهای مقدس مورمونها
مورمونها علاوه بر کتاب مقدس، سه کتاب دیگر را در کلیسای خود به رسمیت میشناسند. این کتابها عبارتاند از: کتاب مورمونها، اصول و پیمانها، و کتاب مروارید گرانبها. کلیسای مورمون، سخنان پیامبران زنده خویش را همچنین در حد کتابهای مقدس میدانند.
[ویرایش] کتاب مورمون
اولين مهاجرت آنها مربوط به افرادی است بنام یارِدیان که پس از واقعه تاریخی سقوط برج بابل به سوی امریکا رهسپار شدند و به خاطر بتپرستی و ارتداد از بین رفتند. مهاجرت بعدی در سال ۶۰۰ قبل از میلاد به وقوع پیوست که در آن گروهی از یهودیان به فرمان خداوند و قبل از سقوط توسط بابلیها، اورشلیم را ترک کردند. این گروه که توسط شخصی به نام لحی و پسرش، نافی رهبری میشدند، از اقیانوس اطلس عبور کردند و به جنوب امریکا رسیدند. در آنجا آنان به دو گروه رقیب تقسیم شدند که عدهای طرفدار نافی و عدهای دیگر طرفدار برادرش، لامان گشتند. خدا لامان را به خاطر نااطاعتی لعنت کرد و به این خاطر، رنگ پوست او و خانوادهاش تیره شد. سرخپوستان امریکا از نژاد لامانها هستند. نافی که مطیع و وفادار به احکام خداوند بود، افتخار این را پیدا کرد که عیسی مسیح قیام کرده را ملاقات کند. در این ملاقات، انجیل واقعی و راستین توسط عیسی مسیح به آنان موعظه شد. در ادامه اختلافات بین لامان و نافی لامانها دست به نابودی زدند، ولی یکی از آنان به نام مورمون زنده ماند و قبل از مرگ تمام این وقایع را بر روی الواحی ثبت کرد. این لوحهها به وسیله "مورونی"، پسر مورمون زیر خاک مدفون شد. ۱۴۰۰ سال بعد مورونی به صورت فرشتهای بر ژوزف اسمیت (بنیانگذار این فرقه) ظاهر شد و محل الواح را به او نشان داد.
[ویرایش] اصول و پیمانها
مجموعهای از مکاشفات ژوزف اسمیت است که در مورد کلیسای مسیح در روزهای آخر، مقام کاهنان و پیشگوییهای آینده سخن میگوید.
[ویرایش] کتاب مروارید گرانبها
این کتاب شامل سه بخش عمده است: نخست، کتاب ابراهیم که ترجمه یک پاپیروس مصری است، در سال ۱۸۳۵ توسط اسمیت ترجمه و چاپ شد. او مدعی بود که این طومارها توسط ابراهیم در ۴۰۰۰ سال پیش نوشته شده است.
دوم، کتاب موسی مجموعه مکاشفات ژوزف اسمیت است که گفته میشود از کتاب و شریعت موسی گم شده است. در این کتاب اطلاعاتی در مورد آفرینش جهان آورده شده است.
سوم، نوشتههای ژوزف اسمیت که شامل اساسنامه، منتخباتی از تاریخ کلیسای مورمون و الهاماتی است که موسس این فرقه دریافت کرده است.
[ویرایش] آموزههای مورمون در مورد خدا
برخی معتقدند آموزههای مورمونها در مورد خدا در مغایرت با کتاب مقدس است. خدای مورمونها زمانی یک بشر بوده و در اثر تکامل به مقام خدایی رسیده است. در صورتیکه کتاب مقدس صریحا اعلام میکند که خدا روح است و هر که او را پرستش کند، باید به روح و راستی بپرستد، همچنین گفته میشود در تعالیم مورمونها خدایان زیادی وجود دارند.
[ویرایش] تثلیث
مورمونها به تثلیث معتقد هستند، اما تفسیر آنان از این آموزه با تفسیر مسیحیت ارتدکس در تضاد است. در تعلیم مورمون پدر، پسر و روحالقدس سه خدا هستند که در ذات و ماهیت متفاوتند. پدر دارای گوشت و استخوان است که زمانی انسان بوده و سپس به مقام خدایی رسیده است. بر این اصل، هر انسانی این توانایی را در خود دارد که خدا شود. آنان میگویند که خدای پدر نیز دارای پدری بوده و به طور جسمانی از مادرش متولد شده است. خدای مورمونها اسیر تکامل و تغییرپذیری است.
[ویرایش] عیسی مسیح
کتاب مورمون عیسی مسیح را مخلوق خدا میداند. مسیح با انسانهای دیگر تفاوت چندانی ندارد. او اولین روح خلق شده توسط خداست که نامش قبل از زندگی بر روی زمین یهوه بوده است. او ابدی است، اما نه تنها او بلکه همه انسانها در روح ابدیاند. طبق این نظریه مسیح یکی از روحها بوده که جسم گرفت و اینک یکی از خدایان شده است. پس فرق مسیح و انسانها نه در ذات، بلکه در ترتیب زمانی جسم پوشیدن است. طبق این استدلال، کلیسای مورمون مسیح را برادر ارشد ما معرفی میکند. مسیح بیگناه و در هدف با خدا یکی است، اما او خدای مجسم شده نیست. او از تعدد زوجات حمایت کرده و در روی زمین با مریم، مرتا و مریم مجدلیه ازدواج کرده و بچهدار شده است.
[ویرایش] روحالقدس
روحالقدس با روح خدا متفاوت است و میتوان آن را یک روح غیر شخصی نامید که مانند مایعی سیال در انسانها به میزان متفاوتی قرار دارد. روحالقدس تنها با دستگذاری کشیشهای مورمون به اشخاص عطا میشود.
[ویرایش] مسیح به عنوان کفاره گناهان
عمل مسیح به عنوان کفاره گناهان تنها قادر است که گناهان پیشین را پاک کند. به همین منظور انسان برای برای تحصیل نجات باید به اعمال نیکو دست یابد. عادل شمردگی توسط ایمان مردود است و نجات شامل ایمان به مسیح، توبه، تعمید آب، اعمال نیکو و تعمید روحالقدس با دستگذاری کشیشان مورمون است. این نجات فرایندی است که به خدا شدن منتهی میشود. همچنین باید گفت که در خارج از کلیسای مورمون نجات وجود ندارد.
[ویرایش] تعمید به نیابت از مردگان
از این جهت که تعمید آب توسط کلیسای مورمون برای تحصیل نجات ضروری است، مورمونها علاقه زیادی به شجرهنامههای خانوادگی دارند و سعی میکنند اجداد و نیاکان خود را شناسایی کرده و به نیابت از آنان تعمید یابند.
[ویرایش] دیگر اعتقادات مورمونها
در کتاب مقدس اعمال نیکو نتیجه ایمان است و نه راه به دست آوردن آن. اما طبق تعالیم مورمون، گناه اولیه آدم برای تشخیص نیک و بد ضروری بود.
تعمید به نیابت از طرف مردگان در هیچ قسمت از کلام خدا تعلیم داده نشده است. مورمونها با تفسیر دیگری از اول قرنتیان باب ۱۵ آیه ۲۹ به این نتیجه رسیدهاند.
دیدگاه مورمون در مورد آخر الزمان، مبنی بر نجات همگان است. در اعتقاد ایمان یک نوع نجات عمومی هست که شامل همه مردم دنیا میشود و یک نوع نجات فردی نیز هست.
وجود بهشت و جهنم در تعالیم مورمون چندان روشن نیست. مجازات ابدی در تعالیم مورمون جایی ندارد. آنان انسانها را به طبقات مختلفی که در ملکوت در نظر گرفتهاند، تقسیم میکنند.
مورمون معتقد است که همه موجودات اعم از انسان و حیوان و گیاهان قبلاً به صورت روح خلق شده و سپس شکل مادی به خود گرفتهاند.
چنین گفته میشود که تعالیم کلیسای مورمون از آغاز تا کنون دستخوش تغییرات زیادی شده است. انبیای زنده این کلیسا بارها نظرات انبیای قبل از خود را نقض کردهاند. به عنوان مثال بریگهام یانگ بر این اعتقاد بود که آدم همان خدای پدر است که در اثر رابطه جنسی با مریم باکره، پدر جسمانی مسیح شد. این تعلیم چند سال بعد توسط یکی دیگر از انبیا رد شد. با اینکه یانگ این گفته خود را مکاشفهای از جانب خدا میدانست، ولی امروز کلیسای مورمون این تعلیم را رد میکند.
اعتقاد جدید مبنی بر این است که آدم اولین فرزند خدا بود که جسم خاکی پوشید و در زمین زندگی کرد.
امروزه کلیسای مورمون اعلام کرده است که هیچ پیامبری حق آوردن پیامی را از طرف خدا ندارد، مگر آنکه به تأیید شورای رهبران کلیسا برسد. نیوتها در این کلیسا بر دو نوع است: گفتههایی که از طرف خدا بر آنها نازل شده است، و سخنانی را که مورمونها آنها را صرفاً عقاید شخصی پیامبران خواندهاند. برای مثال اسمیت مدعی شده بود که در کره ماه آدم زندگی میکند و یانگ مدعی وجود موجودات زنده در خورشید شد.
ایمان در کلیسای مورمون چنین تعریف شده است: اعتقاد به این حقیقت که عیسی نجاتدهنده جهان و ژوزف اسمیت پیامبر حقیقی و راستین خداست. مقام اسمیت در کلیسای مورمون بسیار بالاست، به طوریکه در کنار ایمان به عیسی برای نجات، وساطت ژوزف اسمیت نیز نقش مهم و حیاتی دارد. امروزه بانی این فرقه حتی مقام بسیار بالاتری از یک پیامبر را در این کلیسا دارد. گفته میشود در کتاب مورمون پیشگوییهای قید شده که نادرستی آن آشکار شده است.
[ویرایش] ارزیابی اصول اعتقادات مورمونها از نگاه منقدان
با اینکه ادعا میشود اصل کتاب مورمون در سال ۴۲۸ میلادی نوشته شده است، ولی در ترجمه ژوزف اسمیت حدود ۲۵۰۰۰ واژه آن عیناً از ترجمه انگلیسی کتاب مقدس (نسخه جیمزشاه، King James version) که در سال ۱۶۱۱ میلادی به چاپ رسیده، برداشته شده است. کلماتی که از زبان عیسی مسیح، پولس، پطرس و یوحنا در انجیل آمده است، در کتاب مورمون از زبان افرادی نقل میشود که سالها قبل از میلاد مسیح میزیستهاند. کتاب مورمون مملو از اشتباهات تاریخی است. شواهد علمی در مورد نژاد سرخپوستان امریکا با ادعای کتاب مورمون اختلاف دارد. طبق این تحقیقات علمی، نسل سرخپوستان شباهت کاملی به نژاد مغولها و مردمان خاور دور دارد. همچنین پژوهشهای باستانشناسی تمدن عظیمی را که کتاب مورمون ارائه داده است، تائید نمیکند.
در تحقیقات زبانشناسی، از زبان مصری اصلاح شده هیچ سخنی به میان نیامده است (زبانی که اسمیت ادعا میکرد کتاب مورمون را از آن ترجمه کرده است). اینکه بومیان اولیه امریکا به این زبان ناشناخته صحبت میکردهاند، به هیچ وجه اعتبار ندارد. این زبان برای متخصصان زبانهای باستانی و حتی مصرشناسان نیز کاملاً بیگانه است.
[ویرایش] جستارهای وابسته
[ویرایش] منابع
- مؤسسه گفتگوی ادیان (برداشت آزاد)
- مجله هفت آسمان شماره ۱۶
[ویرایش] پیوند به بیرون
[ویرایش] کتاب شناسی
- کتاب مورمون، جوزف اسمیت، مترجم فاطمه توفیقی، مرکز مطالعات و تحقیقات ادیان و مذاهب
[ویرایش] مراجع
