والتر بنیامین

والتر بنیامین
نام هنگام تولد	والتر بندیکس شونفلیز بنیامین
زادهٔ	۱۵ ژوئیه ۱۸۹۲ برلین، امپراتوری آلمان
درگذشت	۲۶ سپتامبر ۱۹۴۰ (۴۸ سال) پرتبو، خیرونا، کاتالونیا، اسپانیا
آرامگاه	پورت‌بو
دوره	فلسفه قرن بیستم
حیطه	فلسفه غرب فیلسوف، نویسنده، مترجم و منتقد
مکتب	فلسفه قاره‌ای مارکسیسم غربی هرمنوتیک مکتب فرانکفورت
علایق اصلی	نظریه ادبی, زیبایی‌شناسی, فلسفه فناوری, معرفت‌شناسی, فلسفه زبان, فلسفه تاریخ
ایده‌های چشمگیر	اثر هنری درعصر بازتولید مکانیکی, پرسه‌زن
تأثیرگرفته از آدورنو بودلر برشت کافکا لوکاچ مارکس ریکرت شوئلم اشتراوس هولدرلین پروست نووالیس کابالا بوبر
تأثیرگذار بر آدورنو آرنت دریدا شوئلم سانتگ لووی آگامبن ژیژک

والتر بندیکس شونفلیس بنیامین (به آلمانی: Walter Bendix Schönflies Benjamin) ‏ (۱۵ ژوئیه ۱۸۹۲–۲۷ سپتامبر ۱۹۴۰)، فیلسوف، مترجم، نویسنده، برنامه‌ساز رادیو و زیبایی‌شناس مارکسیست آلمانی-یهودی بود. وی از منتقدان امپریالیسم در غرب بود و به مبارزه با سرمایه‌داری پرداخت. بنیامین به نقد ابزارها و نمودهای سرمایه‌داری می‌پرداخت و آن‌ها را موجب تحوّلاتی خاص و غالباً منفی در اجتماع می‌دانست.

زندگی

والتر بنیامین، ۱۸۹۲ در یک خانواده‌ی مرفّه یهودی در برلین زاده شد. او در دانشگاه، فلسفه، تاریخ هنر، و ادبیّات خواند. تز دکترای او، «مفهوم نقد هنری در رمانتیک آلمان» نام داشت. او در جوانی، مدّتی، خود را با عرفان و فلسفه در یهود، مشغول کرد. از ۱۹۷۲، مجموعه آثار او با کمک آدورنو در دسترس علاقه‌مندان، قرار گرفته‌است.

او، ۱۹۳۰–۱۹۲۰، بستگی نه‌چندان محکمی با مکتب فرانکفورت داشت، هرچه که گادامر و هورک‌هایمر به تحلیل‌های بنیامین خُرده می‌گرفتند و معتقد بودند که به اندازه‌ی کافی دیالکتیکی نیستند، همین انتقادها به شهرت او در نهضت ضدّ مارکسیستی پسامدرنیستی انجامید. والتر بنیامین، روشن‌فکری گشوده بود که به دلیل دوستی نزدیک خود با تئودو آدورنو، از تأثیرپذیرفتگان از مکتب فرانکفورت، قلمداد می‌شود. همچنین، او به دلیل دوستی نزدیک با برتولت برشت، نمایشنامه‌نویس مشهور کمونیست از او نیز تأثیر بسیار پذیرفته‌است. نوشته‌های او در حوزه‌ی زیبایی‌شناسی، تأثیرات بسیاری خارج از آکادمی بر نظریّه‌های هنر، ادبیّات و رسانه گذاشته‌است. او، همچنین، آثاری از بالزاک، بودلر و پروست را به آلمانی ترجمه کرده‌است. او که در برلین متولد شده بود، بعد از ناکامی در طی‌کردن مدارج آکادمیک، دوره‌ی آمادگی برای استادی در دانشگاه را ناتمام رها کرد و به‌عنوان یک نویسنده‌ی خارج از آکادمی به امر نوشتن، مشغول شد. او در سال ۱۹۳۳، به‌عنوان یک نویسنده‌ی سکولار، پس از روی کارآمدن حزب نازی در آلمان، آنجا را به مقصد پاریس ترک کرد. در ۲۷ سپتامبر ۱۹۴۰، به دنبال فرار از فاشیسم آلمان، در مرز فرانسه و اسپانیا، دستگیر شد و برای فرار از تحویل به گشتاپو، دست به خودکشی زد. ظاهراً وی تعداد زیادی قرص مرفین خورده‌ بود؛ گرچه تاکنون، مرگ او، مشکوک به نظر می‌رسد.

بعدها با انتشار کامل آثار بنیامین، به‌مرور، اهمیّت و ارزش افکار او، به‌خصوص، از منظر سیاسی-الهیّاتی آشکارتر شد. منظری که امروزه، کسانی چون آگامبن، پروژه‌ی فکری خود را به آن سمت‌وسو، ادامه می‌دهند.

مدفن والتر بنیامین

«تاریخ را فاتحان می‌نویسند ولی هنر تاریخ به روایت شکست‌خوردگان است»، گفته‌ی اوست.

در نگاه دیگر متفکران

هانا آرنت، او را از بزرگ‌ترین منتقدان هنری قرن بیستم می‌داند. دوست و همکار او در مکتب فرانکفورت، تئودور آدورنو درباره‌ی او گفت: «راز روش نبوغ‌آمیز او، کشف ناسازگاری‌ها بود. او در دل هر متن، عناصر ناهم‌خوان را می‌یافت.»، برتولت برشت، مرگ او را بزرگ‌ترین ضایعه‌ی جبران‌ناپذیری دانست که نازیسم بر فرهنگ آلمان وارد کرد. ارنست بلوخ، او را «فیلسوف بی‌همتای روزگار ما» خواند و هربرت مارکوزه گفته: «شناخت بحران فکری روزگار معاصر، بدون پرداخت به آثار او، ممکن نیست».

ترجمه به فارسی

• «مفهوم نقد هنر در رمانتیسم آلمانی»، ترجمه‌ی محسن ملکی و صالح نجفی، نشر چرخ، ۱۴۰۴.
• خُرده‌شیشه‌های اندیشه: پاریس پایتخت قرن نوزده، ترجمه‌ی محمّد حیاتی، نشر نیلوفر، ۱۴۰۰.
• متافیزیک جوانی و چند مقاله‌ی دیگر (مجموعه‌ی مقالات)، ترجمه‌ی محسن ملکی، تهران: نشر ناهید، ۱۴۰۰.
• نشانه‌ای به رهایی (گزیده‌ی مقاله‌ها)، ترجمه‌ی بابک احمدی، تهران: نشر تندر، ۱۳۶۴. (ویرایش دوم: نشر مرکز، ۱۳۹۸).
• عروسک و کوتوله: مقالاتی در باب زبان و تاریخ، ترجمه‌ی مراد فرهادپور و امید مهرگان، تهران: انتشارات گام نو، ۱۳۸۵.
• خیابان یک‌طرفه، ترجمه‌ی حمید فرازنده، تهران: نشر مرکز، ۱۳۸۹.
• برگزیده‌ی مقالات والتر بنیامین، ترجمه‌ی رؤیا منجم، تهران: نشر علم، ۱۳۹۳.
• نقد خشونت در کتاب رخداد: قانون و خشونت، صالح نجفی، امید مهرگان، مراد فرهادپور، ۱۳۹۲.
• مؤلف به مثابهٔ تولیدکننده در کتاب مؤلف به‌مثابه تولیدکننده با دو مقاله‌ی انتقادی از بوریس بودن و هیتواستیرل، ترجمه‌ی ایمان گنجی و کیوان مهتدی، نشر زاوش، ۱۳۹۶.
• بنیامین برای معماران، گزیده‌هایی از متن‌های مختلف، گردآوری و تحلیل برایان الیوت، ترجمه‌ی احسان حنیف، تهران: فکر نو، ۱۳۹۸.
• اثر هنری در عصر تکثیر مکانیکی در کتاب نظریه‌های زیبایی‌شناسی، گردآوری و ویرایش مارک فاستر گیج، ترجمه‌ی احسان حنیف، تهران: فکر نو، ۱۳۹۹.

پیوند به بیرون

• مقاله The Work of Art in the Age of Mechanical Reproduction اثر والتر بنیامین در Marxists.org
• «چگونه والتر بنیامین برنامه رادیویی ساخت». بی‌بی‌سی فارسی.
• لوح سپید: والتر بنیامین و معماری در عصر بی ثباتی
• سیاه‌مشق