متیونین

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

متیونین یکی از اسیدهای آمینه مهم در جیره غذایی دام، طیور و شیلات است که در تبدیل مواد غذایی به پروتئین و در نتیجه سرعت وزن‌گیری، سلامت و ایمنی بدن آن‌ها و پر در آوردن مجدد در طیور، پس از تولک‌روی (ریخته شدن پرها) تأثیرگذار است. متیونین یکی از مهمترین جیره‌های وارداتی خوراک طیور و دام است که مي تواند قیمت گوشت و محصولات پروتئینی در سبد غذایی مردم را تحت تاثیر قرار دهد. مصرف این ماده در منطقه غرب آسیا و شمال آفریقا طی سال های 2000 تا 2020 از 2 به بیش از 55 هزار تن افزایش یافته که این افزایش ناگهانی و بسیار فراتر از نرخ رشد جمعیت، ناشی از تغییر سبک دامپروری، به ویژه در طیور از سیستم پرورش سنتی و مبتنی‌ بر مرتع و چراگاه طبیعی به سیستم‌های بسته و صنعتي و تغییر جیره غذایی از جو و گندم به ذرت است. ميزان مصرف متيونين در جيره غذايي حيوانات نظير مرغ تخم گذار و گوشتي، دام و شيلات متغير است. به طور مثال ميزان مصرف متيونين در طيور (مرغ تخم گذار) در از بدو تولد تا 6 هفتگی، از هفته ششم تا چهاردهم و از هفته چهاردهم تا بیستم، به ترتیب 0.3، 0.25 و 0.32 درصد از کل وزن جیره پرنده را تشکیل می‌دهد. همچنين در مرغ مادرگوشتي به ميزان 520 ميلي گرم در روز مي باشد.

آمار توليد و مصرف حدود 90 درصد از متيونين دنيا به عنوان خوراك دام، 5 درصد صنايع غذايي، 3 درصد صنايع دارويي استفاده مي شود. ميزان توليد اين محصول در سال 2020 حدود 2.5 ميليون تن به ارزش 6.3 ميليارد دلار بوده است. در نمودار ذيل سهم مصرف متيونين در دنيا را نشان مي دهد.

بيشترين توليد متيونين در دنيا در اختيار اروپاي غربي و بعد از آن كشور آمريكا مي باشد. در جدول ذيل ميزان توليد و مصرف در دنيا را نشان مي دهد. بررسي بازار مصرف متيونين در ايران و كشورهاي همسايه فرصت سرمایه گذاری احداث واحد پتروشیمی تولید متیونین در ایران حجم واردات متیونین هرکدام از دو کشور همسایه ما یعنی پاکستان و ترکیه مشابه ایران بوده و همچنین می‌توان بازار مناسبی در هند، روسیه و کشورهای آسیای میانه برای صادرات آن متصور بود. در نمودار زیر، کشورهای مستعد برای بازاریابی متیونین تولید ایران با علامت پیکان قرمز متمایز شده‌اند. با توجه به نیاز بالقوه داخل و بازار مستعد صادراتی، ایجاد ظرفیت تولید متیونین به میزان 100 هزار تن در سال مناسب و دست‌یافتنی است. از همین رو به نظر می رسد یک سرمایه گذاری پربازده و جذاب در حوزه پتروشیمی و صنایع شیمیایی احداث یک واحد تولید متیونین در ایران است، چراکه تمام مواد اولیه تولید آن یعنی پروپیلن، هیدروژن سولفید، متانول، آمونیاک و گاز متان در کشور به فراوانی موجود است. مطالعه هاي اقتصادي در این زمینه نشان می دهد سرمایه‌گذاری لازم برای احداث چنین واحدی مطابق با میانگین سرمایه‌گذاری‌های صورت‌گرفته در واحدهای مشابه بین‌المللی در حدود 55 میلیون دلار است و نرخ بازده داخلی (IRR) این واحد در بدبینانه‌ترین سناریوها برابر 35 درصد (ارزی) خواهد بود.

روش هاي توليد متيونين در دنيا متيونين در دنيا به دو روش بيولوژيك و پتروشيمي توليد مي شود.

روش پتروشيميايي: حدود 70 درصد متيونين دنيا به روش پتروشيميایی توليد مي شود. مهمترين شركت هاي توليد كننده اين محصول، شركت Degussa (كشور آلمان)، شركت ADISSEO (كشور فرانسه)، شركت NIPPON SODA و SUMITOMO CHEMICAL (كشور ژاپن)، شركت Novus International ( كشور آمريكا) و البته شرکت های متنوعی در کشور چین مي باشند. در اين روش، متيونين از واكنش آكرولين، متيل مركاپتان و هيدروژن سيانيد توليد مي شود. به این شیوه که (مطابق شکل زیر) ایتدا در ترکیب متیل مرکاپتان و آکرولئین ماده واسطه متیل مرکاپتان پروپان¬آلدهید (MMP) تولید می شود و سپس ماحصل واکنش این ماده با هیدروژن سیانید، متیونین خواهد بود. در شكل ذيل شماتيك توليد متيونين و موازنه وزني مواد اوليه به ازاي 1 تن متيونين به روش پتروشيمي را نشان مي دهد.


منابع[ویرایش]