رمز ژنتیکی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
نمایه‌ای برای نشان دادن رمزخوانی یک رمز ژنتیکی استاندارد از چهار اسید آمینه و فرآوری آن به اسیدهای آمینه

اطلاعات درون ژنوم به صورت رشته‌ها یا کلمات سه حرفی موسوم به رمز ( Codon) منتقل می‌شوند. هر حرف این کلمه قابل انتخاب از یکی از الفبای چهارتایی اسیدهای نوکلئیک است.

رمزهای شناخته‌شده‌ایی وجود دارد که در فر‌آیند رمزخوانی در رناتن و تولید اسیدهای آمینه تشکیل‌دهنده پروتئین‌ها کارآیی دارند. در مجموع بیش از ۲۲ اسید آمینه "طبیعی" شناخته نشده است. هر رمز از ۳ اسیدنوکلئیک ساخته می‌شود، پس با در نظر گرفتن احتمالات آرایش و چیدمان این چهار اسید نوکلئیک، ۶۴ حالت (۴ × ۴ × ۴) می‌توانند داشته باشد. پس به رمزی که این دو را به هم تبدیل می‌کند افزونگی دارد.

در بیشتر موارد، رمز ژنتیکی که از روی آن اطلاعات ژنوم به پروتئین تبدیل می‌شود، در اندامگان‌های گوناگون یکسان یا همانند است.

جدول کدون[ویرایش]

فیرمحبوب قطبی ساده اسیدی (کدون خاتمه)
کدهای ژنتیکی استاندارد
باز
اول
باز دوم باز
سوم
T C A G
T TTT (Phe/F) فنیل‌آلانین TCT (Ser/S) سرین TAT (Tyr/Y) تیروزین TGT (Cys/C) سیستئین T
TTC TCC TAC TGC C
TTA (Leu/L) لوسین TCA TAA کدون خاتمه (Ochre) TGA کدون خاتمه (Opal) A
TTG TCG TAG کدون خاتمه (Amber) TGG (Trp/W) تریپتوفان     G
C CTT CCT (Pro/P) پرولین CAT (His/H) هیستیدین CGT (Arg/R) آرژینین T
CTC CCC CAC CGC C
CTA CCA CAA (Gln/Q) گلوتامین CGA A
CTG CCG CAG CGG G
A ATT (Ile/I) ایزولوسین ACT (Thr/T) ترئونین         AAT (Asn/N) آسپاراژین AGT (Ser/S) سرین T
ATC ACC AAC AGC C
ATA ACA AAA (Lys/K) لیزین AGA (Arg/R) آرژینین A
ATG[A] (Met/M) متیونین ACG AAG AGG G
G GTT (Val/V) والین GCT (Ala/A) آلانین GAT (Asp/D) اسید آسپارتیک GGT (Gly/G) گلیسین T
GTC GCC GAC GGC C
GTA GCA GAA (Glu/E) اسید گلوتامیک GGA A
GTG GCG GAG GGG G
A کدون ATG هم متیونین را کد می‌کند و به عنوان پایگاه اولیه استفاده می‌شود: اولین ATG یک ناحیه کدی آران‌ای پیام‌رسان است که ترجمه به پروتئین را شروع می‌کند.[۱]

منبع[ویرایش]

موسسه تحقیقات سرطان

  1. Nakamoto T (March 2009). "Evolution and the universality of the mechanism of initiation of protein synthesis". Gene 432 (1–2): 1–6. doi:10.1016/j.gene.2008.11.001. PMID 19056476.