زرقان

مختصات: ۲۹°۲۸′شمالی ۵۲°۲۶′شرقی / ۲۹٫۴۶°شمالی ۵۲٫۴۳°شرقی / 29.46; 52.43
از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
زرقان
زرغون
DSC5665.JPG
کشور ایران
استان[[استان فارس . شهرستان =زرقان

سال شهرستان شدن = ۱۰مهر۱۳۹۸|فارس . شهرستان =زرقان

سال شهرستان شدن = ۱۰مهر۱۳۹۸]]
نام(های) دیگرزرغون
نام(های) پیشینرکان،،زرکان،زرگون،زرگان،
سال شهرشدن۱۳۰۰
مردم
جمعیت۳۲،۲۶۱ نفر (۱۳۹۵)
رشد جمعیت۱۱ درصد
تراکم جمعیتلهجه ی محلی :شیرازی ولقب های بسیار مثل شیرو،احمدگربه،زودپز... . نفر بر کیلومتر مربع
جغرافیای طبیعی
ارتفاع۱۶۰۰ متر
میانگین دمای سالانه۱۸ درجه
میانگین بارش سالانه۱۵۰ میلی‌متر
روزهای یخبندان سالانهیک ماه
اطلاعات شهری
شهردارآقای مهندس محمود صانعی فرماندار آقای مهندس سرکار آقای احسان خازن
تأسیس شهرداری۱۳۰۰
ره‌آوردحلوا ارده، او کلمک، شیره انگور، غوره،کشمش
پیش‌شمارهٔ تلفن۰۷۱–۳۲۶۲ یا ۳۲۶۳–۰۷۱
شناسهٔ ملی خودرو ایران۶۳ ,۹۳
کد آماری۱۳۰۵
زرقان بر ایران واقع شده‌است
زرقان
روی نقشه ایران
۲۹°۲۸′شمالی ۵۲°۲۶′شرقی / ۲۹٫۴۶°شمالی ۵۲٫۴۳°شرقی / 29.46; 52.43
باغات زرقان
بوستان آزادگان

زَرقان (به پارسی میانه: زرگان) مرکز شهرستان زرقان و شهری در استان فارس که در فاصله ۲۵ کیلومتری شمال خاوری شیراز واقع شده‌است.این شهرستان دارای فرودگاه می باشد.(فرودگاه زرقان)

زرقان دارای ۳ محله قدیمی از قبیل: محله حیدر (لورا) محله میان و محله جُلَهگون می‌باشد. زرقان از قدیم دارای سه محله به نام‌های محله حیدر (لردها) و محله میان و محله جلوگان (جلهگون) بوده‌است و دارای یک محله جدید به نام محله شهریار (ترک آباد)و محله قدیمی دودج که نام آن برگرفته از دو دژنگهبانی که هم اکنون در منطقه دره چپ وراست می‌باشد.که قدمت آنها به ۵۰ سال می‌رسد.

وجه تسمیه

بنا به نظر عبدالمجید ارفعی نام زرقان در گل نبشته‌های باروی تخت جمشید به صورت رکان بوده که بعدها به زرغون تبدیل شده‌است.

«زرقان » در زبان پهلوی به معنی جای سرسبز است. زرقان دارای سه محلهٔ اصلی به نام‌های میون و لرها و جُلَگون است.

ودر زبان ... به معنای شهر گران وپر از طلا است. دلیل این نام گذاری وجود اقوام لر در این ناحیه در زمان‌های قدیم است و دلیل نامگذاری محلهٔ جلهگون وجود گارگاه‌های جولاهی (نساجی) در این محله بوده‌است و دلیل نامگذاری محلهٔ میان این است که این محل میان دو محل جلگون و لرها است. وهم چنین ۵شهرستان مرودشت وخرامه و ارسنجان وپاسارگاد بخش هایی از شهرستان زرقان بود است که جدا گردید است.

جغرافیا

شهر زرقان در ۲۵ کیلومتری شمال شرقی شیراز و در مجاورت اتوبان شیراز به اصفهان قرار گرفته‌است. ارتفاع آن از سطح دریا ۱۶۰۰ متر است. پوشش گیاهی آن غالباً درختان نارون و چنار و زبان گنجشک و کاج و سرو و رِز (انگور) می‌باشد.

پارک ملی بمو انقلاب که یکی از بزرگترین پارک های جهان است

جمعیت

بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۳۲٬۲۶۱ نفر (۹٬۵۹۱ خانوار) بوده‌است.[۱]

جمعیت تاریخی
سالجمعیت±%
۱۳۳۵۶٬۳۶۸—    
۱۳۴۵۷٬۱۲۰+۱۱٫۸٪
۱۳۵۵۸٬۲۱۲+۱۵٫۳٪
۱۳۶۵۱۳٬۶۶۲+۶۶٫۴٪
۱۳۷۰۱۵٬۴۵۱+۱۳٫۱٪
۱۳۷۵۱۸٬۸۷۲+۲۲٫۱٪
۱۳۸۵۱۹٬۸۶۱+۵٫۲٪
۱۳۹۰۲۸٬۹۵۸+۴۵٫۸٪
۱۳۹۵۳۲٬۲۶۱+۱۱٫۴٪

قومیت

بافت جمعیتی و قومیتی زرقان را فارس زبان و ترک‌زبان تشکیل می‌دهند.که جمعیت تورک اکثرا از طايفه شئش بلوکی و بعضا از طايفه عمله هستند و حدود سال 1340 در این شهر ساکن شده اند.


و تعداد زیادی از قومیت تهرانی در زرقان زندگی می کنند

مکان‌های مذهبی

  1. شاهزاده قاسم یاامامزاده قاسم، نام امامزاده ای است که مقبره آن در ۳۰ کیلومتری جاده شیراز به اصفهان و در مدخل شهر زرقان واقع شده‌است. طی کمک‌های مردمی و سایر، این امام زاده طی سال‌های قبل روز به روز با رشد متراژ و محیطی همراه بوده که هم‌اکنون تنها بخش فلک‌های آن ناتمام مانده‌است. این امام زاده در مسیر ورودی دوم جادهٔ شیراز - اصفهان به زرقان قرار دارد.
  2. سیدعمادالدین نسیمی، شاعر و متفکّر حروفیه در قرن هفتم هجری بود. وی به ترکی آذربایجانی، فارسی و عربی شعر سروده‌است؛ ولی دیوان عربی او در طول زمان مفقود شده‌است. سازمان بین‌الملی یونسکو به خاطر کوششهای وی در اشعار انسانی و صلح جهانی در سال ۱۹۷۳ این سال را سال نسیمی اعلام کرد.

با توجه به اینکه از جزئیات زندگی نسیمی اطلاعات کمی در دست می‌باشد لذا در مورد محل تولد او موارد مختلفی بیان می‌گردد. طبق نظر ادوارد براون وی متولد شهر بغداد بوده و برخی دیگر او را متولد شیراز می‌دانند. محل تدفین وی در شهر زرقان فارس ۲۵ کیلومتری شیراز است. نماد سید نسیمی در یکی از میدانهای شهر زرقان به همین دلیل نصب شده‌است.

امکانات آموزشی

زرقان علی‌رغم جمعیت کم خود دارای دو دانشگاه نسبتاً پرجمعیت می‌باشد که علت آن نزدیکی به شیراز می‌باشد. دانشگاه آزاد اسلامی واحد زرقان[۲][۳] و دانشگاه پیام نور واحد زرقان.[۴]

امکانات فرهنگی

دارای 6کتابخانه که در شهر زرقان و دودج و محله استاد شهریار و لپویی و روستایی رحمت آباد و مهریان واقع است. فرهنگسرای سرووفرهنگسرای دودج که زیر نظر شورای اسلامی شهر فعالیت می‌کند. از زمستان سال ۹۰ کانون زبان ایران وابسته به کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان در این شهر تأسیس شد.

جاذبه‌ها

مکان دیدنی و تفریحی

پارک ملی بمو، تنگ چشمه، قناتهای شهر، باغهای انگور، فرودگاه زرقان پارک غدیر، پارک آزادگان زرقان، بوستان مهر، سر جوغ، درهٔ چپ و راست، محله بوریابافان، خانهٔ قدیمی قنبر خان حمزوی، آب انبار قدیمی شهر، (زورخانه زرقان)، سرو مراد، بازارچه قدیمی،دکان میزعباس، کاروان سرای زکی خانی، غار مریم بانو، حمام محله میون،شوپرکی ،دکان ننه ی محمود،اتاق سنگ‌تراش‌ها ٬بند امیر عضدالدولهٔ دیلمی، خانه حسن واقفی، خرفخانه شاهزاده قاسم، حمام محله حیدر، خانه قدیمی حبیب الله خان باقری، اشکفت اویی(آبی)خانه قدیمی سردار حیدر زرقانی،ودژ های درشهر(اتاق نگهبانی که قدمت آنها به ۵۰ سال می‌رسد




جاذبه‌های گردشگری

  • پارک ملی بمو
  • پارک جنگلی
  • تنگ چشمه
  • درهٔ چپ و راست
  • سه سنگ
  • گولی ظلمات
  • سه سرو
  • چشمه و بز
  • دکان ننه ی محمود
  • دکان میزعباس
  • حمام خان جلگون
  • حمام لورا
  • خونه ی علی قربون
  • پارک آزادگان
  • پارک فرهنگ وهنر
  • پارک ایمان
  • پارک فدک
  • پارک کوه پایه
  • پارک شهرداری (پارک محله ی ترک های قشقایی زرقان)

سوغات

نام زرقان همواره با شیرینی حلوا ارده، کنجدی و کشی و بوریابافی آن همراه بوده‌است. همچنین زرقان یکی از محل‌هایی است که همچنان تولیدات مشک و دولچه ی آب و گیوه ملکی دارد.

محصولات

محصولات کشاورزی شهرستان زرقان عبارت‌اند از: گندم، جو، ذرت، انگور و کشمش، سیفی جات و سبزیجات.

از صنایع دستی رزقان میشود به بوریا بافی (نوعی حصیر) اشاره کرد

منابع

  1. «تعداد جمعیت و خانوار به تفکیک تقسیمات کشوری براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۹۵» (اکسل). درگاه ملی آمار.
  2. «دانشگاه آزاد اسلامی واحد زرقان». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۸ آوریل ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۱۸ آوریل ۲۰۱۲.
  3. «دانشگاه آزاد اسلامی واحد زرقان». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۲ آوریل ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۱۸ آوریل ۲۰۱۲.
  4. «دانشگاه پیام نور واحد زرقان». بایگانی‌شده از اصلی در ۴ آوریل ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۲۷ اکتبر ۲۰۱۱.