صفاشهر

مختصات: ۳۰°۳۶′۴۵″شمالی ۵۳°۱۱′۵۰″شرقی / ۳۰٫۶۱۲۵°شمالی ۵۳٫۱۹۷۱۵°شرقی / 30.6125; 53.19715
از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
صفاشهر
قصر بهرام گور.jpg شهرداری.png
کشور ایران
استانفارس
شهرستانخرم‌بید
بخشمرکزی
نام(های) پیشینخرمی و دهبید
سال شهرشدن۱۳۷۸
مردم
جمعیت۵۰٬۵۲۳ نفر(۱۳۹۵)
رشد جمعیت۳٪+ (۵سال)
جغرافیای طبیعی
ارتفاع۲۳۲۴ متر
میانگین دمای سالانه۱۰
میانگین بارش سالانه۲۵۰
روزهای یخبندان سالانه۱۲۵
اطلاعات شهری
شهردارمحسن ساریخانی[۱]
پیش‌شمارهٔ تلفن۰۷۱
وبگاه
http://safashahr.ir/ شهرداری صفاشهر
شناسهٔ ملی خودروط ۸۳
کد آماری۱۲۹۴
صفاشهر بر ایران واقع شده‌است
صفاشهر
روی نقشه ایران
۳۰°۳۶′۴۵″شمالی ۵۳°۱۱′۵۰″شرقی / ۳۰٫۶۱۲۵°شمالی ۵۳٫۱۹۷۱۵°شرقی / 30.6125; 53.19715

صفاشهر مرکز شهرستان خرم بید استان فارس ایران است. فاصله صفاشهر تا کلانشهر شیراز ١۷۵ کیلومتر میباشد.صفاشهر داراي آب و هواي سرد و خشک است. اين شهر از ادغام دو شهر خرمی و دهبید تشکیل شده است.[۲] صفاشهر دارای چند اثرِ باستانی از جمله تل‌خاکی، کاروانسرایی‌قاجاریه‌دهبید، امام زاده شهدا ، تل جنگی وتپه‌های تاریخی فرآب و خرمه که قدمت هزاران ساله دارند، تپه‌های تاریخی مشکان-قصر یعقوب، قلعه قدیمی پرواب (حسینقلی خان) قلعه ناصر آباد است.

موقعیت جغرافیایی[ویرایش]

صفاشهر در فاصله ۱۷۵ کیلومتری شمال شیراز قرار دارد و از دو ناحیه‌ی دهبید و خرمبید تشکیل شده‌ است. ارتفاع آن از سطح دریا حدود ۲۳۲۴ متر است. صفاشهر بلندترین شهر استان فارس است و آن را بام‌فارس می‌نامند. صفاشهر پنجمین شهر مرتفع ایران است. این شهرستان از شمال به شهرستان ابرکوه و آباده از شرق به شهرستان بوانات و از غرب به شهرستان اقلید متصل است.

فاصله صفاشهر تا اصفهان ۳۰۴، صفاشهر تا یزد ۲۶۵، و تا یاسوج ۲۲۰ کیلومتر است.جشنواره سنتی اومس که همه ساله در تابستان در بافت تاریخی خرمی صفاشهر برگزار میشود، یکی از بزرگترین رویدادهای فرهنگی شمال فارس است.

از جمله روستاهای این شهرستان، قشلاق، مشکان، دلونظر، قلعه میرزا، انارک، *قلعه بامداد (علی‌آباد کوشک)* قلعه ناصر آباد، قلعه کوشک، بنگشت، شیرین آباد، دادنجان، قاضیان، دنیچه ‌خیر، شهیدآباد، قصریعقوب، هنشک، کولی کش، بخش مشهد مرغاب و مظفرآباد است این شهرستان درمحدوده جاده اصلی اصفهان_شیراز قراردارد.[۳]

آب‌وهوا[ویرایش]

صفاشهر دارای آب‌وهوای سرد و خشک است. منابع مهم آبی استان فارس از برخی چشمه‌ها و رودهای این شهرستان سرچشمه می‌گیرند. صفاشهر در فصل‌های بهار و تابستان دارای آب و هوای معتدل و در پاییز و زمستان سرد است.صفاشهر در مسیر ترانزیتی حمل و نقل قرار دارد و یکی از گردنه‌های این شهرستان به نام گردنهٔ کولی‌کُش ، در مسیر شمال به جنوب قرار دارد، در زمستان برف‌گیر است و دمای هوای آن گاه به °۳۵- هم می‌رسد.معمولاً صفاشهر سردترین شهرستان استان فارس و همچنین یکی از سردترین شهرهای ایران است. تعداد روزهای یخبندان در صفاشهر به‌طور میانگین به۱۲۵روز در سال می‌رسد.

جمعیت[ویرایش]

بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۲۶٬۹۳۳ نفر (۸٬۰۳۶ خانوار) بوده‌است.[۴]

جمعیت تاریخی
سالجمعیت±%
۱۳۶۵۷٬۵۷۴—    
۱۳۷۰۱۶٬۵۱۰۱۱۸٪+
۱۳۷۵۱۷٬۵۷۶۶٫۵٪+
۱۳۸۵۲۲٬۲۵۴۲۶٫۶٪+
۱۳۹۰۲۶٬۰۹۱۱۷٫۲٪+
۱۳۹۵۲۶٬۹۳۳۳٫۲٪+

جمعیت این شهرستان بر طبق سرشماری سال ۱۳۹۰، برابر با ۶۵۸۷۰ نفر است، که در ۱۳۵۸۱ خانواده قرار دارند. از این تعداد جمعیت ۳۲۸۷۵ نفر مرد و ۳۳۵۲۳ نفر زن می‌باشند که از این تعداد تعداد۱۱۲۷۹ خانوار، با جمعیت ۵۱۲۳۵ نفر در شهرهای صفاشهر و قادرآباد و ۲۳۰۲ خانوار با جمعیت ۱۴۳۵۹ نفر در روستاهای شهرستان زندگی می‌کنند. جمعیت شهرستان نسبت به سرشماری سال ۱۳۸۵ تعداد ۴۸۷۱ نفر افزایش داشته‌است که ناشی از رشد طبیعی جمعیت و مهاجرت از شهرهای هم‌جوار به واسطه شرایط مطلوب اشتغال و خدمات رسانی بهتر می‌باشد. بین سال‌های ۱۳۷۵ تا ۱۳۸۵، ۱۰۸۶۳ نفر (اغلب برای به دست آوردن شغل) به این شهر مهاجرت کرده‌اند.[۴]

معادن و کارخانه‌ها[ویرایش]

کارخانه سنگ در صفاشهر

صفاشهر دارای ذخایر معدنی فراوان سنگ مرمریت است که باعث رونق بیش از ۲۰۰ کارخانه سنگ‌بری درمنطقه شده و سنگ این معادن به چین و اروپا صادر می شود و مهمترین و مرغوب‌ترین سنگ آن مربوط به معدن چاه مرغی است.[۵][۶]معادن خاک‌سیلیس نیز در این شهرستان وجود دارند که برای تولید کاشی و سرامیک بهره‌برداری می‌شوند. همچنین این شهرستان دارای معدن سنگ آهن در روستای هنشک و گردنه کولی کش می‌باشد. از جمله معادن مرمریت می‌توان به معادن حسن‌آباد، ثمین، کره‌ای، انگورک، چاه مرغی، کوه سفید، آشفته، دانشور، شایان و … اشاره کرد. از کارخانه‌های صفاشهر میتوان به کارخانه دالیز، یک ویک، جوراب بافی، ملامین سازی پارس، لوله سازی فاضلاب، پنجره دوجداره بام‌فارس و… اشاره کرد.[۶][۵]

محصولات کشاورزی و دامی[ویرایش]

عمده محصولات زراعی شهرستان شامل جو، گندم، حبوبات، گوجه فرنگی، خیار، هندوانه، سیب زمینی، چغندرقند، گردو، بادام، انگور، به، آلو و سیب است. دامداری دراین شهرستان رونق دارد ؛ شیر، پنیر، کره، ماست، خامه، روغن حیوانی، دوغ و کشک از فراورده‌های دامی این شهرستان است. برخی از مردم صفاشهر به فعالیت‌های صنایع دستی اشتغال دارند. قالی، گبه، گلیم و سنگ‌های تزیینی از محصولات صنایع‌دستی صفاشهر است.

آثار باستانی[ویرایش]

صفاشهر یکی از شهرهای باستانی ایران است که سابقهٔ تمدنی ۳۰۰۰ ساله در آن می‌درخشد ازجمله آثار تاریخی این شهر میتوان به تل خاکی، چهارطاق ساسانی، کاروانسرای قاجار، کاروانسرای شاه عباس، مسجدجامع صفاشهر، قلعه و حمام گرگی، امام زاده شهدا ، تل جنگی و تپه‌های تاریخی فرآب و خرمه که قدمت هزاران ساله دارند، تپه‌های تاریخی مشکان-قصر یعقوب، قلعه قدیمی پرواب (حسینقلی‌خان) قلعه ناصر آباد و قلعه حسین آباد (قلعه گرگی) اشاره کرد.

تفریحگاه‌ها[ویرایش]

از جاهای تفریحی و تفرجگاه‌های شهر صفاشهر می‌توان به قصر یعقوب و کاریزک و و مناطق کوهستانی بکر این شهرستان (نظیر:بیدستان، باغ‌های گرگی، باغ‌های ملک‌آباد ،قصر یعقوب، کوه عزمت، کوه چنارو، کوه امری، کوه قارون. قلعه گرگی، غار دیو از دورهٔ ساسانیان، کاروانسرای شهید آباد، چشمه بناب، چشمه گردآب و تپه‌های باستانی خرمه، قلعه قدیمی بامدادخان، خرسال، جنگل‌های بنه و پسته کوهی و…) و پارک سعدی و حافظ و پارک کوهستانی قادر آباد وقنات شرف‌آباد اشاره کرد.از مفاخر قدیم صفاشهر می‌توان به ملامحمدحسین و حسن‌حیدری‌فرد اشاره کرد.

[۷]

منابع[ویرایش]

  1. «شهرداری صفاشهر».
  2. اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ.
  3. صفاشهر
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ «تعداد جمعیت و خانوار به تفکیک تقسیمات کشوری براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۹۵» (اکسل). درگاه ملی آمار.
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ YJC، خبرگزاری باشگاه خبرنگاران | آخرین اخبار ایران و جهان | (۱۳۹۴-۰۲-۰۹). «آغاز به کار مجدد معدن سنگ صفاشهر خرمبید در استان فارس». fa. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۵-۲۱.
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ 2194 (۲۰۲۲-۰۱-۳۰). «معدن‌کاوی در کوه سفید صفاشهر فارس؛ فرصت یا تهدید؟». ایرنا. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۵-۲۱.
  7. . سعدی٫jpeg جلد. پارامتر |عنوان= یا |title= ناموجود یا خالی (کمک)