سد دز

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
سد دز
سد دز
اطلاعات کلی
نام رسمی: سد دز
کشور: ایران پرچم ایران
رودخانه: دز
محل: ۲۳کیلومتری شمال شرق شهرستان دزفول
سد دز بر ایران واقع شده‌است
سد دز
نوع سد: بتنی دوقوسی
ارتفاع از پی: ۲۰۳ متر
طول تاج: ۲۱۲ متر
عرض در پی: ۲۷ متر
عرض تاج: ۵٫۴ متر
ظرفیت تخلیه سرریزها: ۶٬۰۰۰ متر مکعب بر ثانیه
تاریخ آغاز ساخت: ۱۳۳۶ خ.
تاریخ ساخت: ۱۳۴۱ خ.
اطلاعات مخزن
حجم مخزن:
مساحت دریاچه: ۶۵ کیلومتر مربع
پانویس‌ها
سد دز در زمان ساخت بلندترین سد خاورمیانه
بوده‌است.

مختصات: شرقی‌″۵۰ ′۲۷ °۴۸ شمالی‌″۰۰ ′۳۶ °۳۲ / °۴۸٫۴۶۴شرقی °۳۲٫۶شمالی / ۴۸٫۴۶۴;۳۲٫۶

سد دز یک سد بتُنی برق‌آبی است که در دوران سلطنت محمدرضا پهلوی بر روی رودخانه دز توسط یک کنسرسیوم ایتالیایی در ۲۳ کیلومتری شمال شرقی شهرستان دزفول واقع شده‌است.احداث شد.این سد ۱۲۵۰۰۰ هکتار از اراضی پایین دست را آبیاری می‌کند و نقش مهمی در کنترل سیلاب‌های بالادستش دارد. نیروگاه این سد دارای قدرت نصب ۶۳۰ مگاوات می‌باشد.

احداث سد عظیم دز، در سال ۱۳۳۶ خورشیدی توسط ایتالیایی‌ها در کوه‌های زاگرس آغاز و در سال ۱۳۴۱ خورشیدی پایان یافت. این سد بتونی در ۲۳ کیلومتری شمال شرق شهرستان دزفول واقع شده‌است. دریاچهٔ این سد ۶۵ کیلومترمربع مساحت داشته و گنجایش نهایی آن ۳٫۳ میلیارد مترمکعب می‌باشد.[۱] بر روی رودخانه دز. این سد با ارتفاع ۲۰۳ متر در زمان ساخت خود به عنوان یکی از مرتفع‌ترین سدهای جهان (ششمین سد جهان در آن زمان) شناخته می‌شد و در حال حاضر نیز پنجاهمین سد بلند دنیا در بین سدهای ساخته شده و در دست ساخت می‌باشد.

در سال‌های اخیر پژوهش‌های میدانی برای علاج‌بخشی این سد آغاز شده‌است. برای دراز مدت هم ساخت سد بختیاری که از بلندترین سدهای بتنی دو قوسی جهان خواهد بود در دردست مطالعه بوده و به زودی اجرا خواهد شد. چون حجم رسوبات پشت بدنه به حدی بالا آمده که در آینده نزدیک نیروگاه را از حیز انتفاع خارج خواهد کرد.

نشان اهدایی به سازندگان سد [ویرایش]

نشان سد محمدرضا شاه پهلوی (دز) در دوره پادشاهی محمدرضا پهلوی و به منظور گرامیداشت کسانی که در راه ساخت سد بزرگ دز فعالیت کرده بودند ایجاد گردید. محمدرضا پهلوی این نشان‌ها را (با قطر ۶ سانتی‌متر و ضخامت ۲ میلی‌متر) تهیه نمود. این نشان‌ها به مدیران ارشد که عموماً آمریکایی و ایتالیایی بودند، به مدیران میانی و همینطور مدیران عملیاتی اهدا شد.

نشان برنز سد محمدرضا شاه پهلوی (دز)

جستارهای وابسته [ویرایش]

پانویس [ویرایش]

  1. «سد دز»(فارسی)‎. وبگاه استانداری خوزستان.