شهرستان بروجرد
 |
در متن این مقاله از هیچ منبع و مأخذی نام برده نشدهاست. شما میتوانید با افزودن منابع برطبق اصول اثباتپذیری و شیوهنامهٔ ارجاع به منابع، به ویکیپدیا کمک کنید. مطالب بیمنبع احتمالاً در آینده حذف خواهند شد. |
| شهرستان بروجرد | |
|---|---|
 |
|
| اطلاعات | |
| کشور : | ایران  |
| استان : | لرستان |
| مرکز شهرستان : | شهر بروجرد |
| جمعیت شهرستان (۱۳۸۵): | ۳۲۰،۵۷۴ |
| مساحت شهرستان: | ۱۶۰۶ |
| تعداد بخش: | ۲ |
| تعداد شهرهای تابعه: | ۱ |
| تعداد دهستانها : | ۸ |
| وبگاه : | |
شهرستان بروجرد یکی از شهرستانهای استان لرستان در غرب ایران است. این شهرستان در منطقه کوهستانی زاگرس قرار گرفته و مرکز آن شهر بروجرد است. شهرستان بروجرد از شمال به شهرستانهای ملایر و نهاوند در استان همدان، از شرق به شهرستان شازند در استان مرکزی، از جنوب به شهرستان دورود و از غرب به شهرستانهای خرم آباد و دلفان محدود میشود.
محتویات |
[ویرایش] تقسمیات کشوری
شهرستان بروجرد دارای ۱۹۸ روستای دارای سکنهاست. این شهرستان ۱۶۰۶ کیلومتر مربع مساحت دارد و از دو بخش مرکزی و اشترینان و ۷ دهستان تشکیل شدهاست. دهستانهای شهرستان بروجرد از این قرارند:
[ویرایش] جغرافیای شهرستان بروجرد
بلندترین نقطه شهرستان بروجرد قله ولاش با ارتفاع ۳۶۲۳ متر در غرب شهر بروجرد و پستترین ناحیه در دشت سیلاخور با ارتفاع تقریبی ۱۵۰۰ متر قرار دارد.[۱] شهرستان بروجرد بخشی از منطقه کوهستانی زاگرس شمالی است. این منطقه مشتمل بر کوههای مرتفع زاگرس در غرب و جنوب، دشت سیلاخور در مرکز و پیشکوههای داخلی زاگرس در شرق و شمال است. کوههای بلند زاگرس بصورت نواری از شمال غربی به جنوب شرقی کشیده شدهاند و مرز طبیعی بین دشت سیلاخور و سرزمین تاریخی لرستان به حساب میآیند. رشته کوه بزرگ گرین یا گرّی با طول ۱۸۰ کیلومتر بخشی از زاگرس مرتفع است که از شمال غربی به جنوب شرقی کشیده شده و اشترانکوه دنباله آن است. قلل عمده این رشته کوه، چهل نابالغان، ولاش با ارتفاع ۳۶۲۳ متر و میش پرور هستند. پستترین ناحیه، در دشت سیلاخور با ارتفاع تقریبی ۱۵۰۰ متر قرار دارد. گِلِرود، تیره، ماربره و تهیج رودهای شهرستان بروجردند که از سرابها و چشمههای فراوان منطقه مانند سراب ونایی، زارم، کرتول، زرشکه، سفید، پنبه، جانیزه و چشمههای دره خونی سرچشمه میگیرند.
بروجرد دارای آب و هوای معتدل کوهستانی با تابستانهای معتدل و زمستانهای سرد است که حداکثر دمای آن گاه به ۴۰ و حداقل آن به ۲۰ درجه زیر صفر میرسد. میزان بارندگی این شهرستان ۴۸۰ میلی متر در سال است که در فصول سرما بارشها بیشتر بصورت برف میباشند. شهرستان بروجرد بین عرضهای شمالی حد اقل ۳۳ درجه و ۳۶ دقیقه و حداکثر ۳۴ درجه و ۶ دقیقه و طول شرقی و داخل ۴۸ درجه و ۲۷ دقیقه و حداکثر ۴۹ درجه و ۲۷ دقیقه قرار دارد.
منطقه بروجرد از نقاط زلزله خیز کشور است و زلزله سیلاخور با بزرگای ۲/۷ ریشتر در اوائل سده چهاردهم خورشیدی یکی از بزرگترین زمین لرزههای ثبت شده ایران است. زلزله فروردین ۱۳۸۵ سیلاخور با قدرت ۶ ریشتر نیز از دیگر زمین لرزههای بزرگ منطقه در سالهای اخیر است.
[ویرایش] پوشش گیاهی
دامنههای کوههای زاگرس در محدود بروجرد از تنوع زیادی در گیاهان خودرو برخوردار است و بسیاری از گیاهان ناحیه بروجرد ارزش خوراکی و یا دارویی دارند. در محدوده فعلی شهرستان بروجرد جنگل وجود ندارد اما در ناحیه سیلاخور و در دامنه کوههای زاگرس که بطور سنتی جزو منطقه بروجرد به حساب میآیند جنگلهایی از درختان بلوط و ارس وجود دارد.
گل گاوزبان، خاکشیر، گل ختمی، آویشن، عناب، ترنجبین، پر سیاوش، کاسنی، گل سرخ، شقایق، بیدمشک، لاله، زنبق، شیرین بیان، بن سرخ، خاکشیر و نرگس و همچنین نباتات خوراکی چون پیشوک، شنگ، زرشک، کنگر، ریواس، حاجی بیان، فرفیان، پونه و نعناع از گیاهان خودروی منطقهاند.محصولات کشاورزی و باغی عمده بروجرد عبارتند از گندم، جو، چغندر، ذرت، تخمک، انواع لوبیا، نخود، گیاهان علوفهای، دانههای روغنی، پنبه، باقلا، محصولات جالیزی، سبزیجات و میوههایی چون سیب، انگور، گلابِ، انواع آلو، آلبالو، گیلاس، بادام، گردو، انجیر و سنجد.
[ویرایش] گونه های جانوری
گرگ، روباه، خرگوش، شغال، خرس قهوهای، کفتار، بز کوهی، میش، برخی گونه های مار، لاک پشت، برخی ازخزندگان و پرندگان (کرکس، درنا، تیهو، بلبل، سهره، رنگرز، دارکوب، عقاب، قوش، خفاش، پرستو، گنجشک، سار، کلاغ، زاغچه ...) جانوران منطقه ی بروجرد را تشکیل میدهند.
[ویرایش] زبان و تبارشناسی
بیشتر مردم شهرستان بروجرد به گويش بروجردی سخن میگویند. گويش بروجردی که میان مردم شهرستانهای نهاوند و ملایر نیر رواج دارد از شاخههای گویش لری است . وجود آب فراوان، مراتع و زمینهای کشاورزی مناسب، طایفههایی از ایلات دیگر را در سدههای گذشته به منطقه کشانده که اینان بیشتر در در روستاهای جنوب بروجرد ساکن و به کشاورزی و دامداری مشغول اند. زبان لکی نیز در بین افرادی که از نواحی غربی تر به بروجرد کوچ کردهاند کم و بیش رواج دارد.
