غزنین
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
| غزنین |
||
|---|---|---|
 |
||
| اطلاعات کلی | ||
| نام رسمی : | غزنین | |
| کشور : | افغانستان  |
|
| ولایت : | ||
|
||
| مردم |
||
| جمعیت | ۱۴۱۰۰۰[۱] |
|
| زبانهای گفتاری: | فارسی دری و پشتو |
|
| جغرافیای طبیعی |
||
| ارتفاع از سطح دریا : | ۲۲۱۹ متر | |
شهر غزنین یا غزنه یا غزنی (صحیح کلمه همان غزنین به نون آخر است و غزنه یا غزنی تلفظ عامه میباشد) مرکز ولایت غزنی و از شهرهای مرکزی افغانستان است.
ساکنان شهر غزنین را «غزنوی» و در گویش عامه «غزنیچی» مینامند. موقعیت جغرافیایی این شهر در ارتفاع ۲۲۱۹ متری از سطح دریا است و در سراشیبی ارتفاعات سفیدکوه که به سوی جنوب امتداد مییابد، قراردارد و بین جادهٔ قندهار-کابل واقع شدهاست.
در اطراف غزنین آرامگاههای چند تن از شعرا و دانشمندان نظیر مقبرهٔ ابوریحان بیرونی واقع شدهاست. خرابههای غزنهٔ قدیم، یعنی پایتخت سلسله غزنویان، در شمال شرقی این شهر به فاصلهٔ پنجهزار متری از آن قرار دارد.
غزنین همچنین به داشتن منارههای ستاره شکلی از قرن دوازدهم میلادی مشهور است. این منارهها باقیماندهٔ مسجد بهرامشاه هستند. اطراف این منارهها با طرحهای هندسی و با آیات قرآن با خط کوفی مزین بودهاست. قسمت گنبد آنها خراب شدهاست. بر اساس تصویب اجلاس سال ۲۰۰۷ وزیران فرهنگ کشورهای اسلامی، غزنی پایتخت فرهنگی جهان اسلام در سال ۲۰۱۳ خواهد بود.[۲]
ترکیب جمعیتی شهر غزنین شامل ۵۰٪ تاجیک ٬ ۲۵٪ پشتون ٬ ۲۰٪ هزاره و ۵٪ هندو میباشد.[۳]
فهرست مندرجات |
[ویرایش] تاریخچهٔ غزنین
غزنین در قدیم مرکز زابلستان و شهری بزرگ و ولایت وسیعی در خراسان بوده، و از جملهٔ آبادترین و زیباترین شهرهای آسیا به حساب میآمدهاست. این شهر هزار باب مدرسه داشتهاست، و مرکز تجمع دانشمندان بسیاری مانند ابوریحان بیرونی، فردوسی، ابوالفضل بیهقی، عبدالحی گردیزی، سنایی، مسعود سعد سلمان، عنصری و فرخی سیستانی بودهاست.[۴]
غزنین پایتخت سلطنت غزنویان در سالهای (۱۱۸۷-۹۷۵ میلادی) بود و سلطان محمود غزنوی سالها در آبادی و وسعت آن کوشید.
در جنگهایی که میان افغانها و انگلستان در سالهای ۱۸۴۲ - ۱۸۳۸ م. واقع شد، غزنین به تصرف انگلیسها درآمده بود.
[ویرایش] مکانهای تاریخی غزنین
- ارگ غزنین
- منارههای غزنین
- قصر سلطان مسعود غزنوی
- مقبرهٔ سبکتگین٬ بنیانگذار دودمان غزنوی
- مقبرهٔ سلطان محمود غزنوی
- مقبرهٔ سنایی غزنوی
- تپه سردار
مکانهای دیدنی دورهٔ غزنوی:
- باغ پیروزی: باغی که محل نشاط و شراب و هم چنین انجام تشریفات رسمی زمان غزنویان، خصوصاً سلطان مسعود غزنوی بودهاست. مقبرهٔ سلطان محمود نیز بر طبق وصیت خودش در آن باغ است.
- باغ صدهزار یا باغ صدهزاره
- باغ محمودی: باغی که در زمان سلاطین غزنوی محل نشاط و شراب آنان بودهاست.
- باغ هزاردرخت: باغی ساختهٔ سلطان محمود.
حکیم سنایی در حدیقةالحقیقه غزنی را اینگونه وصف کردهاست:
| عرصهٔ مملکت چو باغ بهشت | مشک اذفر سرشته با گل و خشت | |
| خاک مملکت شده کافور | چشم بد باد ازین حوالی دور | |
| گر ببینی تو ملکت غزنین | باز نشناسی از بهشت برین |
[ویرایش] منابع
- معجم البلدان
- آنندراج
- فتوحی، دکتر محمود، و محمدخانی، علیاصغر. شوریدهای در غزنه، اندیشهها و آثار حکیم سنایی، انتشارات سخن، تهران، 1385. ISBN:964 - 372 - 171 - x
این کتاب، در بردارنده مقالهای است با عنوان غزنه، زادگاه سنایی، که توسط دکتر عبدالجبار عابد، عضو آکادمی علوم افغانستان نوشته شدهاست.
- ویکی پدیای انگلیسی
[ویرایش] پانوشتهها
- ↑ Central Statistics Office of Afghanistan, Kabul, LINK
- ↑ وبگاه فارسی بیبیسی، .عکس: غزنی، 'پایتخت فرهنگی جهان اسلام'، بازیابی در ۱۰ نوامبر ۲۰۰۹
- ↑ District Profile (PDF). بازیابی در 2007-07-15.
- ↑ وبگاه فارسی بیبیسی، .عکس: غزنی، 'پایتخت فرهنگی جهان اسلام'، بازیابی در ۱۰ نوامبر ۲۰۰۹
 |
در ویکیانبار منابعی در رابطه با موجود است. |
|
|||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
