ولسوالی جغتو
مختصات: ۸″ ۱۱′ ۶۸°شرقی ۳۸″ ۳۴′ ۳۳°شمالی / ۶۸٫۱۸۵۵۶غرب ۳۳٫۵۷۷۲۲جنوب
 |
این مقاله نیازمند تمیزکاری است. لطفاً تا جای امکان آنرا از نظر املا، انشا، چیدمان و درستی بهتر کنید، سپس این الگو را از بالای مقاله بردارید. محتویات این مقاله ممکن است غیر قابل اعتماد و نادرست یا جانبدارانه باشد یا قوانین حقوق پدیدآورندگان را نقض کرده باشد. |
 |
برای اثباتپذیری کامل این مقاله به منابع بیشتری نیاز است یا منابع ارائهشده بهدرستی ارجاع داده نشدهاند. لطفاً با توجه به شیوهٔ ویکیپدیا برای ارجاع به منابع با ارایهٔ منابع معتبر این مقاله را بهبود بخشید. مطالب بیمنبع در آینده مردود و حذف خواهندشد. |
| جغتو واعظ شهید بهرامی |
|
|---|---|
 |
|
| اطلاعات کلی | |
| نام رسمی : | جغتو واعظ شهید بهرامی |
| کشور : | افغانستان  |
| مردم |
|
| جمعیت | ۳۰۰۰۰ |
| رشد جمعیت : | ۲/۷ |
| زبانهای گفتاری: | فارسی(دری گویش هزارگی) |
| جغرافیای طبیعی |
|
| مساحت: | ۲۶۵۰ کلبومتر مربع |
| ارتفاع از سطح دریا : | ۲۶۰۶ متر |
ولسوالی جَغَتو در 30[۱] کیلومتری شهری غزنی در بین راه هزارجات و غزنی قرار دارد که داری ۶ دهستان میباشد از جمله گول باوری، ککرک، امدا، ترگان، شاکی و سراب این ولسولی داری مرز مشترک با شهری غزنی ولسولی ناور، قره باغ، اندر و جغتو بالا میباشد مرکز این ولسوالی در دهستان گل بهاری است مردم این ولسوالی اکثرا مال دار وکشاورز میباشند.[۱] بیش ار نیمی از جمعیت جغتو در بین سالهای ۱۹۸۰ تا ۲۰۰۵ به شهرهای بزرگ افغانستان از جمله غزنی، کابل و هرات جا به جا و به دیگر کشورها از جمله پاکستان و ایران پناهنده شدهاند
محتویات |
محصولات کشاورزی [ویرایش]
گرچه جغتوی سرزمین مرتفع تر از شهر غزنی است اما مردم آن به کشت گندم جو جواری محبوبات مرکبات وحتی در بعضی از مناطق به کشت برنج مشغول هستند به دلیل ناهمواری زیادی که در درهای جغتو وجود دارد زمینهای کشاورزی داری وسعت زیادی نیستند به همین دلیل کشت محصولات متفاوت رسم میباشد هر خانواده داری تعداد اندکی چهار پا از جمله گاو گوسفند خر بز وبه صورت نادر اسب میباشند.
نا گفته نبایدگذاشت که در جغتو علاوه از حبوبات و غله جات/ میوه جات نیز و جود دارد
مانندی: سیب،زردآلو، الو، هلو، گیلاس، الوبالو، توت،بادام،چارمفز،سنجد،انجیر وانواع انگور.
جمعیت مهاجر [ویرایش]
تعداد زیادی از جمعیت جفتو به شهرهای بزرگ افغانستان و کشورهای دیگر مهاجرت کردهاند. در کابل بیشتر آنها مقیم دشت برچی، کارته سخی، چارقلعه، قلعه شاده ، ویا پل سوخته میباشد. در پاکستان اکثر آنها در مقیم شهر کویته پاکستان هستند و در ایران بیشتر مهاجران جغتو مقیم تهران، اصفهان و قم میباشند .
ترکیب جمعیت [ویرایش]
بیشتر ساکنان جغتو از قوم هزاره میباشد هر چه به ولسوالی های واغظ وخوگیانی وجغتوی ولایت وردک نزدیک می شود به قریه های پشتون نشین همسایه می گردد. در جغتو اقوام بیات/سادات/قزلباش وقطغن نیز زنده گی میکنند.
جنگ ها [ویرایش]
بعد از هجوم شوروی به افغانستان این ولسوالی نیز همانند دیگر شهرهای افغانستان به اشغال آنها در آمد اما مقاومت مردم این منطقه به رهبری سید محمد سعید "واعظ" سرابی باعث جلوگیری ازپیاده شدن نقشه های آنان گشته, که بعداز مقاومت زیادمجاهدین این منطقه باالاخره در یک شب باحملات هوائی و زمینی گسترده ارتش سرخ خط مقاومت درهم شکسته و شهیدواعظ رهبر مقاومت با چهل تن از افرادش به کشته شدند که در نتیجه باعث تخریب و ویرانی خانه های مسکونی بعضی از مناطق گردید بعداز خروج شوریها جغتو تحت کنترل حزب حرکت افغانستان قرار گرفت که تا ورد نیروهای ناتو وآمریکا نیروی این حزب در پایگاهی خود مستقر بودند گرچه قومندانهایهای حزب در سال ۱۹۹۷ تحت فشار طالبان توافق نامه صلح را با دادن حقوق خاص به طالبان با آنها امضا کردهاند و تا ورود نیروی های بین المللی این منطقه را با آنها مشترک اداره میکردند یاداوری: مقاومت مردم مناطق جغتو به تاریخ بیست ثور 1358 قبل از آنکه روسها به افغانستان حمله کنند شروع گردید که در مناطق سراب،جرمتو و قریه یوسف جبهه شهید واعظ فعال گردیده و در مناطق شاکی،ککرک،ترگان،گلبوری و احمدا شورای جهادی به سرکردگی سید قاسم رضوی و در منطقه قیاق جبهه بزرگ به سرکردگی سید حسن جنرال مشهور به سید جگلن مشغول نبرد علیه دست نشاندگان حزب خلق و پرچم شدند.و این مقاومت و نبرد تا سقوط ولسوالی جغتو ادامه یافت و ولسوالی به دست مجاهدین فتح گردید وسربازان دولت مرکزی در قلعه به نام سربید پناه برده و در آنجا مستقر گردیدند که سر انجام بعد از چندین حمله چریکی در ماههای قوس و جدی سربید نیز به دست مجاهدان فتح گردید.نیروهای دولتی از ولسوالی جغتو به مرکز غزنی فرار کردند و این مناطق تا پیروزی مجاهدین به دست مردم اداره میشد که در بخش شمال جغتو سید حسن جنرال و گروههای پاسداران و سازمان نصر و در بخش جنوب آن پایگاه مردمی سید قاسم رضوی و پایگاه حرکت اسلامی به سرکردگی اسماعیل پیکار نفوذ داشتند و اداره می شد. قابل یاد آوریست که گروه به نام سازمان فلاح اسلامی افغانستان نیز در این منطقه حضور نظامی داشتند که هیچ گاهی از مردم به زور و جبر مالیه،زکات،خمس و وجوهات شرعی اخذ نکرده و متکی به اعضاء و طرفداران خویش، پایگاه را فعال نگه داشته و از جنگ های داخلی نیز پرهیز نموده به جز تربیت و سازماندهی جوانان برای حملات چریکی کاری دیگری نداشتند.مهم ترین شخصیت های آنان محمد حسین ستیز،سکندر قیام،بستان علی هادی و غلام نبی نجیب،عبدالله ناجی و رضا ضیائی بودند.پس از تشکیل حزب وحدت اسلامی در سال 1368 مناطق جغتو توسط حزب وحدت و حرکت اسلامی اداره میشد که بخش اعظم جغتو بدست حزب وحدت و مناطق ترگان،ککرک و شاکی بدست حرکت اسلامی قرار داشت و این روند تا پیروزی مجاهدین ادامه یافت و در سال 1371 کما کان مناطق جغتو توسط این دو گروه اداره میشد و تا زمان طالبان پس از آنکه طالبان کابل را از دست مجاهدین بیرون آوردند در سال 1375 حرکت اسلامی به سرکردگی دکتر شاه جهان به طالبان پیوسته و به عنوان ستون پنجم طالبان در منطقه به فعالیت شروع کردند و این ادامه داشت تا سقوط طالبان به دست نیروهای ائتلاف شمال و ناتو و با حاکم شدن دولت کرزی طالبان و دکتور شاه جهان از منطقه متواری و فراری شدند و فعلا ولسوالی جغتو توسط دولت مرکزی اداره میشود.[نیازمند منبع]
فرهنگ [ویرایش]
فرهنگ مردم جغتو نیز مانند دیگر نقاط افغانستان یکرنگ بوده که شامل:اسب دوانی، نیزه زنی،تیراندازی، کشتی گیری،پهلوانی، سنگ اندازی،چشم بردنگ،پرخوری،سگ جنگی ،خروس جنگی، کبک جنگی، بودنه جنگی و...وهمچنین نام نشانی طفل،شب هفت،حمام ده،عقیقه،ختنه سوری،براتی،رمضانی،خواستگاری/شیرنی خوری/عر وسی/شب خینه /شب زفاف وانواع میله و ساعت تیری وبازیهای گوناگون از بجول بازی گرفته تاشیرخط و گودی پران.[نیازمند منبع]
منابع [ویرایش]
[۲]*
|
|||||||||
