گردیز

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
گردیز
ګردیز
شهر
دژ بالا حصار در مرکز شهر گردیز
دژ بالا حصار در مرکز شهر گردیز
گردیز در افغانستان واقع شده‌است
گردیز
موقعیت در افغانستان
مختصات: ۳۳°۳۶′۰۰″ شمالی ۶۹°۱۳′۰۱″ شرقی / ۳۳.۶۰۰۰۰° شمالی ۶۹.۲۱۶۹۴° شرقی / 33.60000; 69.21694مختصات: ۳۳°۳۶′۰۰″ شمالی ۶۹°۱۳′۰۱″ شرقی / ۳۳.۶۰۰۰۰° شمالی ۶۹.۲۱۶۹۴° شرقی / 33.60000; 69.21694
کشور  افغانستان
ولایت پکتیا
بلندی
۲٬۲۹۴ m (۷٬۵۲۶ ft)
جمعیت (۲۰۰۸)[۱]
 • جمعیت ۷۰٬۰۰۰
 • تراکم
منطقه زمانی Afghanistan Standard Time (یوتی‌سی +۴:۳۰)

گَردیز شهری است در جنوب افغانستان و مرکز ولایت پکتیا است.

این شهر در منتهی الیه دره رودخانه گردیز و در ارتفاع ۲۳۰۰تا۲۵۰۰ متری از سطح دریا قرار دارد.

بازار قدیمی شهر در سال ۱۹۴۳ میلادی بنا شده‌است و بعد آسفالت شدن جاده کابل - گردیز (۱۲۰ کیلومتر) حمل و نقل مصنوعات چوبی افزون یافت و باعث رونق آن شهر گردید. بالاحصار گردیز از آثار تاریخی آنست.

زمین‌های هموار ولایت پکتیا بیشتر در پیرامون گردیز زرمت قرار دارد و بیشتر آب زمین‌های کشاورزی آن از کاریزها تأمین می‌شود.[۲]

تاریخچه[ویرایش]

در ۲۵۶ق/۸۷۰م، یعقوب لیث صفاری به نواحی شرقی خراسان تاخت و جنگی سخت میان او و ابومنصور افلح امیر گردیز درگرفت و سرانجام ابومنصور با دادن گروگان و تعهد به پرداخت ۱۰هزار درم خراج سالیانه به امیر سیستان، با وی صلح کرد. پس از افلح، اخلاف و تا اواسط سدهٔ ۵ق بر حکومت گردیز باقی ماندند. نواحی دوردست و بعضاً سخت‌گذر پکتیا یکی از پناهگاه‌های خوارج در نواحی شرقی ایران به‌شمار می‌رفت. این نواحی در دورهٔ اقتدار خوارج سیستان زیر سلطهٔ آنان بود. به گزارش نویسندهٔ گمنام حدودالعالم بیشتر اهالی گردیز بر مذهب خوارج بودند.[۳]

مردم‌شناسی[ویرایش]

جمعیت گردیز در سال ۲۰۰۸ بالغ بر ۷۰ هزار نفر تخمین زده شد.[۱] که از این تعداد ۷۰٪ پشتون و ۳۰٪ تاجیک هستند. گردیز همچنین دارای جمعیت فراوان سادات است، اگر چه که در مطالعات آماری شمرده نمی‌شوند. زیرا بدلیل جنگ‌های کمونیستی و در دوران حکومت طالبان، شمار زیادی از آنها به کشورهای ایران و پاکستان مهاجرت کرده‌اند.[۴]

منابع[ویرایش]

  • عبدالحسین سعیدیان. شهرهای جهان. چاپ ۱۳۸۳. نشر علم و زندگی.