بریده‌مهرگان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
colspan=2 style="text-align: center; background-color: transparent; text-align:center; border: 2px solid red;" | بریده‌مهرگان
محدوده زمانی: کربونیفر تا کرتاسه
colspan=2 style="text-align: center; background-color: transparent; text-align:center; border: 2px solid red;" | طبقه‌بندی علمی
فرمانرو: جانورانia
شاخه: طنابداران
رده: غوک‌ریختان[۱]
زیررده: مازدندانان
راسته: بریده‌مهرگان
زیتل، ۱۸۸۸

بُریده‌مُهرگان (Temnospondyli) راسته‌ای متنوع از چهاراندامان بزرگ‌جثه بودند که که در دوره‌های کربونیفر، پرمین، و تریاسه در سراسر جهان زندگی می‌کردند. چند گونه از آن‌ها نیز تا دوره کرتاسه دوام آوردند.

نام‌گذاری آن‌ها به این خاطر است که مهره‌های پشت آن‌ها به تکه‌های مختلف بریده و تقسیم شده‌است.

بیشتر بریده‌مهرگان نیمه‌آبزی بودند و برخی نیز کاملاً خشکی‌زی بودند و تنها برای زاد و ولد به آب بازمی‌گشتند. این دسته از بریده‌مهرگان جزو نخستین مهره‌دارانی بودند که کاملاً به زندگی در خشکی عادت کردند. با وجود این‌که بریده‌مهرگان در زمره دوزیستان به‌شمار می‌آیند اما بسیاری از آن‌ها دارای فلس، پنجه، و صفحات استخوانی زره‌مانند داشتند که آن‌ها را از دوزیستان امروزی مجزا می‌کند.

سنگواره‌های آن‌ها در همه قاره‌ها یافت شده‌است. ظرف حدود ۲۱۰ میلیون سال تاریخ تکاملی، بریده‌مهرگان با طیف گسترده‌ای از زیستگاه‌ها سازگار شدند از جمله آب شیرین، محیط‌های خشک و محیط‌های ساحلی. فسیل‌های مختلفی از مرحله لاروی، دگردیسی و بلوغ آن‌ها کشف شده و بنابر این تاریخ زندگی آن‌ها تا اندازه زیادی روشن شده‌است.

چهاراندامان

آکانتوستگا Acanthostega BW.jpg




ایکتیوستگا Ichthyostega BW.jpg




Tulerpeton Tulerpeton12DB.jpg




Colosteidae Greererpeton BW.jpg




Crassigyrinus Crassigyrinus BW.jpg




Whatcheeriidae Pederpes22small.jpg




Baphetidae


Crown Tetrapoda


Eucritta Eucritta1DB.jpg




Temnospondyli CyclotosaurusDB2 White background.jpg



نرم‌دوزیستان Prosalirus BW.jpg






درخورمازه CaerorhahisDBsmall.jpg





Eoherpeton



Embolomeri Diplovertebron BW.jpg





Gephyrostegidae Gefyrostegus22DB.jpg




Solenodonsaurus Solenodonsaurus1DB.jpg




Seymouriamorpha Seymouria BW.jpg





سراسرخاینده‌شکلان Diadectes1DB.jpg



آب‌پرده‌داران Gracilisuchus BW.jpg





Westlothiana Westlothiana BW.jpg



پوک‌مهرگان Tuditanus1DB.jpg

















چهاراندامان


آکانتوستگا Acanthostega BW.jpg



ایکتیوستگا Ichthyostega BW.jpg





Tulerpeton Tulerpeton12DB.jpg





Crassigyrinus Crassigyrinus BW.jpg



Baphetidae





Colosteidae Greererpeton BW.jpg




Temnospondyli CyclotosaurusDB2 White background.jpg





Gephyrostegidae Gefyrostegus22DB.jpg



Embolomeri Diplovertebron BW.jpg





Seymouriamorpha Seymouria BW.jpg




Westlothiana Westlothiana BW.jpg


Crown Tetrapoda
پوک‌مهرگان


Adelospondyli



پنهان‌پایان Phlegethontia.jpg





Nectridea Diplocaulus BW.jpg




Tuditanomorpha Tuditanus1DB.jpg




Brachystelechidae




Lysorophidae Lysorophus.jpg



نرم‌دوزیستان Prosalirus BW.jpg









Solenodonsaurus Solenodonsaurus1DB.jpg




سراسرخاینده‌شکلان Diadectes1DB.jpg



آب‌پرده‌داران Gracilisuchus BW.jpg













1
2

Edops



Cochleosauridae





Dendrerpetontidae



3

Trimerorhachis




Neldasaurus




دوینوسور




Eobrachyopidae




Brachyops



Tupilakosauridae









Saharastega




Iberospondylus




Palatinerpeton



4
5

Parioxeidae



کشیده‌سیمایان





Zatracheidae


6

Trematopidae




Dissorophidae




برابرپایان




Stegops




Eimerisaurus



آب‌شش‌خزندگان










7-14









7

Lysipterygium



8

کشیده‌سیمایان




Intasuchidae




Melosauridae



پایه‌گذارخزندگان





9


Plagiosauridae



Peltobatrachidae





Lapillopsidae




Rhinesuchidae



10

Lydekkerinidae




Indobrachyopidae




Rhytidosteidae


11

Brachiopidae



چیگوتیسوریان







12

Mastodonsauroidea



13

Benthosuchus




Thoosuchidae



14

Almasauridae



Metoposauridae




Trematosauridae












Temnospondyli

Edopoidea


Eutemnospondyli

"Dendrerpetontidae"


Rhachitomi


دویناخزندگان




Zatracheidae



Dissorophoidea




Eryopiformes

کشیده‌سیمایان


Stereospondylomorpha

Sclerocephalus




Glanochthon




آرکیگوسور




Australerpeton


سفت‌مهرگان

Rhinesuchidae




Lydekkerina



Capitosauria

Edingerella




Benthosuchus




Wetlugasaurus




Watsonisuchus



Capitosauroidea






Trematosauria

Brachyopoidea + Plagiosauridae


Trematosauroidea


Lyrocephaliscus



Peltostega




Trematosauridae



Metoposauridae
















منابع[ویرایش]

  • Wikipedia contributors, "Temnospondyli," Wikipedia, The Free Encyclopedia, (accessed August 31, 2013).
  1. Batrachomorpha