باشگاه فوتبال تراکتورسازی تبریز

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
تراکتورسازی
Tractorsazi F.C Logo.png
نام کامل باشگاه باشگاه فوتبال تراکتورسازی تبریز
لقب(ها) تراختور[۱]
گرگ‌های سرخ (آل قوردلار)[۲]
تراکتورسازان[۳]
تاریخ تأسیس ۱۳۴۹[۴]
نام ورزشگاه یادگار امام تبریز
(گنجایش: ۶۶٬۸۳۳ نفر[۵])
مالک کارخانه تراکتورسازی تبریز[۶][۷]
مدیرعامل پرچم ایران حمید زینی‌زاده[۸]
سرمربی پرچم ایران منصور ابراهیم‌زاده[۹]
لیگ جام خلیج فارس
۹۲–۱۳۹۱ ۲وم
آدرس اینترنتی www.tractor-club.com
افتخارات نایب‌قهرمانی لیگ برتر (۲)
نایب‌قهرمانی جام حذفی (۲)
Kit left arm uhlsport mythos whitelines.png
Team colours
Kit body uhlsport mythos whitelines.png
Team colours
Kit right arm uhlsport mythos whitelines.png
Team colours
Team colours
Team colours
لباس اول
Kit left arm uhlsport mythos redlines.png
Team colours
Kit body uhlsport mythos redlines.png
Team colours
Kit right arm uhlsport mythos redlines.png
Team colours
Team colours
Team colours
لباس دوم
Soccerball current event.svg فصل جاری

باشگاه فوتبال تراکتورسازی تبریز که بیشتر با نام تراکتورسازی یا به صورت مخفف تراکتور و در بین ترک‌ها تیراختور شناخته می‌شود، یک باشگاه فوتبال حرفه‌ای ایرانی است که در سال ۱۳۴۹ شمسی با حمایت کارخانه تراکتورسازی در شهر تبریز بنیان‌گذاری شده و هم اکنون تحت مسئولیت سپاه عاشورا است.[۶][۷] سپاه عاشورا نقش مهمی در حل مسائل مالی باشگاه تراکتورسازی دارد.[۱۰] همچنین ۳۰٪ سهام باشگاه متعلق به «مؤسسه مالی و اعتباری کوثر» می‌باشد.[۱۱][۱۲]علاوه بر این «مؤسسه مهر ایرانیان» وابسته به سپاه پاسداران و شرکت سایپا از دیگر سهامداران و متولیان این باشگاه محسوب می‌شوند.[۱۳]به همین دلیل تیم تراکتورسازی در رده تیم‌های نظامی لیگ قرار گرفته و قادر به گرفتن بازیکن سرباز شده است.[۱۴]

تراکتورسازی تبریز تا فصل ۸۱-۱۳۸۰ در سطح اول فوتبال ایران بازی می‌کرد؛ اما در پایان آن فصل به دسته پایین‌تر سقوط کرد و پس از ۸ سال تلاش ناموفق برای صعود، سرانجام در سال ۱۳۸۸ دوباره به لیگ برتر فوتبال ایران راه یافت.[۱۵]

این تیم پس از صعود به لیگ برتر، روند رو به رشدی داشته و در پایان فصل‌های ۸۹-۱۳۸۸، ۹۰-۱۳۸۹، ۹۱-۱۳۹۰ و ۹۲-۱۳۹۱ به ترتیب در جایگاه ۷اُم، ۵اُم، ۲وم و ۲وم ایستاد. تراکتورسازان تبریز موفق شدند با نائب قهرمانی در یازدهمین دوره رقابتهای لیگ برتر فوتبال ایران در سال ۱۳۹۱، جواز حضور در مسابقات لیگ قهرمانان آسیا را برای نخستین بار کسب کنند.[۱۶]

در رده‌بندی اعلام‌شده توسط فدراسیون بین‌المللی تاریخ و آمار فوتبال، باشگاه تراکتورسازی، رتبه ۳۹۷ را در بین برترین باشگاه‌های فوتبال دنیا در ماه مارس ۲۰۱۳ کسب کرده است.[۱۷] همچنین در رده‌بندی اعلام‌شده توسط این فدراسیون، تراکتورسازی، رتبه ۲۲۷ را در بین برترین تیم‌های قاره آسیا در قرن بیست‌ویکم به دست آورده است.[۱۸]

محتویات

تاریخچه [ویرایش]

پیش از انقلاب [ویرایش]

تیم فوتبال تراکتورسازی، جام تخت جمشید ۱۳۵۴

تراکتورسازی در سال ۱۳۵۴ به جام تخت جمشید صعود کرد. آنان در جام تخت جمشید ۱۳۵۴ شرکت کردند و در میان ۱۶ تیم، در جایگاه شانزدهم ایستاده، به دستهٔ پایین‌تر سقوط کردند. پس از یک سال دوری از سطح اول لیگ فوتبال ایران، آنان در جام تخت جمشید ۱۳۵۶ شرکت کرده و جایگاه پنجم را کسب کردند. در این دوران، سرمربی تراکتورسازی حسین فکری بود و بازیکنانی چون پرویز مظلومی، عباس کارگر و ابراهیم کیان‌طهماسبی در این تیم بازی می‌کردند.[۱] تراکتورسازی در جام تخت جمشید ۱۳۵۷ هم حاضر بود و تا پیش از تعطیلی مسابقات به دلیل وقوع انقلاب ۱۳۵۷، در جایگاه نهم جدول بودند.[۱۹] این باشگاه در جام حذفی ۱۳۵۶ -که اولین دوره جام حذفی بود- نیز به فینال راه یافت؛ اما در بازی پایانی، نتیجه را به ملوان بندرانزلی باخته و نایب‌قهرمان شد. در این سال‌ها ماشین‌سازی نیز به عنوان تیمی از شهر تبریز و قدرتی موازی با تراکتورسازی در فوتبال ایران حاضر بود.[۱]

دهه ۱۳۶۰ [ویرایش]

احد شیخ لاری؛ بازیکن سابق تیم ملی ایران، کاپیتان دهه شصت و هفتاد تیم فوتبال تراکتورسازی.

در دهه ۱۳۶۰ به دلیل وقوع جنگ ایران و عراق، لیگ فوتبال ایران تعطیل بود و تنها جام‌های استانی برگزار می‌شد و تراکتورسازی در لیگ فوتبال تبریز بازی می‌کرد. در سال ۱۳۶۵، تیم استان آذربایجان شرقی متشکل از بازیکنان تراکتورسازی و ماشین‌سازی به فینال لیگ استانی قدس راه یافت، ولی از تیم استان اصفهان شکست خورد و دوم شد. در این دهه بازیکنانی مانند احد شیخ لاری، حسین قوی‌فکر، غلامرضا باغ‌آبادی و امیر داداش‌ضیایی بازیکنان برجسته تراکتورسازی بودند که در تیم ملی فوتبال ایران نیز بازی کردند. در سالیان پایانی این دهه، واسیلی گوجا مربی اهل رومانی به تراکتورسازی آمد.[۱]

دهه ۱۳۷۰ و آغاز دهه ۱۳۸۰ [ویرایش]

واسیلی گوجا، تیم‌های پایه تراکتورسازی را زیر نظر گرفت و به کارهای بنیانی باشگاه پرداخت. تراکتورسازی متحول شد و دوران موفقی را گذراند.[۱][۲۰] آنان در لیگ آزادگان ۱۳۷۱ در گروه یک بالاتر از استقلال و کشاورز اول شدند، اما در پلی‌آف با باخت به پاس تهران، به مقام سوم رسیدند.[۲۱] در این تیم که بهترین نتیجه تاریخ تراکتورسازی در لیگ را به دست‌آورد؛ احد شیخ لاری بعنوان کاپیتان تیم،کریم باقری، سیروس دین‌محمدی وحسین خطیبی حضور داشتند.[۱] اسماعیل حلالی و علی باغمیشه نیز از آن تیم به تیم ملی فوتبال ایران راه یافتند. تراکتورسازی در سال ۱۳۷۳ با باخت به بهمن در جام حذفی، برای بار دوم در این جام دوم شد. با رفتن بازیکنان کلیدی از تیم، دوران افت باشگاه آغاز شد. محمدحسین ضیایی، جای گوجا را گرفت و بازیکن–مربی تیم شد. باشگاه در لیگ آزادگان ۱۳۷۹، آخر می‌شود ولی با این وجود سال بعد به حکم فدراسیون فوتبال ایران در لیگ حرفه‌ای تازه‌تاسیس شرکت می‏‎کند. آنان در لیگ برتر فوتبال ایران ‎۸۰-۸۱ با مربیگری رضا وطنخواه و محمود یاوری باز هم در لیگ آخر شدند، و این بار به دسته پایین‌تر سقوط کردند.[۱]

دوران دسته اول: ۱۳۸۱-۱۳۸۸ [ویرایش]

تراکتورسازی هفت فصل را در لیگ دسته اول فوتبال ایران سپری کرد، و نتوانست به جام خلیج فارس صعود کند. تراکتورسازی در این هفت سال تنها یک بار پلی‌آف رسید، و با باخت به شیرین‌فراز کرمانشاه فرصت صعود را از دست داد. در این سالیان ارنست میدندروپ ، فرشاد پیوس، احد شیخ لاری از مربیان باشگاه بودند. سرانجام فراز کمالوند در فصل ۸۸-۸۷ تراکتورسازی را به لیگ برتر آورد.[۱]

هواداران [ویرایش]

هواداران تراکتورسازی در ورزشگاه آزادی در روز بازی با استقلال.

تراکتورسازی پرطرفدارترین تیم آسیا، چهارمین تیم پرطرفدار جهان و پرتماشاگرترین تیم لیگ برتر در فصل‌های ۸۸-۱۳۸۷ و ۹۰-۱۳۸۹ و ۹۱-۱۳۹۰ است.[۲۲][۲۳][۲۴][۲۵] به گفتهٔ مدیر باشگاه تراکتورسازی این تیم در سال ۱۳۸۹ حدود ۴۸۲ هزار هوادار رسمی داشته که چندین برابر هوادران ثبت‌شدهٔ رئال مادرید، یکی از باشگاه‌های پرطرفدار دنیا، است.[۲۶] این باشگاه پیشتر تعداد تماشاگر ثابتی در ورزشگاه و هوادارانی در داخل تبریز داشت؛[۲۰] اما اکنون هواداری از این تیم به سراسر آذربایجان و برخی شهرهای دیگر ایران و جمهوری آذربایجان[۲۷] رسوخ کرده‎است به گونه‌ای که در چندین بازی در چارچوب لیگ برتر استادیوم‌های استانهای البرز، قزوین، قم و گیلان نیز در برخی بازی‌ها پذیرای هواداران پرتعداد تراکتورسازی بوده‌اند[۲۸][۲۰]، مشخصا هواداران تراکتوری پس از راهیابی به لیگ برتر در سال ۸۸ حضور پرشماری در استادیوم آزادی تهران و در برابر سرخابی‌های این شهر داشته‌اند به طوری که هواداران این تیم در برخی‌ بازی‌ها در استادیوم آزادی و در برابر پرسپولیس و استقلال بیش از هواداران تیم میزبان بوده است. این شرایط، نسبت به دوران قبلی حضور تراکتورسازی در سطح اول فوتبال ایران فرق دارد.

«پرشورها» لقبی است که پس از انتخاب هواداران تراکتورسازی به عنوان «پرشورترین هواداران ایران» در برنامه نود به آن‌ها داده شد و اینک در بیشتر شهرها و محافل ورزشی کشور با این لقب خوانده می‌شوند.[۲۹][۳۰][۳۱] برخی‌، شیوهٔ تشویق هواداران این باشگاه را با هواداران فوتبال در شرق آسیا مقایسه می‌کنند.[۳۲]

تونی، سرمربی پرتغالی این تیم که سابقه بازی و مربی‌گری در بنفیکا را دارد، در مورد هواداران این باشگاه گفته‌است:[۳۳][۳۴]

«در ۳۴ سال بازی و مربی‌گری در تیم‌های مختلف چنین استقبالی را از یک تیم ندیده بودم. تماشاگران تبریزی در هر بازی و یا سر تمرین طوری در ورزشگاه حضور می‌یابند که انگار آن روز را برای تیم جشن گرفته‌اند. من در بنفیکا هم چنین هواداران پرشوری ندیده بودم.»

«لوئیس میا»، سرمربی اسپانیایی تیم الجزیره امارات نیز که سابقه بازی در باشگاه‌های رئال مادرید و بارسلونا را دارد، در نشست خبری پس از بازی رفت با تراکتورسازی در لیگ قهرمانان آسیا ۲۰۱۳، در مورد هواداران تراکتورسازی چنین گفته‌است:[۳۵]

«شگفت‌زده شدم. چنین انتظاری نداشتم. هواداران یار دوازدهم تراکتورسازی بودند. در اسپانیا هم تماشاگران زیادی می‌آیند؛ اما اینقدر سر و صدا نمی‌کنند و هیجان ندارند. به خاطر تماشاگران با تعصب به تیم تراکتورسازی تبریک می‌گویم.»

تراکتورسازی و مسایل قومیتی [ویرایش]

تصویری از پارچه‌نوشته گروهی از هواداران تراکتورسازی در حاشیه بازی با الجزیره در لیگ قهرمانان آسیا ۲۰۱۳.

با اینکه تراکتورسازی تنها یک باشگاه ورزشی است، اما امروزه برای هوادران این تیم در ایران جذابیتی فراتر از این دارد و به پدیده‎ای اجتماعی و ناسیونالیستی بدل شده‎است؛[۲۰][۳۶] درصد بالایی از طرفداران، چندان به بازی فوتبال و نتایج‌اش کار ندارند و به دنبال یک تجمع بی‌خطر هستند تا وجود خود را ابراز کنند، بگونه‌ای که برخی از هوادران تراکتورسازی رابطه خود و آذربایحان را با باشگاه فوتبال بارسلونا و کاتالونیا مقایسه می‌کنند؛[۲۰][۳۷][۳۸] عده‌ای این مقایسه را منتسب به گروهای تجزیه طلب و پان ترک می‌داند.[۳۱] حمیدرضا صدر در این باره می‌گوید:[۳۹]

«اتفاق خوبی که شاهد آن هستیم، شور و هیجانی است که طرفداران تیم تراکتور سازی تبریز نسبت به تیم شهر خودشان نشان می‌دهند. این وسط فقط فوتبال نیست که این میزان از علاقه را برانگیخته‌است. مسائل قومی و زبانی باعث به وجود آمدن نوعی دوستی بین هواداران و باشگاه تراکتورسازی شده که به زعم من رخداد خوشایندی برای فوتبال ایران است.»

علاوه بر این، بازی‏‎های این تیم به طور ضمنی صحنه استفاده برخی از گروههای قوم گرا و پانترک شده است.[۳۶] این حرکات عمدتاً شامل سردادن شعارها و بردن پارچه‏‏ نوشته‎‏هایی قوم گرایانه بوده، در مواقعی هم مضامینی در حمایت از کشور‌های ترکیه و جمهوری آذربایجان داشته اند.[۳۶][۴۰]، این رویکردها در مواردی از طرف محافل ورزشی، سیاسی و بخشی از خود مردم آذربایجان مورد انتقاد قرار گرفته اند این موضوع نمودهای سیاسی هم داشته‎است و در میان مسئولان سیاسی حکومت ایران حساسیت ایجاد کرده‎است.[۴۱] این فعالیت‌ها به پان‌ترکیست‎ها نسبت داده‎ می‏‏شود.[۳۱] حتی شماری از هواداران تراکتورسازی در مقاطعی آتاتورک را تشویق کرده، شعار «خلیج ع-ر-ب-ی» سر داده‌اند.[۴۲][۴۳] واکنش‌های حکومت به اینگونه مسائل در میان هواداران تراکتورسازی، به دستگیری،[۴۰][۴۱] درگیری میان ماموران امنیتی و شعاردهندگان،[۴۰][۴۴] جمع برخی پارچه‏‏‎نوشته‎‏ها از ورشگاه و برخی پوسترهای تراکتورسازی از چاپخانه‌ها[۴۴] انجامیده‎‏است. [۴۱]. [۴۴]

زنان هوادار تراکتورسازی [ویرایش]

هواداران زن تراکتور در تپه‌های اطراف ورزشگاه

در دیدار دو تیم تراکتورسازی و پرسپولیس، از دور برگشت رقابتهای لیگ نهم، تعدادی از بانوان تبریزی، با حضور در استادیوم، خواهان ورود به ورزشگاه جهت تماشای بازی شدند. این هواداران، با مشاهده جلوگیری نیروهای امنیتی از ورود آنها به ورزشگاه، با رفتن به تپه‌های مشرف به زمین چمن، به تماشای بازی پرداختند.[۴۵]

تراکتورسازی و دریاچه ارومیه [ویرایش]

هواداران این تیم همچنین در طی چند بازی شعارهایی درباره خشک شدن دریاچه ارومیه سر داده و عده‌ای از آنان با پرچمهای این تیم در ساحل دریاچه حاضر شده‌اند.[۴۶][۴۷]

نمادها و شعارها [ویرایش]

تراکتورسازی در بین هوادارانش به «تراختور» معروف است.[۱] برخی نیز این تیم را «گرگهای سرخ » (به ترکی آذربایجانی: آل قوردلار)‏ می‌نامند.[۲]

شعارهایی از قدیم در میان هوادارن تراکتورسازی در ورزشگاه رواج دارد که مشهورترین آن‏‏‎ها «داغلاری سؤکر...»، «یئل یاتار، طوفان یاتار، یاتماز تراختور بایراقی،گول سولار،سونبول سولار،اولمز بیزیم غیرتلی تیم،بیز تیراختور عاشیقی،تورکلر کیمی غیرتلی کیم» و «یاشاسین آذربایجان»،«آذربایجان دیاریمیز،تیراختور افتخاریمیز» و « عيبي يوخ، عيبي يوخ» گفتن هاي معروف هواداران در زمان گل خوردن و ناكامي‌هاي احتمالي تيم هستند.[۲۰]

ورزشگاه خانگی [ویرایش]

نوشتار اصلی: ورزشگاه تختی تبریز

تراکتورسازی، تا پیش از سال ۱۳۸۷، بیشتر بازی‌های خانگی خود را در ورزشگاه قدیمی تختی تبریز (معروف به باغشمال) برگزار می‌کرد. ورزشگاه باغشمال با گنجایش ۲۵،۰۰۰ نفر تا پیش از بهره‌برداری از ورزشگاه یادگار امام تبریز، به عنوان ورزشگاه اصلی فوتبال تبریز به حساب می‌آمد.[۴۸]

نوشتار اصلی: ورزشگاه تراکتورسازی

باشگاه تراکتورسازی، دارای یک ورزشگاه اختصاصی ۱۰،۰۰۰ نفری به نام ورزشگاه شهید باکری، واقع در کنار کارخانجات تراکتورسازی است. از جمله امکانات این ورزشگاه می‌توان به استخر، سونا، سالن بدن‌سازی، سالن سرپوشیده و چند زمین چمن اشاره کرد.[۴۹]

باشگاه تراکتورسازی، پیش از صعود به لیگ برتر،‌ بازی‌های خانگی خود را در لیگ آزادگان ۸۸-۸۷ در این استادیوم برگزار می‌کرد؛ اما پس از صعود به لیگ برتر، بازی‌های خانگی خود را در ورزشگاه یادگار امام تبریز انجام می‌دهد.[۵۰]

نوشتار اصلی: ورزشگاه یادگار امام تبریز

هم اکنون باشگاه تراکتورسازی، بازی‌های خانگی رسمی خود را در ورزشگاه یادگار امام تبریز انجام می‌دهد. این استادیوم، دومین ورزشگاه بزرگ ایران بوده و دقیقا ۶۶٬۸۳۳ صندلی در آن نصب شده است.[۵۱] این ورزشگاه یکی از ۱۴ مکان ورزشی دهکده المپیک تبریز به‌شمار می‌رود.[۵۲]

بلیط فروشی [ویرایش]

در تاریخ ورزش ایران، برای نخستین بار طرح استفاده از بلیط الکترونیکی برای تسهیل در خرید بلیط برای هواداران تراکتورسازی، به اجرا درآمد. [۵۳] با این وجود مشکلاتی در اجرای این طرح وجود داشته‌است. [۵۴] تراکتورسازی اولین باشگاه در سطح ایران است که توانسته بلیط فروشی را طبق استاندارد کنفدراسیون فوتبال آسیا بدست بگیرد، گفتنی است بلیط فروشی سایر باشگاه‌ها از طریق هیأت فوتبال استان‌ها انجام می‌گیرد.[۵۵]

پخش زنده [ویرایش]

بازی‌های رسمی این باشگاه در لیگ برتر، جام حذفی و لیگ قهرمانان آسیا از شبکه استانی سهند، به طور زنده پخش می‌شود. امکان مشاهده اینترنتی بازی‌های این تیم از طریق وبگاه شبکه سهند و شبکه گوناز نیز وجود دارد. برخی از بازی‌های حساس تراکتورسازی از شبکه‌های دیجیتال ورزش و شما نیز پخش زنده می‌شوند. افزون بر این بازی‌های مهم تراکتورسازی با باشگاه‌های استقلال، پرسپولیس و سپاهان به صورت زنده از شبکه سراسری سوم سیما، شبکه جهانی جام جم و شبکه جهانی سحر نیز پخش می‌گردد.[۵۶][۵۷]

سرود رسمی [ویرایش]

تاکنون آهنگ‌ها و مارش‌های زیادی مربوط به این تیم ساخته و خوانده شده‌است. اما این باشگاه با همکاری صدا و سیمای آذربایجان شرقی در روز ۲۱ خرداد ماه ۱۳۹۱ و طی جشنی که به مناسبت آسیایی شدن تراکتور برگزار شده بود از سرود رسمی این باشگاه که توسط دکتر اسفندیار قره باغی اجرا شد، رونمایی کرد.[۵۸]

هماوردان [ویرایش]

بازی‌های تراکتورسازی در برابر تیمهای پرسپولیس و استقلال تهران پس از صعود مجدد به لیگ برتر در سال ۸۸ پرییننده و حساس بوده اند؛هواداران تراکتوری حضوری پرشمار در استادیوم آزادی تهران و در برابر سرخابی‌ها و در مواردی بیش از هواداران تیم تهرانی داشته‌اند. [۵۹][۶۰] حاصل کار این تیم در فصول نهم تا یازدهم لیگ برتر و در برابر استقلال، کسب سه تساوی و دو برد و یک باخت بوده‌است که دو برد متوالی در لیگهای دهم و یازدهم در استادیوم آزادی به دست آمده‌اند. در چارچوب یک بازی از هفته هجدهم لیگ دهم، تراکتورسازی موفق شد با گل کرار جاسم، پرسپولیس را پس از ۱۷ سال شکست دهد. [۶۱] خداداد افشاریان داور میدان، این رقابت را سخت ترین بازی عمرش دانست. کرار، ستاره آن فصل تراکتورسازی در این بازی به دلیل نواخنن سیلی به گوش محسن خانبان کمک داور بازی اخراج شد. [۶۲] اولین برد تراکتور در برابر پرسپولیس و در استادیوم آزادی، در هفته پانزدهم لیگ یازدهم به دست آمده‌است. تراکتورسازی با احتساب بازی برگشت لیگ دهم در هفته هجدهم، پنج برد متوالی شامل یک برد چهار بر یک در هفته سی‌ و دوم در لیگ یازدهم برابر پرسپولیس به دست آورده است.[۶۳]

بازیکنان [ویرایش]

بازیکنان کنونی [ویرایش]

مهدی کیانی؛ بازیکن تراکتورسازی

همچنین ببینید: باشگاه فوتبال تراکتورسازی تبریز در فصل ۹۲-۱۳۹۱

مطابق با آیین نامه نقل و انتقالات لیگ برتر در فصل ۹۲-۱۳۹۱، باشگاه‌های لیگ برتری مجاز به استفاده از ۲۱ بازیکن بزرگسال، ۶ بازیکن زیر ۲۳ سال، ۵ بازیکن زیر ۲۱ سال و ۳ بازیکن زیر ۱۹ سال می‌باشند. در این میان هر تیم می‌تواند از ۴ بازیکن خارجی، شامل حداقل یک بازیکن آسیایی، استفاده کند.

فهرست بازیکنان باشگاه فوتبال تراکتورسازی در فصل ۹۲-۱۳۹۱ به شرح زیر است:[۶۴][۶۵][۶۶]

شماره نقش بازیکن
۱ پرچم ایران دروازه‌بان محسن فروزان
۲ پرچم ایران مدافع محمد ایران‌پوریان
۳ پرچم ایران هافبک فردین عابدینی
۴ پرچم ایران مدافع حبیب گردانی
۵ پرچم ایران هافبک قاسم دهنوی
۶ پرچم ایران هافبک مهدی کیانی
۷ پرچم ایران هافبک مهدی کریمیان
۸ پرچم ایران مدافع مرتضی اسدی Captain sports.svg
۹ پرچم ایران مهاجم جواد کاظمیان
۱۰ پرچم پرتغال مهاجم فلاویو لوپز
۱۱ پرچم ایران مهاجم محمد ابراهیمی
۱۲ پرچم ایران دروازه‌بان مهدی ثابتی
۱۳ پرچم ایران مهاجم مسعود ابراهیم‌زاده
۱۴ پرچم ایران مدافع محسن حسینی
۱۶ پرچم ایران مدافع مصطفی اکرامی
شماره نقش بازیکن
۱۷ پرچم ایران هافبک علی‌رضا جلیلی
۱۸ پرچم برزیل مهاجم گیلسون سوآرز
۲۰ پرچم ایران مدافع محمد نصرتی
۲۱ پرچم برزیل مهاجم جاناتان پریرا
۲۳ پرچم ایران مهاجم مهدی سیدصالحی
۲۶ پرچم ایران هافبک محمد عبادزاده
۲۷ پرچم ایران مدافع مهدی قریشی
۲۹ پرچم ایران مدافع نوید خوش‌هوا
۳۱ پرچم ایران هافبک ابراهیم عابدنژاد
۳۲ پرچم ایران مدافع علی طالبی
۳۳ پرچم ایران دروازه‌بان محمدعلی رمضانیان
۳۴ پرچم ایران مدافع میلاد فخرالدینی Injury.png
۳۷ پرچم ایران مدافع فیروز پاشاپور
۳۸ پرچم ایران مدافع مسعود باغ‌آبادی
۴۰ پرچم ایران دروازه‌بان عقیل اعتمادی

بازیکنان مشهور [ویرایش]

مسئولین کنونی [ویرایش]

کادر فنی کنونی [ویرایش]

سمت نام
سرمربی پرچم ایران منصور ابراهیم‌زاده
دستیار مربی پرچم ایران غلامرضا باغ‌آبادی
دستیار مربی پرچم ایران علیرضا پژمان
مدیر اجرایی پرچم ایران احمد ابهران
پزشک و فیزیوتراپیست پرچم ایران هومن ثابت

مدیران کنونی [ویرایش]

سمت نام
مدیر عامل حمید زینی‌زاده
رئیس هیئت مدیره علی‌اکبر پورجمشیدیان
اعضای هیئت مدیره علیرضا نوین
محمدجواد دلفکار
غفور کارگری
دارا غزنوی
محمدعلی مجتهدی
ابوالفتح ابراهیمی
محمداسماعیل سعیدی

تاریخچه حضور مسئولین در باشگاه [ویرایش]

مربیان [ویرایش]

در لیست زیر مربیان تراکتور از سال ۱۳۴۹ تا کنون آورده شده‌است.

 
نام ملیت سال
محمد بیاتی پرچم ایران ۱۳۴۹–۱۳۵۴
حسین فکری پرچم ایران ۱۳۵۴–۱۳۵۷
هدایت مهابادپور پرچم ایران ۱۳۶۷–۱۳۶۹
واسیلی گوجا پرچم رومانی ۱۳۶۹–۱۳۷۶
محمدحسین ضیایی پرچم ایران ۱۳۷۶–۱۳۷۷
بوریس تیبیلوف پرچم روسیه ۱۳۷۷
فیروز کریمی پرچم ایران ۱۳۷۷–۱۳۷۸
ستار نوبری پرچم ایران ۱۳۷۸
محمدحسین ضیایی پرچم ایران ۱۳۷۸–۱۳۷۹
رضا وطن خواه پرچم ایران ۱۳۷۹–۱۳۸۰
ستار نوبری پرچم ایران ۱۳۸۰
محمود یاوری پرچم ایران ۱۳۸۰–۱۳۸۱
نام ملیت سال
احد شیخ‌لاری پرچم ایران ۱۳۸۱–۱۳۸۲
واسیلی گوجا پرچم رومانی ۱۳۸۲
حمید علی دوست پرچم ایران ۱۳۸۲–۱۳۸۳
محمدحسین ضیایی پرچم ایران ۱۳۸۳
ارنست میدندروپ پرچم آلمان ۱۳۸۳–۱۳۸۴
فرشاد پیوس پرچم ایران ۱۳۸۴–۱۳۸۶
احد شیخ‌لاری پرچم ایران ۱۳۸۶–۱۳۸۷
فراز کمالوند پرچم ایران ۱۳۸۷–۱۳۹۰
امیر قلعه نویی پرچم ایران ۱۳۹۰–۱۳۹۱
تونی اولیویرا پرچم پرتغال ۱۳۹۱–۱۳۹۲
حسن آذرنیا پرچم ایران ۱۳۹۲
منصور ابراهیم‌زاده پرچم ایران ۱۳۹۲–

مدیران [ویرایش]

در لیست زیر مدیران باشگاه فرهنگی ورزشی تراکتورسازی تبریز از سال ۱۳۴۹ تا کنون آورده شده‌است.

 
نام ملیت سال
داریوش سرخوش پرچم ایران
خسرو عبداله زاده پرچم ایران
کریم پاداش اصل[۶۷] پرچم ایران ۱۳۷۱–۱۳۶۸
اکبر گهرخانی پرچم ایران
فیاض پرچم ایران
کریم ملاحی پرچم ایران
خسرو عبداله زاده پرچم ایران
ناصر شفق پرچم ایران ۱۳۸۹–۱۳۸۵
محمدحسین جعفری پرچم ایران ۱۳۹۲–۱۳۸۹
حمید زینی‌زاده پرچم ایران –۱۳۹۲

گلزنان برتر در لیگ برتر ایران [ویرایش]

ترتیب بازیکن گل ها فصل ها
۱ پرچم ایران محمد ابراهیمی ۲۴ ۴
۲ پرچم پرتغال فلاویو لوپز ۲۰ ۲
۳ پرچم ایران مهدی سیدصالحی ۱۶ ۱
۴ پرچم عراق کرار جاسم ۱۲ ۲
۵ پرچم ایران فرهاد خیرخواه ۱۰ ۱
۶ پرچم ایران علی علی‌زاده ۱۰ ۳
۷ پرچم ایران احسان حاج صفی ۹ ۲
۸ پرچم ایران محمد نصرتی ۹ ۳
۹ پرچم برزیل رودریگو توسی ۸ ۱
۱۰ پرچم ایران فرزاد حاتمی ۸ ۲
۱۱ پرچم ایران محسن حسینی ۸ ۴
۱۲ پرچم ایران امیر محبی ۷ ۱
۱۳ پرچم ایران مسعود ابراهیم زاده ۷ ۴
۱۴ پرچم ایران مهرداد پولادی ۶ ۱
۱۵ پرچم ایران جواد کاظمیان ۵ ۱
۱۶ پرچم ایران سیاوش اکبرپور ۵ ۱

عملکرد تیم در فصل دوازدهم لیگ برتر ایران [ویرایش]

نوشتار اصلی: باشگاه فوتبال تراکتورسازی تبریز در فصل ۹۲-۱۳۹۱


تاریخچه عملکرد تیم در لیگ‌ها و جام‌های داخلی ایران [ویرایش]

نوشتار اصلی: فهرست فصل‌های تیم فوتبال تراکتورسازی تبریز

جدول زیر تاریخچه دستاوردهای تیم فوتبال تراکتورسازی در مسابقات مختلف را نشان می‌دهد:

فصل لیگ رتبه جام حذفی توضیحات
۱۳۵۰-۵۱ دسته ۲ برگزار نشد
۱۳۵۱-۵۲ دسته ۲ ۳وم برگزار نشد
۱۳۵۲-۵۳ دسته ۲ ۱ام برگزار نشد صعود
۱۳۵۳-۵۴ جام تخت جمشید ۱۶ام فینال سقوط
۱۳۵۴-۵۵ دسته ۲ ۲وم
۱/۸ پایانی
صعود
۱۳۵۵-۵۶ جام تخت جمشید ۵ام برگزار نشد
۱۳۵۶-۵۷ جام تخت جمشید مسابقات ناتمام برگزار نشد
۱۳۶۸-۶۹ لیگ قدس ۴ام
۱/۴ پایانی
۱۳۶۹-۷۰ برگزار نشد
۱/۸ پایانی
۱۳۷۰-۷۱ دسته ۱ ۱۰ام برگزار نشد
۱۳۷۱-۷۲ دسته ۱ ۳وم برگزار نشد
۱۳۷۲-۷۳ دسته ۱ ۸ام فینال
۱۳۷۳-۷۴ دسته ۱ ۹ام دور اول سقوط
۱۳۷۴-۷۵ دسته ۲ ۱ام دور دوم صعود
۱۳۷۵-۷۶ دسته ۱ ۱۱ام دور دوم
۱۳۷۶-۷۷ دسته ۱ ۹ام برگزار نشد
۱۳۷۷-۷۸ دسته ۱ ۱۱ام دور دوم
۱۳۷۸-۷۹ دسته ۱ ۶ام
۱/۱۶ پایانی
۱۳۷۹-۸۰ دسته ۱ ۱۲ام دور دوم
۱۳۸۰-۸۱ لیگ برتر ۱۴ام دور سوم سقوط
۱۳۸۱-۸۲ دسته ۱ ۳وم دور سوم
۱۳۸۲-۸۳ دسته ۱ ۸ام دور سوم
۱۳۸۳-۸۴ دسته ۱ ۵ام دور سوم
۱۳۸۴-۸۵ دسته ۱ ۳وم دور دوم
۱۳۸۵-۸۶ دسته ۱ ۱ام دور دوم صعود به پلی‌آف
۱۳۸۶-۸۷ دسته ۱ ۴ام
۱/۱۶ پایانی
۱۳۸۷-۸۸ دسته ۱ ۱ام
۱/۴ پایانی
صعود
۱۳۸۸-۸۹ لیگ برتر ۷ام دور دوم
۱۳۸۹-۹۰ لیگ برتر ۵ام
۱/۸ پایانی
۱۳۹۰-۹۱ لیگ برتر ۲وم
۱/۱۶ پایانی
۱۳۹۱-۹۲ لیگ برتر ۲وم
۱/۸ پایانی

تاریخچهٔ عملکرد تراکتورسازی در لیگ برتر ایران [ویرایش]

نوشتار اصلی: باشگاه فوتبال تراکتورسازی تبریز در لیگ برتر
آمار تیم تراکتور سازی تبریز در دوران حضور در لیگ برتر ایران
فصل سرمربی بازی‌ها برد مساوی باخت گل زده گل خورده تفاضل گل امتیاز رتبه کارت زرد کارت قرمز عنوان فصل
۱۳۹۱-۹۲ تونی،آذرنیا ۳۴ ۱۸ ۱۱ ۵ ۵۵ ۳۲ ۲۳+ ۶۵ ۲ 33 2 نایب قهرمان،
پرتماشاگرترین تیم
۱۳۹۰-۹۱ قلعه‌نوعی ۳۴ ۱۹ ۹ ۶ ۵۷ ۳۲ ۲۵+ ۶۶ ۲ ؟ ؟ نایب قهرمان،
پرتماشاگرترین تیم
۱۳۸۹-۹۰ کمالوند ۳۴ ۱۵ ۱۲ ۷ ۴۲ ۲۹ ۱۳+ ۵۷ ۵ ۵۲ ۴ تیم اخلاق،
بهترین خط دفاع،
پرتماشاگارترین تیم
۱۳۸۸-۸۹ کمالوند ۳۴ ۱۱ ۱۴ ۹ ۴۳ ۴۲ ۱+ ۴۷ ۷ ؟ ؟ پرتماشاگرترین تیم
۸۱–۱۳۸۰ وطنخواه، یاوری ۲۶ ۲ ۹ ۱۵ ۱۲ ۳۶ ۲۴- ۱۵ ۱۴ ؟ ؟ ؟

افتخارات [ویرایش]

منابع [ویرایش]

  1. ۱٫۰۰ ۱٫۰۱ ۱٫۰۲ ۱٫۰۳ ۱٫۰۴ ۱٫۰۵ ۱٫۰۶ ۱٫۰۷ ۱٫۰۸ ۱٫۰۹ ۱٫۱۰ حدادپور، مهدی. تراختور... شیرِ. . روزنامه ورزشی گل سال چهارم، ش. شماره ۹۶۲ (۲۰ خرداد ۱۳۸۸): صفحه ۵. 
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ «Tractor takes Teymourian on board». the-afc. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۸ ژانویه ۲۰۱۳. بازبینی‌شده در ۲۰ سپتامبر ۲۰۱۰. 
  3. «تراکتورسازان وارد کرمان شدند». سایت خبری تراختور دات کام. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۸ ژانویه ۲۰۱۳. بازبینی‌شده در ۱۳ می۲۰۱۲. 
  4. زارعی، اصغر. «Iran - List of Foundation Dates»(انگلیسی)‎. بنیاد آماری سند. ورزش. فوتبال. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در 15 December 2012. بازبینی‌شده در ۲۲ خرداد ۱۳۸۸. 
  5. «تماشاگر شاید ۶۶۸۳۳ نفر». گلداتکام، ۲۴ بهمن ۱۳۹۱. بازبینی‌شده در ۲۴ بهمن ۱۳۹۱. 
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ «فرمانده سپاه عاشورا اعضای هیئت مدیره باشگاه تراکتورسازی تبریز را اعلام کرد». خبرگزاری ایسنا، ۱۱/۳/۱۳۹۰. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۸ ژانویه ۲۰۱۳. بازبینی‌شده در ۲۹ مرداد ۱۳۹۰. 
  7. ۷٫۰ ۷٫۱ «اعضای هیئت مدیره باشگاه تراکتورسازی معرفی شدند». خبرگزاری مهر، ۱۱/۳/۱۳۹۰. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۸ ژانویه ۲۰۱۳. بازبینی‌شده در ۲۹ مرداد ۱۳۹۰. 
  8. «زینی‌زاده مدیرعامل تراکتورسازی شد». خبرگزاری ایسنا، ۲۲ اردیبهشت ۱۳۹۲. بازبینی‌شده در ۲ اردیبهشت ۱۳۹۲. 
  9. «منصور ابراهیم زاده تراکتوری شد». وبگاه رسمی باشگاه تراکتورسازی، ۲۹ اردیبهشت ۱۳۹۲. بازبینی‌شده در ۳۰ اردیبهشت ۱۳۹۲. 
  10. شارژ مالی بازیکنان و کادر فنی باشگاه تراکتورسازی تبریز
  11. تیم تراکتورسازی و جوانان خیر
  12. موسسه قرض الحسنه جوانان خیر - ۳۰ درصد از سهام باشگاه تراکتورسازی به مؤسسه قرض الحسنه جوانان خیّر واگذار شد
  13. خیز جوانان خیر به سوی مدیریت باشگاه تراکتورسازی تبریز
  14. چرا تراکتورسازی می‌تواند بازیکن سرباز بگیرد؟-خبر آنلاین
  15. «تراکتورسازی تبریز به لیگ برتر فوتبال ایران صعود کرد». خبرگزاری جمهوری اسلامی، ۱۸ خرداد ۱۳۸۸. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۵ دسامبر ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۲۲ خرداد ۱۳۸۸. 
  16. تراکتور آسیایی شد - وبسایت هواداران تراکتورسازی آذربایجان
  17. «Club World Ranking: Serious changes!». وبگاه رسمی فدراسیون بین‌المللی تاریخ و آمار فوتبال، ۱۴ اسفند ۱۳۹۱. بازبینی‌شده در ۱۴ اسفند ۱۳۹۱. 
  18. «Asia's Club of the 21st Century». وبگاه رسمی فدراسیون بین‌المللی تاریخ و آمار فوتبال، ۹ بهمن ۱۳۹۱. بازبینی‌شده در ۹ بهمن ۱۳۹۱. 
  19. صداقت، فرهاد. ۳۴ سال با پرسپولیس (از سال ۴۷ تا سال ۸۱). چاپ اول. تبریز، شهریور ۱۳۸۱. صص ۹۱ تا ۹۴. ISBN 964-06-1693-1. 
  20. ۲۰٫۰ ۲۰٫۱ ۲۰٫۲ ۲۰٫۳ ۲۰٫۴ ۲۰٫۵ رستمی، حمید. «گزارش ویژه درباره پدیده سال؛ تراکتورسازی و هوادارانش». وب‌گاه گل، ۲۹ اسفند ۱۳۸۸. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۵ دسامبر ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۲۹ اسفند ۱۳۸۸. 
  21. صداقت، فرهاد. ۳۴ سال با پرسپولیس (از سال ۴۷ تا سال ۸۱). چاپ اول. تبریز، شهریور ۱۳۸۱. ص ۱۰۸. ISBN 964-06-1693-1. 
  22. «تبریزی‌ها رکورد حضور تماشاگر را شکستند». خبرگزاری فارس، ۱۷ بهمن ۱۳۸۸. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۸ ژانویه ۲۰۱۳. بازبینی‌شده در ۱۷ بهمن ۱۳۸۸. 
  23. «عزیزمحمدی: تراکتور رکوردار تماشاگران لیگ برتر است». فوتبال سه، ۲۸ فروردین ۱۳۸۹. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۸ ژانویه ۲۰۱۳. بازبینی‌شده در ۲۸ فروردین ۱۳۸۹. 
  24. «تراکتورسازی پرتماشاگرترین تیم لیگ برتر فوتبال شد». خبر گزاری مهر، مه۲۰۱۱. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۸ ژانویه ۲۰۱۳. بازبینی‌شده در مه۲۰۱۱. 
  25. تراکتورسازی پرتماشاگرترین تیم لیگ یازدهم(khabarfarsi)
  26. «هواداران تراکتورسازی بیشتر از رئال مادرید»(فارسی)‎. فوتبال سه. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۸ ژانویه ۲۰۱۳. 
  27. News.Az - Fan-club of Tebriz FC Tractor Sazi opens in Baku
  28. «میزبان یا میهمان؟ نگاهی به گستردگی هواداران تراکتورسازی». گل دات کام. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۵ دسامبر ۲۰۱۲. 
  29. «اتفاقی کم سابقه در ورزشگاه آزادی/ تماشاگران تراکتور بیشتر از پرسپولیس»(فارسی)‎. خبرگزاری مهر، ۴ آبان ۱۳۸۸. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۸ ژانویه ۲۰۱۳. 
  30. «تبریزی‌ها دوباره ورزشگاه آزادی را زنده کردند/ شبه شهرآورد مقابل چشم کی‌روش»(فارسی)‎. خبرگزاری مهر، ۲۱ فروردین ۱۳۹۰. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۸ ژانویه ۲۰۱۳. 
  31. ۳۱٫۰ ۳۱٫۱ ۳۱٫۲ «استمرار رفتارهای غیرمسئولانه درباره تراکتورسازی؛ سوءاستفاده علنی از احساسات پاک آذری‏ها». تابناک، ۱۳ بهمن ۱۳۸۸. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۸ ژانویه ۲۰۱۳. بازبینی‌شده در ۲۱ اردیبشهت ۱۳۸۹. 
  32. حسینی‌نژاد. «زلزله تراختوریها الگوی خروشان لیگ». ایپنا، ۱۹ شهریور ۱۳۹۰. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۸ ژانویه ۲۰۱۳. بازبینی‌شده در ۶ مرداد ۱۳۹۱. 
  33. «تونی: در بنفیکا هم چنین هواداران پرشوری ندیده بودم». ایسنا، ۳۰ تیر ۱۳۹۱. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۵ دسامبر ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۳۱ تیر ۱۳۹۱. 
  34. «تونی: در سی و چهار سالی که در فوتبال هستم چنین تشویق‌هایی را از هواداران ندیده بودم.». وبگاه رسمی باشگاه تراکتورسازی، ۳۰ تیر ۱۳۹۱. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۸ ژانویه ۲۰۱۳. بازبینی‌شده در ۳۱ تیر ۱۳۹۱. 
  35. «میلا: از حضور تماشاگران تبریزی شگفت‌زده شدم/ در اسپانیا اینقدر هیجان نیست». خبرگزاری فارس، ۸ اسفند ۱۳۹۱. بازبینی‌شده در ۹ اسفند ۱۳۹۱. 
  36. ۳۶٫۰ ۳۶٫۱ ۳۶٫۲ روزبه، اردوان. «گزارشی در بارهٔ تیم تراکتورسازی تبریز؛ «یاشاسین تراکتور»». رادیو زمانه، ۱ اسفند ۱۳۸۸. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۵ دسامبر ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۲۱ اردیبشهت ۱۳۸۹. 
  37. «تراکتورسازی؛ بارسلونا و بلکبرن تبریز». احراب نیوز. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۸ ژانویه ۲۰۱۳. بازبینی‌شده در ۲ فوریه ۲۰۱۱. 
  38. «تراختور، بارسلونا و فردوسی پور!». تابناک، ۲۹ دی ۱۳۸۹. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۸ ژانویه ۲۰۱۳. بازبینی‌شده در ۲ فوریه ۲۰۱۱. 
  39. دکتر حمیدرضا صدر. «بارسلونای تبریز». همشهری مثبت، ۴ تیر ۱۳۸۹. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۸ ژانویه ۲۰۱۳. بازبینی‌شده در ۱۲ مارس ۲۰۱۲. 
  40. ۴۰٫۰ ۴۰٫۱ ۴۰٫۲ بهمنش، بابک و اشرفیان، فرید. «بازداشت طرفداران تراکتورسازی در بازی مقابل صبای قم». دویچه وله، ۷ دسامبر ۲۰۰۹. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۵ دسامبر ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۲۱ اردیبشهت ۱۳۸۹. 
  41. ۴۱٫۰ ۴۱٫۱ ۴۱٫۲ قهاری، کیواندخت و ملک، مصطفی. «دوست دارم مردم آذربایجان را شاد ببینم». دویچه وله، ۱۲ مارچ ۲۰۱۰. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۵ دسامبر ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۲۱ اردیبشهت ۱۳۸۹. 
  42. مغموم، اسفندیار. «فوتبالِ با سیاست نمی‌خواهیم». رادیو زمانه، ۰۱/۱۲/۱۳۹۰. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۷ دسامبر ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۱۷ مهر ۱۳۹۰. 
  43. «دایی: انها که توهین کردند خودشان بی غیرت هستند/ در تبریز کسی برای فوتبال به ورزشگاه نمی‌آید». گل دات کام، ۱۸ سپتامبر ۲۰۱۰. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۵ دسامبر ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۲۶ دسامبر ۲۰۱۱. 
  44. ۴۴٫۰ ۴۴٫۱ ۴۴٫۲ روزبه، اردوان. «قانونی نانوشته؛ ترکی ننویسید!». رادیو زمانه، ۲۶ دی ۱۳۸۸. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۵ دسامبر ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۲۱ اردیبشهت ۱۳۸۹. 
  45. «زنان و کودکان تماشاگران ویژه تراکتورسازی و پرسپولیس»(فارسی)‎. خبر آنلاین، ۲۷ فروردین ۱۳۸۹. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۵ دسامبر ۲۰۱۲. 
  46. نیما سبک روحیه. «داستان دریاچه و تراکتور!-محیط زیست از زبان فوتبال». گل دات کام، ۲۲ آگوست ۲۰۱۱. 
  47. «Iranian greens fear disaster as Lake Orumieh shrinks»(English)‎. Guardian، ۵ September ۲۰۱۱. 
  48. «تراکتورسازی؛ هجده سال پیش از این». عصر ایران، ۱۷ آبان ۱۳۹۰. بازبینی‌شده در ۲۳ اسفند ۱۳۹۱. 
  49. «پایان بازسازی مجموعه اختصاصی تراکتور». وبگاه گل، مرداد ۱۳۹۱. بازبینی‌شده در ۲۳ اسفند ۱۳۹۱. 
  50. «بازی در ورزشگاه اختصاصی تراکتورسازی برای هیچ تیمی آسان نیست». شبکه ورزش ایران، ۱۷ اسفند ۱۳۸۷. بازبینی‌شده در ۲۳ اسفند ۱۳۹۱. 
  51. «تماشاگر شاید 66833 نفر». گلداتکام، ۲۴ بهمن ۱۳۹۱. بازبینی‌شده در ۲۴ بهمن ۱۳۹۱. 
  52. «استادیومی که افتتاح نشده، فرسوده شد.». خبرگزاری تابناک. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۸ ژانویه ۲۰۱۳. بازبینی‌شده در ۱۵ سپتامبر ۲۰۰۹. 
  53. «تبریزی‌ها با بلیط الکترونیکی وارد ورزشگاه شدند». خبرگزاری برنا، ۲۸ فروردین ۱۳۸۹. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۸ ژانویه ۲۰۱۳. بازبینی‌شده در ۲۸ فروردین ۱۳۸۹. 
  54. «کارت بلیط‌ها بلای جان هواداران تراکتور». پرتال هواداران تراکتور. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۸ ژانویه ۲۰۱۳. بازبینی‌شده در ۲۸ دسامبر ۲۰۱۱. 
  55. فروش بلیط در بازیهای تراکتور به باشگاه واگذار گردید
  56. «پخش زنده هفته چهاردهم فوتبال لیگ برتر از شبکه های استانی و سراسری». استانی‌های، ۲۹ آبان ۱۳۹۰. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۵ دسامبر ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۱۸ آذر ۱۳۹۱. 
  57. «پوشش بازی تراکتور-سپاهان». وبگاه رسمی باشگاه تراکتورسازی، ۲۸ اسفند ۱۳۹۱. بازبینی‌شده در ۲۸ اسفند ۱۳۹۱. 
  58. «سرود رسمی باشگاه تراکتورسازی». سایت رسمی باشگاه تراکتورسازی، ۲۲ خرداد ۱۳۹۱. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۸ ژانویه ۲۰۱۳. بازبینی‌شده در ۲۲ خرداد ۱۳۹۱. 
  59. «اتفاقی کم سابقه در ورزشگاه آزادی/ تماشاگران تراکتور بیشتر از پرسپولیس»(فارسی)‎. خبرگزاری مهر، ۴ آبان ۱۳۸۸. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۸ ژانویه ۲۰۱۳. 
  60. «تبریزی‌ها دوباره ورزشگاه آزادی را زنده کردند/ شبه شهرآورد مقابل چشم کی‌روش»(فارسی)‎. خبرگزاری مهر، ۲۱ فروردین ۱۳۹۰. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۸ ژانویه ۲۰۱۳. 
  61. «تراکتور ۱ـ پرسپولیس صفر؛ تراکتور رکورد ۱۷ ساله را شکست»(فارسی)‎. وبگاه گل، ۹ دسامبر ۲۰۱۰. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۵ دسامبر ۲۰۱۲. 
  62. «افشاریان: سخت ترین قضاوت عمرم بازی تراکتور و پرسپولیس بود»(فارسی)‎. سایت داوران ایران، ۲۳ آذر ۱۳۸۹. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۸ ژانویه ۲۰۱۳. 
  63. «آرامش در پرسپولیس دوام نیاورد» ‎(فارسی)‎. همشهری آنلاین، ۱۱ آذر ۱۳۹۰. 
  64. «لیست نهایی تراکتورسازی». ورزش ۳. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۸ ژانویه ۲۰۱۳. بازبینی‌شده در ۲۶ جولای ۲۰۱۱. 
  65. پاولو فلاویو لوپز به تراکتورسازی پیوست
  66. «اعلام اسامی و شماره بازیکنان در فصل جدید». وبگاه رسمی باشگاه تراکتورسازی، ۲۷ تیر ۱۳۹۱. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۸ ژانویه ۲۰۱۳. بازبینی‌شده در ۲۷ تیر ۱۳۹۱. 
  67. «مدیرعامل سالهای دور باشگاه تراکتورسازی در گفتگو با نصرنیوز:». نصرنیوز، ۱۰ بهمن ۱۳۹۱. بازبینی‌شده در ۱۰ بهمن ۱۳۹۱. 

پیوند به بیرون [ویرایش]