جام آزادگان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از لیگ آزادگان)
پرش به: ناوبری، جستجو
این مقاله درباره بالاترین سطح لیگ فوتبال ایران از ۱۳۷۰ تا ۱۳۸۰ است. برای لیگی به همین نام با یک سطح پایین‌تر، لیگ آزادگان (دسته یک) را ببینید.


جام آزادگان
کشور ایران
بنیانگذاری ۱۳۷۰
برچینش ۱۳۸۰
صعود به جام باشگاه‌های آسیا
سقوط به دسته ۲
درجه در کشور ۱
موفق‌ترین تیم پرسپولیس (۴ قهرمانی)
پخش تلویزیونی صدا و سیما

جام آزادگان بالاترین سطح لیگ فوتبال ایران میان سال‌های ۱۳۷۰ تا ۱۳۸۰ بود که ۱۰ دوره از آن برگزار شد.[۱] نخستین دوره این لیگ، در فصل ۱۳۷۰ و آخرین دوره آن در فصل ۸۰–۱۳۷۹ برگزار شد.[۱] پبش از برگزاری این جام تنها یک فصل لیگ قدس ۶۹-۱۳۶۸ به صورت لیگ کشوری برگزار شد، بنابراین نخستین دوره جام آزادگان دومین دوره لیگ فوتبال ایران پس از انقلاب نیز محسوب می‌شود.[۱] با راه‌اندازی لیگ برتر فوتبال ایران در سال ۱۳۸۰، جام آزادگان منحل شد.[۱]

هم‌اکنون به لیگ دسته یک فوتبال ایران که یک سطح از لیگ برتر پایین‌تر است، لیگ آزادگان گفته می‌شود.

نامگذاری[ویرایش]

نام «آزادگان» به افتخار اسیران ایرانی جنگ ایران و عراق که آزاده نامیده می‌شدند بر روی این مسابقات گذاشته‌شد.[۲] نخستین گروه اسیران جنگ با عراق، چند ماه پیش از شروع این مسابقات در ۲۶ مرداد ۱۳۶۹، در میان استقبال مردم و خانواده‌هایشان از مرز خسروی وارد کشور شده‌بودند.[۳] «آزادگان» جمع واژه آزاده است، واژه‌ای فارسی با ریشه پهلوی (āzātak) و به معنای «کسی که بنده کسی نیست».[۴]

نحوه برگزاری[ویرایش]

این مسابقات در تمامی ۱۰ دوره، به صورت لیگ دوره‌ای و رفت‌وبرگشتی برگزار شد اما در تعداد تیم‌های شرکت‌کننده و گروه‌بندی‌ها تفاوت‌هایی وجود داشت. در دوره‌هایی که مسابقات در دو گروه برگزار می‌شد، دو تیم اول هر گروه به صورت ضربدری در بازی‌های تک‌حذفی با یکدیگر روبرو می‌شدند و برنده‌ها به مسابقه فینال می‌رفتند که برنده فینال قهرمان لیگ بود. در مسابقاتی که در یک گروه برگزار می‌شود، تیمی که در پایان بیشترین امتیاز را داشت قهرمان می‌شد.[۵]

فصل تعداد تیم تعداد گروه
۱۳۷۰ ۱۲ ۱
۱۳۷۱ ۱۶ ۲
۱۳۷۲ ۱۴ ۱
۱۳۷۳ ۲۴ ۲
۱۳۷۴ ۱۶ ۱
۱۳۷۵ ۱۶ ۱
۱۳۷۶ ۱۶ ۱
۷۸–۱۳۷۷ ۱۶ ۱
۷۹–۱۳۷۸ ۱۴ ۱
۸۰–۱۳۷۹ ۱۲ ۱
منبع[۵]

قهرمانان[ویرایش]

فصل قهرمان
۱۳۷۰ پاس
۱۳۷۱ پاس
۱۳۷۲ سایپا
۱۳۷۳ سایپا
۱۳۷۴ پرسپولیس
۱۳۷۵ پرسپولیس
۱۳۷۶ استقلال
۷۸–۱۳۷۷ پرسپولیس
۷۹–۱۳۷۸ پرسپولیس
۸۰–۱۳۷۹ استقلال
منبع[۶]

پوشش رسانه‌ای[ویرایش]

پوشش تلویزیونی جام آزادگان؛ نسبت به مسابقات فوتبال دیگری که تا آن زمان بعد از انقلاب برگزار شده‌بود، افزایش چشمگیری داشت.[۷]

مطالعات دانشگاهی[ویرایش]

مسابقات جام آزادگان، در برخی پژوهش‌ها مورد بررسی قرار گرفته‌است.

دیانی (۱۳۷۳) ضمن بررسی آماری پراکندگی خشونت مسابقات جام آزادگان ۱۳۷۳ و ۱۳۷۴، نتیجه گرفته‌است که تیم‌های میزبان در این مسابقات پرخاشگری بیشتری از خود نشان داده‌اند.[۸]

ممیز در تحقیقی بر روی داورانی که در جام آزادگان و دسته دوم قضاوت می‌کنند، عوامل اثرگذار بر کار داوران را با کمک پرسشنامه مشخص کرده‌است که در آن عواملی مانند میزان حق‌الزحمه (۳۶٪)، حضور تماشاگران (۴۸٪)، شرایط جوی (۲۴٪) و رسانه‌ها (۸۱٪) توسط درصدی از داوران اعلام شده‌است. همچنین نشان داده شده‌است که استرس یک عامل مؤثر بر قضاوت داوران است و برای تحقیق عوامل ایجاد استرس در داوران باید پژوهش‌های بیشتری صورت گیرد.[۹]

جباری، کوزه‌چیان و خبیری (۱۳۷۹) روی ۷۲ نفر از مربیان جام آزادگان و دسته دوم مطالعه کرده‌اند و با تعیین شاخص‌هایی، میزان ارتباط برخی ویژگی‌های فردی مربیان مانند سن، مدرک تحصیلی و سابقه را با توانایی‌هایی مانند قدرت رهبری و توانایی برقراری ارتباط کلامی با بازیکنان مورد سنجش قرار داده‌اند.[۱۰]

یادکرد منابع[ویرایش]

منابع[ویرایش]

پیشین:
جام قدس
بالاترین سطح لیگ فوتبال ایران
۱۳۸۰–۱۳۷۰
پسین:
لیگ برتر