علی دایی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

علی دایی

شناسنامه
نام کامل	علی دایی
زادروز	۱ فروردین ۱۳۴۸ هجری خورشیدی
زادگاه	اردبیل، ایران
قد	۱۹۲ سانتی متر
اطلاعات باشگاهی
باشگاه کنونی
شمارهٔ پیراهن	۱۰ و استثناً ۹ (در باشگاه هرتا برلین آلمان)
پُست	مهاجم نوک (فوتبال)
باشگاه‌های جوانان
۱۳۶۲-۱۳۶۷	استقلال اردبیل
باشگاه‌های حرفه‌ای
۱۳۶۲-۱۳۶۷ ۱۳۶۷-۱۳۶۹ ۱۳۶۹-۱۳۷۳ ۱۳۷۳-۱۳۷۵ ۱۳۷۵-۱۳۷۶ ۱۳۷۶-۱۳۷۷ ۱۳۷۷-۱۳۷۸ ۱۳۷۸-۱۳۸۱ ۱۳۸۱-۱۳۸۲ ۱۳۸۲-۱۳۸۳ ۱۳۸۳-۱۳۸۵ ۱۳۸۵-۱۳۸۶	استقلال اردبیل تاکسیرانی تهران بانک تجارت تهران پرسپولیس تهران السد قطر آرمینیا بیله‌فلد آلمان بایرن مونیخ آلمان هرتا برلین آلمان الشباب امارات پرسپولیس تهران صبا باطری تهران سایپا کرج	؟ (؟) ؟ (۱۴) ؟ (؟) ۳۸ (۲۳) ؟ (۱۰) ۲۵ (۷) ۲۳ (۶) ۵۹ (۶) ۲۵ (۱۱) ۲۴ (۱۶) ۵۱ (۲۳) ۲۶ (۱۰)
تیم ملی
۱۳۷۲-۱۳۸۵	ایران	۱۴۹ (۱۰۹)
دوران مربیگری
۱۳۸۵–۱۳۸۷ ۱۳۸۷–۱۳۸۸	سایپا کرج تیم ملی ایران

علی دایی یک بازیکن و مربی فوتبال ایرانی است. وی ۱۰۹ گل ملی در کارنامهٔ خود دارد و با فاصلهٔ زیادی بهترین گلزن بازی‌های ملی در تاریخ فوتبال جهان است. در سال ۱۳۸۶ خورشیدی، فدراسیون بین المللی تاریخ و آمار فوتبال (متعلق به فیفا)، علی دایی در رده بیست و ششم لیست بازیکنان برتر تاریخ فوتبال جهان قرار گرفت، که در این فهرست وی به عنوان تنها بازیکن آسیایی در میان برترین‌های تاریخ فوتبال مشاهده می‌شود.^[۱]

دایی سابقهٔ بازی در تیم‌های مهم بوندس لیگا همچون بایرن مونیخ را دارد و به همراه این تیم به نایب قهرمانی لیگ قهرمانان اروپا دست یافته و همچنین از ژوئن ۲۰۰۷ یکی از اعضای کمیته فوتبال فیفا است.^[۲]

[ویرایش] زندگی شخصی

علی دایی در حال صحبت در مراسمی که برای تقدیر از او در دانشگاه صنعتی شریف برگزار شد(۱۳۸۳).

علی دایی در اردبیل متولد شد. سال ۱۳۶۶ در رشته عمران دانشگاه شریف قبول شد، اما به دلیل بازی فوتبال سر اذان ظهر در گزینش ورود به دانشگاه رد شد. همان سال دانشگاه آزاد اردبیل هم قبول شد و دو ترم هم به دانشگاه رفت. ولی در سال ۱۳۶۷ دوباره در کنکور شرکت کرد و این‌بار بدون آن که گزینش گریبان‌گیرش شود در رشته متالوژی دانشگاه شریف پذیرفته شد و لیسانس خود را از همان دانشگاه دریافت کرد^[۳] . همچنین وی به تازگی ازدواج کرده و اکنون ساکن محله شهرک غرب در تهران است.^[۴]

علی دائی علاوه بر فوتبال، در تجارت نیز مردی موفق بوده‌است و گرداننده چندین شرکت بزرگ و چند فروشگاه و کارخانه تولیدی است.

دائی طی سالهای اوج فوتبال خود و همچنین پس از دوران بازیگری خود، بارها در مسابقات فوتبال با نیات خیرخواهانه به میدان رفته‌است (از جمله در دیدار ستارگان فوتبال جهان و تیم منتخب بوسنی با همراهی روبرتو باجو و دیگر ستاره‌های افسانه‌ای فوتبال و همچنین بازی دوستانه نود دقیقه برای ماندلا که بین تیم منتخب جهان و تیم منتخب آفریقا، به مناسبت تولد ۹۰ سالگی نلسون ماندلا برگزار شد، که این بازی یکی از زیباترین بازی‌های دوستانه علی دایی به شمار می‌رود). او همچنین همراه بامادلین آلبرایت و دیوید بکهام و ...، با سازمان یونیسف، به عنوان سفیر صلح همکاری دارد^{[نیازمند منبع]}.

[ویرایش] سابقهٔ به عنوان بازیکن فوتبال ایران()

[ویرایش] علی دایی در فوتبال باشگاهی

دایی، فوتبال را از باشگاه‌های کوچک شهر اردبیل همچون استقلال اردبیل و شهرداری اردبیل آغاز کرد. او پس از قبولی در دانشگاه صنعتی شریف و اقامت در تهران، به تیم تاکسیرانی تهران، سپس به بانک تجارت پیوست و در این تیم بود که مورد توجه بیشتری قرار گرفت و برای اولین بار به تیم ملی دعوت شد.

دایی بعدها به پرسپولیس تهران و سپس السعد قطر پیوست و از این تیم راهی اروپا شد و همراه با کریم باقری به باشگاه آلمانی آرمینیا بیله‌فلد و خداداد عزیزی به اف سی کلن آلمان پیوست. مقصد بعدی او بایرن مونیخ آلمان بود. فرانس بکن‌بائر رییس باشگاه بایرن مونیخ، علی دائی را برای این باشگاه انتخاب کرد و وی را مهاجمی در سطح جهانی معرفی کرد. حضور دایی در بایرن مونیخ آلمان نقطه اوج فوتبال او بود، زیرا پیش از آن حضور بازیکنی ایرانی و حتی آسیایی، در یک باشگاه معتبر، نظیر بایرن مونیخ سابقه نداشت. دایی به همراه بایرن مونیخ تا فینال جام باشگاه‌های اروپا رفت و در نهایت مدال نقرهٔ آن بازی‌ها را به دست آورد. گرچه دایی در بازی فینال به میدان نیامد.

او سپس به هرتا برلین آلمان پیوست و با پوشیدن پیراهن شماره ۹ از اصلی‌ترین بازیکنان این تیم بود. دایی با هرتا برلین هم در جام باشگاه‌های اروپا بازی کرد و دو بار دروازهٔ چلسی و یکبار دروازهٔ آث میلان را گشود. حضور موفق علی دائی در باشگاه‌های اروپایی، راه را برای بسیاری از بازیکنان آسیایی از جمله هیده توشی ناکاتا و مهدی مهدوی کیا گشود.

علی دایی با باشگاه سایپا به عنوان بازیکن و سرمربی تیم سایپا ، در سال ۱۳۸۵ فعالیت خود را آغاز کرد. این تیم توانست در خرداد ماه ۱۳۸۶ قهرمانی ششمین لیگ برتر را به دست آورد. او هم‌زمان با قهرمانی سایپا در روز ۷ خرداد ۱۳۸۶، بازدن گل قهرمانی سایپا، که آخرین گل رسمی آقای گل جهان بود، از بازیگری در رشته فوتبال، در مقاطع رسمی، برای همیشه خداحافظی کرد.

[ویرایش] لیست تیم‌های باشگاهی

• شهرداری اردبیل
• استقلال اردبیل
• تاکسیرانی تهران
• بانک تجارت تهران
• پرسپولیس تهران
• السد قطر
• آرمینیا بیله‌فلد آلمان
• بایرن مونیخ آلمان
• هرتابرلین آلمان
• الشباب امارات
• پرسپولیس تهران
• صبا باطری تهران
• سایپای کرج

[ویرایش] سفیر حسن نیت نهضت جهانی

علی دایی بخاطر معروفیت در سطح بین المللی وجایگاه خاصش در FIFA به عنوان سفیر حسن نیت جهانی برگزیده شد.او قبلا به عنوان سفیر حسن نیت یونیسف در ایران برگزیده شده بود که با ارتقا او به عنوان سفیر حسن نیت نهضت جهانی خانم مهتاب کرامتی به عنوان سفیر حسن نیت یونیسف برگزیده شد.^{[۵] [۶] [۷]}

[ویرایش] علی دایی در تیم ملی

علی دایی در سال‌های اخیر همواره بازیکن اصلی ایران و کاپیتان این تیم بوده‌است. او بیشترین بازی ملی و بیشترین گل زدهٔ تاریخ تیم ملی را دارد (گل‌های زدهٔ او در میان تمام تیم‌های جهان نیز اول است).

او در جام ملت‌های آسیا ۱۹۹۶ امارات به همراه باقری و عزیزی از بهترین ستارگان ایران بود.

دائی در بازی معروف ایران و استرالیا در بازی پلی اف مقدماتی جام جهانی ۱۹۹۸ (۱۳۷۷) فرانسه پاس گل دوم ایران را برای خداداد عزیزی ارسال کرد و این گل باعث راهیابی ایران به جام جهانی شد.

او به همراه ایران در دو جام جهانی ۱۹۹۸ فرانسه و ۲۰۰۶ آلمان به میدان آمد و در ۵ بازی ایران در این بازی‌ها شرکت کرد. پاس دایی بود که زمینه گذار گل مهدوی‌کیا به آمریکا در جام جهانی ۱۹۹۸ شد.

از نقاط اوج دوران ورزشی دایی را می‌توان روز ۲۴ آبان ۱۳۸۳ دانست. او در این روز و در مسابقات مقدماتی راهیابی به جام جهانی ۴ بار دروازهٔ لائوس را گشود تا نام خود را به عنوان اولین فوتبالیست تاریخ جهان که ۱۰۰ گل در بازی‌های ملی به ثمر رسانده ثبت کند. علی دایی در لیگ برتر ایران در سال ۱۳۸۶ به عنوان سرمربی و بازیکن توانست تیم سایپا را به قهرمانی برساند.

[ویرایش] لیست گل‌های علی دایی

• در قسمت نتیجه جدول زیر، همواره نتیجه کشور ایران، ابتدا آمده‌است.

[ویرایش] بهترین گلزن در بازی‌های بین‌المللی

وی یکی از بهترین گلزنان تاریخ فوتبال و نفر اول در لیست گلزنان بین‌المللی است. او هم‌چنین بهترین گلزن در تاریخ بازی‌های آسیایی است. او در دور مقدماتی جام جهانی سال ۱۹۹۸، با به ثمر رساندن ۳۸ گل در ۵۶ بازی در رتبهٔ اول قرار گرفت.

او در سال ۱۳۷۵ با به ثمر رساندن ۲۰ گل، دایی به عنوان بهترین گلزن در بازی‌های بین‌المللی توسط فدراسیون تاریخ و آمار فوتبال (IFFHS) معرفی گردید.

در ضمن دایی اولین گلزن آسیایی جام باشگاه‌های اروپا است. از جمله گلهای به یادماندنی او، دوگل به چلسی و یک گل او به آث میلان در لیگ قهرمانان اروپا، برای تیم هرتا برلین آلمان است، که باعث صعود این تیم به مرحله بعد لیگ قهرمانان شد.

[ویرایش] عضویت در فیفا

علی دائی توانست برای اولین بار به عنوان یک بازیکن ایرانی، به عضویت کمیته بین المللی فوتبال فیفا در آید. ^[۸]

[ویرایش] بهترین بازی‌های ملی

• بازی ایران در برابر کره جنوبی، در مسابقات جام ملتهای آسیا ۱۹۹۶، که علی دایی ۴ گل به ثمر رساند.

• بازی ایران در مقابل استرالیا، در مقدماتی جام جهانی ۱۹۹۸، که علی دایی در این بازی یک پاس گل تاثیرگذار داد.

• بازی ایران در مقابل آمریکا، در جام جهانی ۱۹۹۸، که علی دایی در این بازی یک پاس گل تاثیرگذار داد.

• بازی ایران در مقابل آلمان، در جام جهانی ۱۹۹۸.

• بازی ایران در مقابل ژاپن، در سال ۱۳۷۸.

• بازی ایران در مقابل لبنان، در سال ۱۳۸۲، که علی دایی رکورد فرانک پوشکاش را شکست.

• بازی ایران در مقابل لائوس، در سال ۱۳۸۳، که با ۴ گل او در این بازی، تعداد گل‌های ملی علی دایی، از مرز ۱۰۰ گل ملی گذشت.

• بازی ایران در مقابل کاستاریکا، در سال ۱۳۸۵، که علی دایی، رکورد جاودانه ۱۰۹ گل ملی در فوتبال، را به نام خود و کشورش ثبت کرد.

[ویرایش] بهترین بازی‌های باشگاهی

• بازی هرتا برلین آلمان در مقابل چلسی انگلستان، در مسابقات جام قهرمانان باشگاه‌های اروپا ۱۹۹۹-۲۰۰۰، که در این بازی علی دایی دو گل به ثمر رساند.
• بازی هرتا برلین آلمان در مقابل آث میلان ایتالیا، در مسابقات جام قهرمانان باشگاه‌های اروپا ۱۹۹۹-۲۰۰۰، که در این بازی علی دایی یک گل به ثمر رساند.

[ویرایش] سابقهٔ به عنوان مربی فوتبال

او دوران مربی گری خود را به عنوان سر مربی و بازیکن در تیم سایپا شروع کرد و توانست این تیم را در لیگ برتر ایران (جام خلیج فارس) به قهرمانی برساند. او در تاریخ ۱۲ اسفند سال ۱۳۸۶ به عنوان سرمربی تیم ملی فوتبال ایران انتخاب شد و پس از شكست تيم ملي مقابل عربستان در ورزشگاه آزادي مسئولان فدراسيون فوتبال تصميم گرفتند علي دايي را از سمت خود بركنار كنند. تيم ملي ايران در 08/01/1388 و در حضور 100 هزار تماشاگر مقابل عربستان با نتيجه 2 بر يك شكست خورد تا با 6 امتياز از 5 بازي در رتبه چهارم جدول قرار گيرد. با اين شرايط كار صعود تيم ملي به جام جهاني دشوار شد . 100 هزار تماشاگر حاضر در ورزشگاه آزادي پس دريافت گل دوم از عربستان يكصدا و با شعار (( دائي حيا كن ، تيم ملي را رها كن )) خواستار جدايي علي دائي از تيم ملي شدند ولي دائي در مقابل انتقادها مقاومت كرد و اعلام كرد كه استعفا نمي دهد تا در روز 09 / 01 / 1388 فدراسيون فوتبال طي بيانيه اي رسما علي دائي را از سمت خود بركنار كرد متن بيانيه بدين شرح است : هيات رئيسه فدراسيون فوتبال ضمن تقدير و تشكر صميمانه از حضور گرم مردم عزيز و فهيم ايران اسلامي در حمايت از تيم ملي كشورمان و ضمن عذرخواهي از آحاد مردم بدليل عدم كسب نتيجه مناسب در ديدار تيم ملي ايران و عربستان به استحضار مردم عزيز كشورمان مي‌رساند؛ ضمن تشكر و قدرداني از زحمات آقاي علي دايي در طول مدت مربيگري خود كه توانست با جوان گرايي، بازيكنان ارزنده‌اي را به فوتبال ملي ايران معرفي نمايد، با تغيير ايشان موافقت به عمل آمد. و اين پاياني بر مربيگري وي در تيم ملي بود .^[۹]

[ویرایش] جنجال‌ها

[ویرایش] انتقادات

علی دایی باوجود بازی‌های خوب دوران جوانی، در سال‌های پایانی (مخصوصا در بازی‌های جام جهانی فوتبال ۲۰۰۶) مورد انتقاد برخی کارشناسان فوتبال, طرفداران و مطبوعات قرار گرفت. پافشاری برانکو ایوانکوویچ در استفاده مداوم از وی در تیم ملی از محبوبیت وی کاست.^[۱۰] اما پس از چندی، موفقیت وی در باشگاه سایپا و قهرمانی او به عنوان بازیکن و سرمربی در لیگ برتر باعث شد تا دوباره توجه همگان را به خود جلب کند^[۱۱].

همچنین با آغاز سرمربی‌گری در تیم ملی، دایی بار دیگر آماج انتقادات قرار گرفت. او به دلیل دوشغله بودن (سرمربی همزمان تیم ملی و تیم سایپا) به‌شدت مورد انتقاد قرار گرفت. ارائه لیست تیم ملی یکی دیگر از دلایل انتقادات از دایی است. این دسته از منتقدان وجود ۵ بازیکن از سایپا (که در رده‌های میانی جدول قرار دارد)، عدم حضور بازیکنی از تیم‌های خوزستانی (فولاد، استقلال اهواز، صنعت نفت) و عدم دعوت از برخی بازیکنان را از دلایل انتقادات خود برمی‌شمارند.

[ویرایش] شکایت از مایلی‌کهن

دایی در اعتراض به سخنان محمد مایلی‌کهن سرمربی سابق تیم ملی فوتبال ایران از وی شکایت کرد. دادگاه روز دوشنبه ۹ اردیبهشت سال ۱۳۸۷ خورشیدی^[۱۲] با حضور وکیل دایی و مایلی‌کهن برگزار شد. مایلی‌کهن بر مواضع قبلی خود و انتقادات از دایی پافشاری کرد.دادگاه محمد مایلی کهن را یک سال از مصاحبه با رسانه‌ها محروم کرد.^[۱۳]

[ویرایش] پانویس

‎

[ویرایش] پیوند به بیرون

• مصاحبه علی دائی با بی بی سی پرشین
• تماشای منتخبی از بهترین گل‌های ملی علی دایی در وب‌گاه یوتوب بریتانیا
• صفحه در سایت یوتوب

ن . ب . و ترکیب ایران – جام جهانی فوتبال ۱۹۹۸ ۱ عابدزاده • ۲ مهدوی‌کیا • ۳ سعداوی • ۴ خاکپور • ۵ پیروانی • ۶ باقری • ۷ منصوریان • ۸ دین‌محمدی • ۹ استیلی • ۱۰ دایی • ۱۱ عزیزی • ۱۲ نکیسا • ۱۳ لطیفی • ۱۴ محمدخانی • ۱۵ استاداسدی • ۱۶ شاهرودی • ۱۷ زرینچه • ۱۸ همدانی • ۱۹ سراج • ۲۰ پاشازاده • ۲۱ میناوند • ۲۲ برومند • مربی: طالبی

ن . ب . و ترکیب ایران – جام ملتهای آسیا ۲۰۰۴ ۱ میرزاپور • ۲ مهدوی‌کیا • ۳ امیرآبادی • ۴ گل‌محمدی • ۵ رضایی • ۶ نکونام • ۷ کاویانپور • ۸ کریمی • ۹ دایی • ۱۰ رودباریان • ۱۱ کعبی • ۱۲ برهانی • ۱۳ تقی‌پور • ۱۴ عنایتی • ۱۵ مبعلی • ۱۶ بداوی • ۱۷ کاملی • ۱۸ نصرتی • ۱۹ رحمتی • ۲۰ علوی • ۲۱ زارع • ۲۲ مجیدی • مربی: ایوانکوویچ

ن . ب . و ترکیب ایران – جام جهانی فوتبال ۲۰۰۶ ۱ میرزاپور • ۲ مهدوی‌کیا • ۳ بختیاری‌زاده • ۴ گل‌محمدی • ۵ رضایی • ۶ نکونام • ۷ زندی • ۸ کریمی • ۹ هاشمیان • ۱۰ دایی • ۱۱ خطیبی • ۱۲ رودباریان • ۱۳ کعبی • ۱۴ تیموریان • ۱۵ برهانی • ۱۶ عنایتی • ۱۷ کاظمیان • ۱۸ نویدکیا • ۱۹ صادقی • ۲۰ نصرتی • ۲۱ معدنچی • ۲۲ طالب‌لو • مربی: ایوانکوویچ