لیگ فوتبال ایران

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

تاریخچه[ویرایش]

قبل از ۱۳۵۲[ویرایش]

قدیمی‌ترین مسابقات باشگاهی در ایران برمی‌گردد به سال ۱۳۳۹ که در آن تیم جم آبادان به قهرمانی می‌رسد. تا پیش از آن کلیه مسابقات برگزار شده به صورت استانی بوده و تیم‌های منتخب هر استان در منطقه‌ای متمرکز به دیدار یکدیگر می‌رفتند، در سال ۱۳۳۹ اولین گام‌ها برای برگزاری مسابقات سراسری باشگاه‌های کشور توسط مصطفی مکری رییس وقت فدراسیون فوتبال برداشته شد، در این دوره تیم شاهین آبادان موفق به کسب عنوان قهرمانی شد. به علت اینکه اکثر تیم‌های حاضر در این دوره از رقابت‌ها تیم‌های استانی بودند نمی‌توان آن را رقابت‌های باشگاهی نامید. دو سال بعد تیم دارایی فاتح چنین تورنمنتی شد و در سال‌های ۱۳۴۶ پاس و ۱۳۴۷ پیکان در این مسابقات به مقام نخست دست یافتند. اما سال ۱۳۴۹ را می‌توان آغاز رقابت‌های باشگاهی در ایران نامید. مسابقاتی که برای اولین بار جنبه رقابت‌های باشگاهی به خود گرفت زیرا تمام تیم‌های حاضر در آن باشگاهی بودند. در اولین دوره این رقابت‌ها که با نام جام منطقه‌ای ایران برگزار شد تیم تاج (استقلال) تهران به قهرمانی دست یافت و درسال بعد تیم پرسپولیس موفق به کسب عنوان قهرمانی شد.

جام تخت جمشید[ویرایش]

نوشتار اصلی: جام تخت جمشید

در سال ۱۳۵۲ جام تخت جمشید آغاز شد، جامی که معتبرترین جام برگزار شده تا آن دوره بود، اولین دوره مسابقات جام تخت جمشید با حضور دوازده تیم آغاز شد، در نهایت و بعد از انجام بازی‌های رفت و برگشت بین تیم‌های حاضر در این مسابقات، پرسپولیس که بر خلاف اکثر تیم‌های حاضر در آن جام از طریق بخش خصوصی اداره می‌شد، عنوان قهرمانی را در اولین دوره این رقابت‌ها از آن خود کرد. تاج (استقلال) تهران نایب قهرمان شد و پاس به مقام سوم دست یافت. در سال ۱۳۵۳ تاج (استقلال) توانست عنوان قهرمانی را به دست آورد اما در سال ۱۳۵۴ بار دیگر پرسپولیس فاتح این رقابت‌ها نام گرفت. در سال‌های ۱۳۵۵ و ۱۳۵۶ این تیم پاس بود که موفق شد دو جام قهرمانی متوالی را بر بالای سر ببرد. ششمین دوره این مسابقات به دلیل انقلاب ایران ناتمام ماند تا فوتبال باشگاهی ایران مدت‌ها به صورت غیررسمی برگزار شود.

۱۳۵۷تا ۱۳۶۸[ویرایش]

وقوع انقلاب در ایران و همچنین جنگ با عراق باعث شد لیگ فوتبال ایران با یک دهه وقفه مواجه شود. در این سال‌ها مسابقات فوتبال در داخل کشور با حضور تیم‌هایی با نام استان‌ها یا مسابقات باشگاهی با تعداد محدود در داخل استان‌ها برگزار می‌شد. البته در سال ۱۳۶۴ مسابقاتی با عنوان جام قدس برگزار شد که تیم تهران الف موفق شد بالاتر از تیم‌های تهران ب و مازندران قرار گرفته و عنوان قهرمانی را به دست آورد. در سال ۱۳۶۷ بازی‌هایی با عنوان جام هفدهم شهریور با حضور ۱۷ تیم تهرانی در این شهر برگزار شد و در نهایت پرسپولیس با کسب ۴۰ امتیاز از ۱۶ بازی بالاتر از تیم‌های دارایی، اکباتان و استقلال قرارگرفت و عنوان قهرمانی را از آن خود کرد. در سال ۱۳۶۸ این مسابقات بار دیگر با عنوان جام قدس پیگیری شد و این بار تیم فوتبال استقلال موفق شد به مقام قهرمانی دست یابد. در پایان این رقابت‌ها و در دوره ریاست ناصر نوآموز بر فدراسیون فوتبال، طرح برگزاری مسابقاتی با عنوان جام آزادگان با حضور تیم‌هایی از سراسر ایران تصویب شد.

لیگ آزادگان[ویرایش]

پاس فاتح اولین دوره جام آزادگان که در سال ۱۳۶۹ برگزار شد نام گرفت. این تیم در سال بعد هم موفق به کسب عنوان قهرمانی در این جام شد و در همین زمان نیز جام قهرمانی باشگاه‌های آسیا را با شکست نماینده عربستان در دیدار فینال به ایران آورد. پس از دو قهرمانی متوالی پاس تهران نوبت به سایپا تهران رسید تا در سال‌های ۱۳۷۱ و ۱۳۷۲ دوبار پیاپی فاتح این جام شوند. پرسپولیس در سال‌های ۱۳۷۳ و ۱۳۷۴ جام قهرمانی را از آن خود کرد. در سال ۱۳۷۵ استقلال فاتح این رقابت‌ها نام گرفت.

آغاز لیگ حرفه‌ای[ویرایش]

نوشتار اصلی: جام خلیج فارس

در چهارمین سال ریاست صفایی فراهانی بر فدراسیون فوتبال، هیات رئیسه سازمان لیگ تصمیم به برگزاری لیگ حرفه‌ای در مسابقات باشگاهی ایران گرفت که در نهایت نام لیگ برتر روی آن نهاده شد. برنامه‌های این لیگ با هدف پیشرفت فوتبال باشگاهی در ایران تدوین و تصویب شد. در این مدت نحوه سقوط و صعود تیم‌ها به این مسابقات بارها تغییر کرده‌است.

به گفته بهمن حسین پور سفیر ایران در ترکیه، وی قوانین لیگ حرفه ای فوتبال ترکیه را به ایران ارسال کرده و اساسنامه لیگ حرفه ای ایران بر اساس قوانین لیگ حرفه ای فوتبال ترکیه تدوین شده است.[۱]

اولین دوره لیگ برتر با حضور ۱۴ تیم آغاز شد، ۱۲ تیم آخرین دوره جام آزادگان، به اضافه دو تیم ملوان و ابومسلم که از زیر گروه صعود کرده بودند، تیم‌های حاضر در این مسابقات را تشکیل می‌دادند.این رقابت‌ها از روز یازدهم آبان ماه سال ۱۳۸۰ آغاز شد و باقهرمانی پرسپولیس به پایان رسید.

سپاهان اصفهان قهرمان دومین دوره لیگ برتر بود.جام قهرمانی سومین دوره این مسابقات به پاس تهران رسید.

جام چهارم که با اضافه شدن دو تیم به تیم‌های پیشین با حضور ۱۶ تیم برگزار شد، به یک تیم دیگر شهرستانی رسید. فولا د خوزستان موفق شد جام قهرمانی را به اهواز ببرد.جام پنجم با قهرمانی استقلال تهران به پایان رسید. ششمین دوره لیگ برتر، در رقابتی فشرده بین چهارتیم سایپا، استقلال اهواز، پرسپولیس و استقلال برای فتح جام سرانجام به سایپای تهران رسید.

در دوره هفتم لیگ حرفه‌ای سازمان لیگ تصمیم به برگزاری ادامه رقابت‌های لیگ حرفه‌ای با نام جام خلیج فارس گرفت.[۲]

این جام با اضافه شدن دو تیم دیگر با ۱۸ تیم و بدون رئیس فدراسیون آغاز شد که در ثانیه‌های پایانی تیم پرسپولیس توانست به قهرمانی برسد.

آدرس وب سایت سازمان لیگ حرفه ای فوتبال ایران www.iranleague.ir

قهرمانان[ویرایش]

جام منطقه‌ای[ویرایش]

جام تخت جمشید[ویرایش]

۱۳۵۷ تا ۱۳۶۷[ویرایش]

  • ۱۳۵۷-۱۳۶۷ لیگ سراسری برگزار نشد.

در این دوره جام باشگاه‌های تهران برگزار می‌شد

جام قدس[ویرایش]

لیگ آزادگان[ویرایش]

لیگ برتر[ویرایش]

یادداشت
۱. در سال ۱۳۵۷ تیم تاج به استقلال تغییر نام داد.
۲. در سال ۱۳۶۴ پرسپولیس ابتدا به آزادی و سپس به پیروزی تغییر نام داد اما در تمامی این مدت در سطح جامعه از این تیم با عنوان پرسپولیس یاد می‌شد. در نهایت در سال ۱۳۹۱ به صورت رسمی برند پرسپولیس برای این تیم ثبت‌شد.
۳. لیگ آزادگان هم اکنون به لیگ دسته اول فوتبال ایران اطلاق می‌شود.
۴. سپاهان با سه قهرمانی متوالی٬ رکورددار بیشترین قهرمانی‌های متوالی در تاریخ لیگ‌های فوتبال ایران است.

پانویس[ویرایش]