یوگوسلاوی
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد.
 |
این مقاله به تمیزکاری نیاز دارد. لطفاً آن را تا جایی که ممکن است از نظر املا، انشا، چیدمان و درستی بهتر کنید. سپس این الگو را از بالای مقاله حذف کنید. محتویات این مقاله ممکن است غیرقابل اعتماد و نادرست یا جانبدارانه باشد یا قوانین حقوق پدیدآورندگان را نقض کرده باشد. |
یوگسلاوی یا آن چه که تا پیش از این در اسناد رسمی بین المللی صربستان و مونته نگرو ثبت میشد، کشوری است در شبه جزیره بالکان در جنوب شرقی اروپا. این کشور در ساحل دریای آدریاتیک قرار دارد.
بیشتر سرزمینهای این کشور کوهستانی، پیر است و حداکثر ارتفاع این کشور ۲۵۲۲ متر از سطح درياست. در این کشور، کشاورزی در دره رود دانوب جریان دارد. این کشور منابع بوکسیت، زغال سنگ و سرب و مس و روی دارد. یکی از مهم ترین منابع درآمد این کشور به ویژه در سواحل دریای آدریاتیک که جزء ناحیه مونته نگرو است، توریسم است.
در قرن چهارم قبل از میلاد در شبه جزیره بالکان، اقوام ایلیریایی، تراکیایی، پانونیایی و چند گروه از یونانیها ساکن شدند. ۶۰۰ سال بعد، رومیها، ایلیریاییها را شکست دادند و سرزمین شان را تصاحب کردند و شهرهای مورسا (اوسییک امروزی) و سینگیدونوم (بلگراد امروزی) را ساختند. زمانی که امپراتوری روم به دو بخش تقسیم شد، یوگسلاوی در مرز بین آن دو قرار گرفت. در همان دوران مردم این نواحی مسیحی شدند. اما وقتی قدرت امپراتوری روم ضعیف شد، همه گونه اقوام مختلف از هونها و آوارها گرفته تا بلغارها و اسلاوها تقيير و تخولاتي به این نواحی دادند. در دوران تاریکی (سدههای میانه)، دولتهای فئودال محلی، امور این نواحی را اداره میکردند. در همان دوران بوسنی را امپراتوری مجار تصرف کرد و مقدونیه بین بیزانس و بلغارستان تقسیم شد. در اواسط قرن یازدهم، صربستان از بیزانس جدا شد و واتیکان به حاکمان صربستان مقام پادشاهی داد. اوج قدرت تاریخی صربستان در ۱۳۳۱ تا ۱۳۵۵ میلادی است که استفان دوشان پادشاه آن جا بود. او آلبانی و مقدونیه را ضمیمة صربستان کرد. اواسط قرن چهاردهم، عثمانیها به بالکان رسیدند و صربها و بوسنیاییها مجبور به مهاجرت به روسیه شدند. در ۱۳۹۵ مقدونیه، در ۱۴۶۳ بوسنی، در ۱۴۶۵ هرزه گوین و سرانجام در ۱۵۲۶ تمام یوگسلاوی امروزی را ترکان عثمانی فتح کردند. حکمرانی ترکها بر یوگسلاوی ۳۸۹ سال طول کشید. اما در همان زمان، کرواسی، اسلوونی و دالماسی هم مناطقي بودند که خاندان هاپسبورگ، ضمیمهء امپراتوری خويش اتریش کرده بودند. جنگ روس و عثمانی که در دهه ۱۷۶۰ آغاز شد، موجب ضعف عثمانی شد. اتریش هم بالکان را تصرف کرد و نواحی اشغالی را به مرور مستقل کرد. صربستان در ۱۸۲۹ مستقل شد، اما پذیرش این استقلال تا ۱۸۷۸ طول کشید. در جنگهای بالکان در ۱۹۱۲ و ۱۹۱۳ اوضاع بدجوری قاتی شده بود؛ تا این که صربها که از زیاده خواهی اتریشیها شاکی بودند، ولیعهد این کشور و همسرش را در ۱۹۱۴ در سارایوو ترور کردند؛ جرقه کوچکی که جنگ خانمان سوز اول جهانی را به راه انداخت. نتیجه این جنگ، انحلال امپراتوری اتریش ـ مجار بود و از پس آن، صربستان، کرواسی، اسلوونی، مونته نگرو، بوسنی و هرزگوین در سال ۱۹۲۹ یک کشور تشکیل دادند و نام یوگسلاوی به معنی اسلاوهای جنوبی را بر آن گذاشتند. اما عملا صربها حکومت را در اختیار داشتند. الکساندر کاراژرژویچ با نام الکساندر اول تاج گذاری کرد و پدر همة اقوام دیگر، مخصوصا کرواتها را درآورد. آخر سر هم این الکساندر اول را همان کرواتها ترورش کردند. در ۱۹۴۱ که ارتش نازی به یوگسلاوی رسید، خاندان سلطنتی فرار کردند. اما ژنرال میخاییلویچ در رأس سلطنتطلبها به همراه یوسیپ بروز تیتو در رأس کمونیستها با نبردهای پارتیزانی در مقابل ارتش رایش سوم مقاومت میکردند که بالاخره مارشال تیتو کبیر در ۱۹۴۵ پیروز شد. آلمانیها را اخراج کرد، پادشاه را خلع کرد و حکومت جمهوری فدراتیو خلق یوگسلاوی را بنیان نهاد. در ۱۹۴۶ شش جمهوری خودمختار تحت نظارت حکومت مرکزی و حزب کمونیست که تیتو رئیس آن بود، شکل گرفت. در ابتدا روابط خوبی بین یوگسلاوی و شوروی شکل گرفت، اما تیتو که دید رهبران شوروی به مرامنامة خلق خیانت میکنند، با آنها دچار مشکل شد و عملا در مقابل استالین ایستاد. او به همراه ناصر، نهرو و سوکارنو و از روی تز دکتر حسین فاطمی جنبش عدم تعهد را بنیان نهاد. او سرانجام در ۱۹۸۰ درگذشت.
مرگ تیتو که خود، کروات بود اما با بزرگواری تمام جنایتهای صربها را در دوران پادشاهی نادیده گرفت، زخمهای کهنه را باز کرد. بالکان فقط در دوران تیتو روی خوش به خود دیده بود. پس از مرگ وی آشوبها و درگیریها شروع شد. وقتی در ۱۹۸۹ روابط بین یوگسلاوی و آلبانی بر سر ناحیه کوزوو تیره شد، آن جرقه زده شد. بحران اقتصادی، تورم خردکننده سال ۱۹۸۹ و تنشهای مذهبی مسلمانان و کاتولیکها، حزب کمونیست را ضعیف کرد. کرواسی و اسلوونی اولین کشورهایی بودند که اعلام استقلال کردند. در آوریل ۱۹۹۲، پارلمان صربستان و مونته نگرو، باقی ماندة یوگسلاوی را یوگسلاوی نامید. اما جنگ بین جدایی طلبان بوسنی و هرزگوین و نیروهای فدرال (صربها) شدت گرفت و سرانجام اتحادیه اروپا بوسنی و هرزگوین را به رسمیت شناخت. آشوبها در کوزوو به جنایت جنگی تبدیل شد و سرانجام با دخالت نظامی آمریکا پایان یافت. قرار است در کوزوو در ماههای آینده رفراندومی بر سر استقلال یا وابستگی آن برگزار شود. اما رئیس جمهور مونته نگرو رفراندومی برگزار کرد و این قسمت را هم از صربستان جدا کرد. به این ترتیب، این سرزمین به کوچک ترین اجزای ممکن تبدیل شد.
