دعا (اسلام)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

دعا واژه‌ای عربی و اصطلاحی اسلامی است. دعا کلماتی است که در اوقات مختلف در مقام استغاثه از خداوند و طلب آمرزش یا درخواست خیر و برکت و برآورده شدن حاجت خوانده می‌شود[۱]. فیروزآبادی دعا را میل و توجه به سوی خدا آورده است[۲]. این درخواستِ حاجت از خداوند، برای خود یا دیگری[۳] است. در روایات، احادیث و قرآن به تکرار این واژه تکرار شده‌است. دعاها خود به گونه‌ای تفسیر قرآن و شرح معارف اسلامی هستند. به عنوان مثال کتاب صحیفه سجادیه از سجاد ع

چهارمین امام شیعیان، یک کتاب دعا است.

آداب دعا[ویرایش]

ابن فهد حلی در باب چهارم کتاب عدة الداعی و نجاح الساعی، طهارت، استعمال بوی خوش، رو به قبله بودن و صدقه دادن را از آداب قبل از دعا آورده است.

همچنین درنگ نمودن در حال دعا و عجله نکردن، اصرار و پافشاری در دعا، نام بردن حاجت، مخفی دعا کردن، دعا را نسبت به دیگران گسترش دادن، اجتماع کردن برای دعا، اظهار خشوع، مقدم داشتن مدح و ثنای الهی بر هر چیز، تقدیم صلوات بر پیامبر و خاندانش، گریه در حال دعا، اعتراف به گناه قبل از درخواست و ذکر حاجات، بالا بردن دو دست را از آداب به‌هنگام دعا دانسته است.

همیشه اهل دعا بودن، کشیدن دست‌ها بر صورت و صلوات بر پیامبر و خاندانش را برای آداب بعد از دعا ذکر کرده است.[۴]

درود فرستادن بر محمد و اهل بیتش در آغاز و انجام دعا از مهم‌ترین آداب و شرایط دعا می‌باشد؛ زیراکه از سبب‌های استجابت دعا، شمرده شده است.[۵] در روایت از علی بن ابی‌طالب آمده: هیچ دعایی به آسمان راه نیابد، تا اینکه بر محمد و آل او صلوات فرستاده شود.[۶]

مکان و زمان دعا[ویرایش]

دعا به زمان و مکان خاصی محدود نشده است؛ امّا بر اساس روایات دعا کردن در اوقات خاص و مکان‌های ویژه‌ای، بهتر و امید اجابت در آن اوقات و مکان‌ها بیشتر است. علی بن ابی‌طالب می‌گوید: در چهار وقت دعا را مغتنم شمارید: در وقت تلاوت قرآن و گفتن اذان و آمدن باران و روبرو شدن صف‌های مسلمین با کفار برای شهادت.[۷]

استجابت دعا[ویرایش]

و هنگامی که بندگانم از تو درباره ئ من سوال کنند بگو:من نزدیکم دعای دعا کنندگان را به هنگامی که مرا می خواند پاسخ می گویم،پس باید دعوت مرا بپذیرند،و به من ایمان بیاورند تا راه یابند.(سوره بقره۱۸۶)

دعاهای قرآنی[ویرایش]

پروردگارا ما را تسلیم خود قرار ده و از دودمان امتی که تسلیم تو باشند به وجود آور،شیوه عبادتمان را به ما نشان ده توبه ی ما را بپذیر که تویی توبه پذیر مهربان.(سوره ی بقره۱۲۸)

دعاهای مأثور (روایت‌شده)[ویرایش]

کتاب‌های دعا[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. عمید، حسن. فرهنگ عمید (واژهٔ دعا). انتشارات امیرکبیر، تهران، ۱۳۷۱.
  2. فیروزآبادی، محمد بن یعقوب، قاموس المحیط.
  3. دهخدا، علی‌اکبر. لغت‌نامه دهخدا (واژهٔ دعا). انتشارات دانشگاه تهران، ۱۳۷۷.
  4. غفاری ساروی، حسین. آیین بندگی و نیایش (ترجمۀ عدة الداعی و نجاح الساعی).مؤسسه جهانی سبطین
  5. غفاری، ابراهیم. نشریه "حریم حرم" (فصلنامه تخصصی دعا و زیارت). سال دوم، شماره هفتم، تابستان ۹۴.آداب نیایش و دعا
  6. مجلسی، محمدباقر. بحار الانوار. ۲۷ / ۲۶۰.
  7. حرّ عاملی، شیخ محمد بن حسن. وسائل الشیعة فی تحصیل مسائل الشریعة. ۷ / ۶۴.