خرافه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

خرافات (جمع واژه عربی خرافه) به معنی اعتقاد غیرمنطقی و ثابت نشده به تأثیر امور ماورای طبیعت در امور طبیعی و به عبارت دیگر، هر نوع پندار عجیب برای مردم عوام است.[۱] معمولاً خرافات ریشه در گرایش‌های درونی یا باطنی در زندگی بشر داشته‌اند و به مرور تبدیل به خرافه شده‌اند. آنچه مورد اتفاق فیلسوفان است این است که هیچ تعریف مشخص و همه پسندی دربارهٔ خرافه وجود ندارد و تعریفی که از خرافه به معنای امر موهوم در ذهن مردم است بسیار نا مشخص و گنگ به نظر می‌رسد.[۲]

واژه[ویرایش]

واژه خرافه از عربی گرفته شده است؛ در روایتی از محمد، پیامبر مسلمانان، نقل شده است که خرافه مردی از قبایل یمن بود و مدتی توسط اجنه ربوده شد و پس از مدتی به قبیله اش بازگشت و هنگامی که رویدادهای عجیب از زندگی جنیان را بیان می‌کرد، در میان اعراب به شهرت رسید.[۳][۴] در عربی، به هر سخن عجیب که از عالمی غیر از عالم بشری و علم و تجربه انسانی آگاهی می‌داد، حدیث خرافه می‌گویند.[۵]

خرافات فرهنگی و شخصی[ویرایش]

بعضی از باورهای خرافی، مخصوص یک فرهنگ خاص اند. مثلاً بعضی از مردم سواحل جنوبی ایران معتقدند که موجودی به نام ام الصبیان به سراغ بچه‌ها می‌رود وآن‌ها را آزار می‌دهد. این مردم برای دور کردن ام الصبیان چوب عود را به شکل+ درمی‌آورند وبه گردن بچه‌ها می‌اندازند. بعضی از باورهای خرافی، شخصی و مخصوص یک فرد خاص اند، مثلاً کسی که همیشه در امتحان‌هایش از یک خودکار خاص استفاده می‌کند و معتقد است که آن خودکار برایش شانس می‌آورد.

برخی خرافات معمول[ویرایش]

  • زنبور:اگر زنبور در خانه‌ای وارد شد، به این معنی است که به زودی مهمان برای آن خانه می‌آید.
  • پرنده:وارد شدن پرنده در خانه‌ای، نشانهٔ مرگ است.
  • سیزده:در بیشتر هتل‌ها اتاقی به شماره ۱۳ وجود ندارد یا در آسمان خراش‌ها آسانسور از طبقه دوازده به چهارده می‌رود.
  • شکستن آینه:بنا بر برخی باورهای سنتی اگر کسی شیئی را که تصویرش در آن است مخدوش کند، هفت سال بدبیاری می‌آورد.
  • بعضی از دریانوردان اعتقاد دارند که خال کوبی کردن بدن، آن هارا در برابر خطرهای دریا حفظ می‌کند
  • در گذشته، دزدهای انگلیس گمان می‌کردند که اگر هنگام دزدی قلب وزغ را در جیب خود بگذارند هیچ‌گاه دستگیر نمی‌شوند.
  • روس‌ها معتقدند که اگر کسی در یک محیط سر بسته سوت بزند، همه پولش را از دست می‌دهد؛ بنابراین شما در روسیه هرگز کسی را نمی‌بینید که در فضای سر بسته سوت بزند!
  • در برخی از کشورهای غربی اگر به شماره ردیف صندلی‌های هواپیما نگاه کنید ردیف ۱۳ را نمی‌بینید.

خرافات سیاسی و دینی[ویرایش]

خامنه‌ای، سید خراسانی[ویرایش]

نوشتار(های) وابسته: قیام خراسانی و سید علی خامنه‌ای

با انتشار سی دی‌هایی در ایران با نام «ظهور بسیار نزدیک است»، در این فیلم عنوان می‌شد که، علی خامنه‌ای همان سید خراسانی است. بر باور شیعیان و با حدیثی از پیشوای پنجم شیعیان نقل شده که «سیدی» اهل خراسان، نبردی را آغاز می‌کند، که زمینهٔ فرمانبرداری از آخرین پیشوای شیعیان را فراهم می‌کند. انتشار این فیلم، با مخالفت عده‌ای از روحانیون و سیاستمداران، از جمله شخص سید علی خامنه‌ای مواجه شد.[۶][۷]

یا علی گفتن علی خامنه‌ای در هنگام تولد[ویرایش]

با انتشار ویدیویی از سید محمد سعیدی، امام جمعه قم، او در این ویدیو عنوان می‌کند که علی خامنه‌ای، هنگام تولد، «یا علی» گفته‌است:[۸][۹]

قابله توی اتاق داشت زمینهٔ تولد این فرزند جدید (علی خامنه‌ای) رو فراهم می‌کرد، می‌گفت یه مرتبه صدای قابله بلند شد که علی نگهدارت باشه، این تعبیری، گفت ما درو باز کردیم اومدیم تو، گفتیم چی شد؟ گفت که این آقا، یعنی مقام معظم رهبری وقتی می‌خواست از بدن مادر خارج بشه گفت یا علی... مردم رهبر شما کسی است که با ورودش یا علی گفت و در طول زندگی یا علی گفت و تو حزب‌اللهی باید تا ابد پشت سر این رهبر یا علی بگویی.

مهدی خلجی کارشناس مسائل دینی در اینباره گفته است:

دربارهٔ رهبر جمهوری اسلامی که مقام علمی و فقهی او همچنان مورد تردید است، چنین چیزهایی گفته می‌شود تا یک هاله تقدسی پیرامون چهره او خلق شود. چنین خرافاتی می‌تواند در بخشی از جامعهٔ ایران اثر گذار باشد.[۹]

همچنین مهدی خزعلی نیز در این مورد گفته:

من معتقد بودم این الفاظ، این القاب، این بزرگ کردن عناوین او (آقای خامنه‌ای) را بزرگ نمی‌کند بلکه او را نابود می‌کند.[۱۰]

سید علی خامنه‌ای در واکنشی نسبت به اظهار نظرهای غلو آمیز دربارهٔ او در جریان سفرش به نوشهر و دیدار با نیروهای مسلح گفت:

«من به شما عرض می‌کنم، به همه هم این را می‌گویم و گفته‌ام و تکرار می‌کنم: مبادا آن صفاتی، خصالی، مناقبی که متناسب با وجود ولی‌عصر ارواحنافداه هست، این‌ها را تنزل بدهیم در سطح انسان‌های کوچک و ناقصی مثل این حقیر و امثال این حقیر.[۱۱]

منابع[ویرایش]

  1. Vyse, Stuart A (2000). Believing in Magic: The Psychology of Superstition. Oxford, England: Oxford University Press. pp. 19–22. ISBN 978-0-19-513634-0. 
  2. Vyse, Stuart A (2000). Believing in Magic: The Psychology of Superstition. Oxford, England: Oxford University Press. pp. 5, 52. ISBN 978-0-19-513634-0. 
  3. احمد بن حنبل، مسند احمد ۱۵۷/۶
  4. «"خرافه" مردی جن زده از قبیله عذره/ خرافات از ارسطو تا جوامع مدرن». خبرگزاری مهر. بازبینی‌شده در ۸ ژوئیه ۲۰۱۲. 
  5. ملاحم و فتن، سید بن طاووس ص ۳۶۰
  6. «'زمینه‌سازی برای ظهور امام زمان' به جنجال کشید». بی‌بی‌سی فارسی، ۱۴ آوریل ۲۰۱۱. بازبینی‌شده در ۳۰ اوت ۲۰۱۱. 
  7. KHAMENEI.IR دیدار جمعی از اساتید، کارشناسان، مؤلفان و فارغ‌التحصیلان تخصصی مهدویت با رهبر انقلاب
  8. یا علی گفتن علی خامنه‌ای در هنگام تولد در یوتیوب
  9. ۹٫۰ ۹٫۱ «آیت الله علی خامنه‌ای و اطرافیانی که از او چهره‌ای قدسی می‌سازند». رادیو فردا، ۱۳۹۰/۰۱/۲۷. بازبینی‌شده در ۳۰ اوت ۲۰۱۱. 
  10. «نامه انتقادی مهدی خزعلی به رهبر ایران». بی‌بی‌سی فارسی، ۲۰ نوامبر ۲۰۱۱. 
  11. «واکنش رهبر انقلاب نسبت به اظهارنظرهای غلوآمیز دربارهٔ ایشان». عصر ایران. 

کلید دانش بخش خرافات صفحه ۳۲۴ جلد اول

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع و یادکردها[ویرایش]

  • احمد بن حنبل. مسنداحمد. بیروت: دارالإیمان، ۱۹۴۸. 
  • علی بن موسی بن طاووس. الملاحم و الفتن. تهران: اسلامیه، ۱۳۷۰. ۳۶۰. 
  • برتا موریس پارکر. علم یا خرافه؟. ترجمهٔ عبدالجلیل عواطف. اسکندریه: دارالمعارف، ۱۹۶۴=. 
  • خرافات معمول