خرافه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

خرافه (جمع: خرافات) به معنی اعتقاد غیرمنطقی به تأثیر امور ماورای طبیعت و خلاف عقل، علم و تجارب شهودی در امور طبیعی است. خرافه، به عبارت دیگر، هر نوع اندیشه باطل و خلاف واقع است. معمولاً در خرافه، رویدادها و حوادثی که با هم ارتباط منطقی ندارند، به یکدیگر ربط داده می‌شوند و یا علت و معلول یکدیگر دانسته می‌شوند. معمولاً خرافات ریشه در واقعیات دینی و یا تجربی در زندگی بشر داشته‌اند و به مرور تبدیل به خرافه شده‌اند. خرافات، «پندار موهوم» است که سپس تبدیل به گفتار یا کردار نیز می‌شود ولی به هر حال نه تنها ریشه در علم و عقل و شرع نداشته بلکه حتی پایه‌ای که در خیال و تخیل نیز ندارد. پس باید گفت خرافات مبتنی بر وهم است که خود از نظر روانی، ریشه در جهل و ترس دارد.[۱]

خرافات به خصوص در زمان انحطاط جامعه و حکومت رشد کرده و توسط رهبران بی کفایت ترویج می‌شود تا هم بار مشکلات به نیروهای ماورایی نسبت داده شود و هم اینکه مردم به جای تلاش، اتحاد و مبارزه برای حل مشکلات خود دست به دامان نیروهای ماورایی شوند.[۲]

واژه[ویرایش]

واژه خرافه از عربی گرفته شده است؛ در روایتی از حضرت محمد ،صلی الله علیه و آله پیامبر خدا، نقل شده است که خرافه مردی از قبایل یمن بود و مدتی توسط اجنه ربوده شد و پس از مدتی به قبیله اش بازگشت و هنگامی که رویدادهای عجیب از زندگی جنیان را بیان می‌کرد، در میان اعراب به شهرت رسید.[۳][۴] در عربی، به هر سخن عجیب و غیرقابل پذیرش که از عالمی غیر از عالم بشری و علم و تجربه انسانی آگاهی می‌داد، حدیث خرافه می‌گویند.[۵]

برخی خرافات معمول[ویرایش]

  • زنبور:اگر زنبور در خانه‌ای وارد شد، به این معنی است که به زودی مهمان برای آن خانه می‌آید.
  • پرنده:وارد شدن پرنده در خانه‌ای، نشانهٔ مرگ است.
  • سیزده:در بیشتر هتل‌ها اتاقی به شماره ۱۳ وجود ندارد یا در آسمان خراش‌ها آسانسور از طبقه دوازده به چهارده می‌رود و برخی مردم اروپا از برنامه ریزی در سیزدهم ماه جلوگیری می‌کنند.
  • شکستن آینه:بنا بر برخی باورهای سنتی اگر کسی شیئی را که تصویرش در آن است مخدوش کند، هفت سال بدبیاری می‌آورد.

منابع[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع و یادکردها[ویرایش]

  • احمد بن حنبل. مسنداحمد. بیروت: دارالإیمان، ۱۹۴۸. 
  • علی بن موسی بن طاووس. الملاحم و الفتن. تهران: اسلامیه، ۱۳۷۰. ۳۶۰. 
  • برتا موریس پارکر. علم یا خرافه؟. ترجمهٔ عبدالجلیل عواطف. اسکندریه: دارالمعارف، ۱۹۶۴=. 
  • خرافات معمول