قضا و قدر

برای سرنوشت در مفهوم کلی، سرنوشت را ببینید. برای تقدیرگرایی و جبرگرایی، تقدیرگرایی و جبرگرایی را ببینید.

قضا و قدر در الهیات یعنی حوادث جهان تا چه اندازه به خواست و قانون ثابت خدا هستند و تا چه اندازه به اختیار موجودات به ویژه اختیار انسان.

در عرفان

از نظر عرفان تقدیر از طرف حق، هدایت است و کسی که ترک تدبیر کند، به تقدیر راضی شود و کسی که مشاهده مقدور کند خود را بی‌اختیار داند.

ز کشاکش چو کمانم، به کفِ گوش کشانم – قدر از بام درافتد چو درِ خانه ببندم. تقدیر در جریان قضای الاهی تحقق پیدا می‌کند.

جستارهای وابسته

• سرنوشت (تقدیر)
• اختیار
• برهان اختیار
• تقدیرگرایی
• لیبرترینیسم (متافیزیک) (اختیارگرایی)
• کالونیسم
• شکست‌پذیری
• سیکاتاگانایی