هگزا فلوراید گوگرد

هگزا فلوراید گوگرد
نام آیوپاک Sulfur hexafluoride
نام‌گذاری اتحادیه بین‌المللی شیمی محض و کاربردی Hexafluoro-λ6-sulfane
نام‌های دیگر	Elagas Esaflon Sulfur(VI) fluoride Sulfuric fluoride
شناساگرها
CAS	2551-62-4 Y
پاب‌کم	17358 Y
کم‌اسپایدر	16425 Y
UNII	WS7LR3I1D6 N
شماره EINECS	219-854-2
شماره UN	1080
KEGG	D05962 N
MeSH	Sulfur+hexafluoride
ChEBI	CHEBI:30496 Y
شماره RTECS	WS4900000
کد اِی‌تی‌سی	V08DA05
Gmelin Reference	2752
Jmol-3D images	Image 1
SMILES FS(F)(F)(F)(F)F
InChI InChI=1S/F6S/c1-7(2,3,4,5)6 Y Key: SFZCNBIFKDRMGX-UHFFFAOYSA-N Y
خصوصیات
فرمول مولکولی	F6S
جرم مولی	۱۴۶٫۰۶ g mol−1
Exact mass	145.962489920 g mol-1
شکل ظاهری	Colorless, odorless gas
چگالی	6.17 g/l
دمای جوش	‎-64 °C, 209 K, -83 °F
فشار بخار	2.9 kPa (at 21.1 °C)
ساختار
ساختار بلوری	دستگاه بلوری اورتورومبیک, oP28
گروه فضایی	Oh
شکل هندسی	Orthogonal hexagonal
شکل مولکولی	Octahedral
قطب‌ها	0 D
ترموشیمی
آنتالپی استاندارد تشکیل ΔfHo298	-1220.47 kJ mol-1
آنتروپی مولار استاندارد So298	291.52 J K-1 mol-1
خطرات
برگه داده‌های ایمنی ماده	External MSDS
شماره نگهداری	S۳۸
لوزی آتش	0 0 0
ترکیبات مرتبط
مرتبط با sulfur fluorides	دی‌سولفور دکافلوئورید سولفور تترافلورید
ترکیبات مرتبط	هگزافلوئورید سلنیم سولفوریل فلورید تلوریم هگزافلوئورید
N (verify) (what is: Y/N?) تمامی داده‌ها مربوط به شرایط استاندارد(در  °C۲۵ و  kPa۱۰۰) است، مگر آنکه خلاف آن ذکر شده باشد.
Infobox references

هگزا فلوراید گوگرد یا اس‌اف‌سیکس با فرمول SF_۶ یک ترکیب معدنی بی‌رنگ، بی‌بو و اشتعال‌ناپذیر است که در دستهٔ گازهای گلخانه‌ای جای می‌گیرد. اس‌اف‌سیکس دارای هندسهٔ مولکولی شش‌وجهی است که از شش اتم فلوئور که به یک اتم گوگرد در مرکز پیوسته‌اند، تشکیل می‌گردد. مانند دیگر گازهای غیرقطبی به سختی در آب حل می‌شود اما در حلالهای آلی غیرقطبی حل‌شدنی است. معمولا آن را به صورت گاز فشردهٔ مایع‌شده جابجا می‌کنند. چگالی آن در شرایط سطح دریا، ۶٫۱۲ گرم بر لیتر است. این گاز معمولا به عنوان بازدارندهٔ جرقه‌زنی در تجهیزات ولتاژبالا استفاده می‌شود و نزدیک به پنج برابر از هوا سنگین‌تر است.

سنتز و واکنش

اس‌اف‌سیکس را می‌توان از در تماس قرار دادن گوگرد و فلوئور بدست آورد. این همان روشی است که هانری مواسان و پل لبیو در ۱۹۰۱ میلادی در اکتشافاتشان به کار بردند.

عملا هیچ واکنش شیمیایی‌ای برای اس‌اف‌سیکس وجود ندارد. این گاز با سدیم گداخته واکنش نشان نمی‌دهد اما به صورت گرماده با لیتیم واکنش نشان می‌دهد.

کاربردها

سالانه ۸٫۰۰۰ تن اس‌اف‌سیکس تولید می‌شود که بیشتر آن (۶٫۰۰۰ تن) به عنوان دی‌الکتریک گازی در صنعت برق استفاده می‌شود. به عنوان یک گاز بی‌اثر در ریخته‌گری منیزیم و به عنوان یک پرکنندهٔ بی‌اثر در پنجره‌های دوجداره کاربرد دارد.

خاصیت عایقی

اس‌اف‌سیکس به عنوان مادهٔ گازی دی‌الکتریک در صنعت برق و در مدارشکن‌های ولتاژبالا، تجهیزات کلیدزنی و دیگر تجهیزات برقی به کار می‌رود و جای مدارشکن‌های پرشده از روغن را که ممکن است شامل مادهٔ مضر پی‌سی‌بی باشند می‌گیرد. از اس‌اف‌سیکس تحت فشار در تجهیزات جی‌آی‌اس استفاده می‌شود چراکه خاصیت دی‌الکتریک آن بسیار بیشتر از هوا یا نیتروژن خشک‌شده‌است. این ویژگی سبب می‌شود که بتوان اندازهٔ تجهیزات برقی را تا حد زیادی کاهش داد. این خاصیت باعث می‌شود جی‌آی‌اس برای مقاصد بخصوصی نظیر بکاگیری در فضای بسته مناسب باشد (در مقابل تجهیزات برقی عایق‌بندی شده با هوا که فضای به‌نسبت زیادتری می‌برند). تجهیزات برقی عایق‌بندی‌شده با گاز نسبت به آلودگی و تاثیرات آب و هوا نیز مقاومت بیشتری دارند و در کاربردهای طولانی‌مدت به سبب فضای کارکرد مهارشده، اعتمادپذیرتر هستند. با وجود اینکه بیشتر محصولات حاصل از تجزیهٔ این گاز به سرعت به اس‌اف‌سیکس بازتبدیل می‌شوند، قوس الکتریکی یا کرونا می‌تواند موجب تولید دی‌سولفور دکافلوئورید شود که گازی به شدت سمی است و اثرات سمی آن مشابه فوسژن می‌باشد. S2F10 به عنوان یک گاز مستعد برای بکارگیری در جنگ‌افزارهای شیمیایی در جنگ جهانی دوم مطرح بود چراکه موجب ریزش اشک نمی‌شود یا پوست را به سوزش نمی‌اندازد و بنابراین هشدار کمی هنگام تماس فراهم می‌کند.

اس‌اف‌سیکس همچنین به عنوان یک دی‌الکتریک ولتاژبالا در شتاب‌دهنده‌های ذره‌ای مانند مولد واندوگراف و پلترون‌ها و میکروسکوپ‌های الکترونی ولتاژ بالا به کار می‌رود.

استفاده‌های پزشکی

از اس‌اف‌سیکس در جراحیهای ترمیم جداشدگی شبکیه استفاده می‌شود.

دیگر استفاده‌ها

از هگزا فلوراید گوگرد برای بالابردن فشار در هادی‌موجهای سامانه‌های رادار نیز استفاده می‌شود.

گاز گلخانه‌ای

با توجه به هیئت بین دولتی تغییرات آب‌وهوایی، اس‌اف‌سیکس قوی‌ترنین گاز گلخانه‌ای ارزیابی شده‌است که در یک بازهٔ ۱۰۰ساله پتانسیل گرمای جهانی آن ۲۲٬۸۰۰ برابر بیشتر از دی‌اکسید کربن است.

اثرات کاراندام‌شناختی و احتیاط‌ها

همچون دیگر گازها، چگالی اس‌اف‌سیکس بر روی بسامد تارهای صوتی تولیدکنندهٔ ارتعاشات صدا تاثیرگذار است. چگالی هگزا فلوراید گوگرد به‌نسبت در دما و فشار اتاق، زیاد است، زیرا جرم مولی این گاز زیاد است. برخلاف هلیم که جرم مولی‌اش ۴ گرم بر مول است، اس‌اف‌سیکس جرم مولی‌ای معادل ۱۴۶ گرم بر مول دارد. سرعت صوت در این گاز ۰٫۴۴ برابر سرعت صوت در هوا است، علت این امر لختی مولکولهای اس‌اف‌سیکس است. در مقایسه، جرم مولی هوا، که تقریبا ۸۰٪ نیتروژن و ۲۰٪ اکسیژن است، تقریبا ۳۰ گرم بر مول می‌باشد. تنفس اس‌اف‌سیکس موجب کاهش ارتعاش تارهای صوتی و بسامد صدا می‌شود، در مقابل تنفس هلیوم موجب افزایش آن می‌گردد.

به مانند همهٔ گازهای غیر اکسیژنی، تنفس اس‌اف‌سیکس می‌تواند منجز به خفگی یا حتی مرگ شود.

جستارهای وابسته

• گاز بی‌اثر