واجب

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

واجب در لغت به معنای لازم، ناگریز و حتمی است[۱] و در اصطلاح فقه اسلام عملی است که انجامش بر مکلَف لازم است و ترک آن عذاب دارد. مانند:نماز[۲]

در مواردی که مسئله با دلیل نقلی همراه است و مستقیماً به شرع منتسب است به «واجب» تعبیر می‌شود. در صوررتی که با دلیل عقلی باشد بطوریکه نتوان به شرع منتسب دانست معمولاً از آن به «لازم» تعبیر می‌شود.[۳]

اقسام واجب[ویرایش]

واجب عینی: احکام واجب در شریعت اسلام به اعتبار فاعل آن به دو قسم واجب عینی و واجب کفایی تقسیم می‌شوند.که واجب عینی، آن است که از همه مکلفین خواسته شده و با انجام یک یا چند نفر از دیگران ساقط نمی‌شود مانند: نماز و روزه[۴]

واجب کفایی: احکام واجب در شریعت اسلام به اعتبار فاعل آن به دو قسم واجب عینی و واجب کفایی تقسیم می‌شوند.که واجب کفایی، آن است که اگر عده‌ای به قدر کفایت آن را انجام دهند، از دیگران ساقط می‌شود. مانند: نماز میت، امر به معروف و نهی از منکر[۴]

واجب تعیینی: احکام واجب در شریعت اسلام به اعتبار نفس وجوب به دو قسم واجب تعیینی و واجب تخییری تقسیم می‌شود.که واجب تعیینی، آن است که یک عمل مشخص از مکلَف خواسته شده‌است و بدل و جایگزین ندارد. مانند: نماز مغرب و عشا[۵]

واجب تخییری: احکام واجب در شریعت اسلام به اعتبار نفس وجوب به دو قسم واجب تعیینی و واجب تخییری تقسیم می‌شود.که واجب تخییری، آن است که دو یا چند عمل از مکلَف خواسته شده و او اختیار دارد هرکدام را بخواهد انجام دهد. مانند: اختیار در اقامه نماز جمعه یا نماز ظهر در روز جمعه[۵]

واجبات عبارتند از:[۶] و[۷]

ا-تحقیق دراصول دین2- اجتهاد تحقیق یااحتیاط درفروع3-طهارت بدن لباس ومکان سجده درنماز4-طهارت مسجدوقرآن متنجس5-طهارت نام خدا ومعصومین تربت ازنجاست6-وضو غسل یاتیمم برای نماز7-غسل کفن حنوط دفن ونمازمیت8-نمازهای یومیه9-سایرنمازهای واجب(5مورد)10- واجبات نماز(11مورد)-11-رعایت اوقات نماز12-روبقبله کردن محتضر13-سترعورت درنمازبرای مرد14-پوشش کامل زن درنماز15-شناخت قبله برای نماز16-سجده‌های واجب وسهو17-روزه ماه مبارک رمضان18-خمس درمواردمذکوره19-زکات مال20-زکات فطره21-یکبارحج درعمر22-نجات جان مسلمان23-پیگیری شغل برای تامین معاش24-امربمعروف ونهی ازمنکر25-وجوب ازدواج درشرایط خطر26-اگاهی ازمسائل معاملات27-وفای بعهد28-سترعورت جزبرای زوجین[۱]

منابع[ویرایش]

  1. لغتنامه دهخدا
  2. آموزش فقهحسین فلاح‌زاده. چاپ بیست و سوم. قم: انتشارات الهادی، تابستان ۸۴. صفحه ۲۲. ISBN 964-400-157-5
  3. رساله نوین؛ فتاوای امام خمینی، عبدالکریم بی آزار شیرازی، جلد اول چاپ هفدهم (1372)، ص 73.
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ محمد حسین فلاح‌زاده. آموزش فقه. چاپ بیست و سوم. قم: انتشارات الهادی، تابستان ۸۴. صفحه ۲۳. ISBN 964-400-157-5
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ محمد حسین فلاح‌زاده. آموزش فقه. چاپ بیست و سوم. قم: انتشارات الهادی، تابستان ۸۴. صفحه ۲۳. ISBN 964-400-157-5
  6. رساله عملیه آیت‌الله ناصر مکارم شیرازی
  7. تحریر الوسیله امام خمینی